RPP to nie nagroda za doktorat. Prawdziwy problem z inflacją leży gdzie indziej.

Miejsce w Radzie Polityki Pieniężnej nie jest nagrodą za najwyższe osiągnięcia teoretyczne w ekonomii ani za najlepszą dydaktykę! Miejsce w RPP nie jest potwierdzeniem miejsca na drabinie uznania ekonomistów.

Wieloosobowe ciała ustalające politykę pieniężną są po to, by odzwierciedlać i kontrważyć wielość poglądów i interesów. Wielość perspektyw legitymuje politykę pieniężną wobec partii politycznych i grup interesów.

Gdy lewica będzie miała swojego Piątkowskiego w RPP, a PO swoją Leszczynę rośnie szansa, że partie te nie będą mocno kontestować polityki pieniężnej i mechanizmów jej ustalania.

W polityce pieniężnej nie chodzi tylko o to, by mieć rację a stopy ustalić na zasadnym poziomie. Również ważne jest, by polityka pieniężna była szeroko akceptowana i za bardzo nie była przez polityków podważana.

Zadaniem członków kolegialnego ciała ustalającego stopy procentowe jest nie tylko na podstawie teoretycznych modeli i danych wysnuwać hipotezy co do optymalnego poziomu stóp procentowych, ale również być ambasadorem polityki pieniężnej.

Nie zaszkodzi, gdy członkowie RPP zawodowo zajmują się polityką pieniężną. Ale ekonomiści od polityki pieniężnej równie dobrze mogą ją ulepszać z pozycji doradców.

Ustalanie ceny pieniądza jest decyzją polityczną. Dobrze, by była to decyzja podejmowana mądrze. Może być wskazane, by w RPP zasiadali ludzie, którzy są bardziej ostrożni w obniżaniu ceny pieniądza, niż przeciętny wyborca i polityk. Wykształcenie ekonomiczne u większości powoduje zwiększenie ostrożności do obniżania ceny pieniądza. Ale polityka pieniężna nie może działać w oderwaniu od oczekiwań obywateli i otoczenia instytucjonalnego.

Pohukiwania ekonomistów o wybór lepszych członków RPP zajmują się trzeciorzędną sprawą dla jakości polityki pieniężnej. Inflację mamy od pół dekady coraz częściej powyżej celu nie dlatego, że w RPP jest zbyt wielu polonistów. Ale z powodów strukturalnych.

Od dwóch dekad mamy w Polsce dryf w kierunku luźniejszego otoczenia instytucjonalnego inflacji. Reguły prawa i powtarzalne zachowania instytucji zmieniają się w kierunku bardziej proinflacyjnym. Ostatnim rządem, który przejmował się limitem zadłużenia i go szanował był rząd SLD.

Kolejne rządy rozmiękczały instytucjonalne ograniczenia deficytu i inflacji. Zmienianie reguł ograniczających dług, gdy miały właśnie zadziałać. Chowanie długu poza oficjalnym długiem. Rozbiory OFE. Zwiększanie zakresu transferów społecznych na zasadzie dla każdego, a nie faktycznie potrzebujących takich jak 500+, 13te i 14te emerytury, babciowe, itp., itd.

Dryf ten ma głębsze przyczyny niż upychanie swoich ludzi w RPP przez jedną czy drugą partię. Wśród przyczyn tego dryfu są m.in.:

(i) nasz ustrój pozbawiony jest kontrważenia władz,
(ii) brak społecznego przywiązania do stabilnego pieniądza,
(iii) brak skutecznej dobrze adresowanej siatki bezpieczeństwa socjalnego,
(iv) brak aktywnego udrażniania kanałów awansu dla pracowitych i utalentowanych z dołu uwarstwienia społecznego,
(v) niska zdolność współczesnych państw do zarządzania zobowiązaniami długoterminowymi i warunkowymi.
0 comments… add one

Leave a Comment