Odpowiedzialność władzy – zrób to sam!

Odpowiedzialność władzy, w tym urzędników, jeśli ma być skuteczna, musi być osobista. Na szczęście nie musimy czekać na posłów i ustawowe reformy. Niech posłowie dalej kradną kilometrówki w Sejmie. Wystarczy, że dziennikarze i obywatele przestaną pisać o złych decyzjach per „prokuratura zadecydowała o odebraniu zwierząt”, „sąd wydał zakaz zbliżania się właściciela do zoo” czy „ZDM nałożył karę”. Gdy piszemy w mediach czy w sieci o działaniach władzy dawajmy imiona i nazwiska wszystkich urzędników, którzy podejmowali decyzje, o których piszemy!

Gdy zaczniemy podawać nazwiska funkcjonariuszy publicznych w mediach i internecie to przy dzisiejszej technologii wyszukiwarek internetowych w kilka lat stworzymy bazę danych pozwalającą uzyskać informacje o tym m.in.:

– jak orzekają poszczególni sędziowie,
– jakie decyzje podejmują poszczególni prokuratorzy,
– który urzędnik wydaje decyzję o wielosettysięcznych karach za szyldy wiszące na sklepach i restauracjach,
– który policjant dokonuje wątpliwych zatrzymań.

W wielu stanach USA dla rozliczalności władzy w każdym komisariacie dostępna była księga z zapisanymi danymi o wszystkich aresztowanych (kto aresztowany, kiedy, gdzie, za co, przez kogo aresztowany). Księga dostępna dla każdego, kto wszedł na komisariat. Księgi pojawiły się w XIX wieku jako realizacja starej zasady common-law, że władza musi się rozliczyć ze wszystkich aresztowanych osób. Dziś księgi te dostępne są elektronicznie.

W Polsce sami sobie możemy uruchomić rozliczalność władzy: sędziów, urzędników, policjantów, prokuratorów, itp. Wystarczy, że pisząc o ich decyzjach podamy ich imiona oraz nazwiska.

Mam takie hobby. Podobne możesz mieć ty. Gdy czytam artykuły, w których stoi „sędzia orzekł”, „prokurator zawnioskował”, „policja zatrzymała” itp. piszę maila do autora, by na przyszłość podawał nazwiska przedstawiciela władzy, o którym pisze. Mam gotowe formułki jak ta poniżej:

Sąd to budynek. Wyroki wydaje konkretny sędzia. Sędzia wyposażony w gwarancje niezawisłości i niezależności by samodzielnie wyrokować. Gdy piszecie o wyrokach podawajcie nazwiska sędziów! By reputacja sędziów sprawiedliwych rosła, a niesprawiedliwych malała, a szacunek do wymiaru sprawiedliwości czynionego przez niedoskonałych ludzi pozostawał wysoki.

Przyznam, że powoli to działa. Tzn. dziennikarze coraz częściej opisując kontrowersyjne decyzje podają nazwiska sędziów. Choć na razie tylko tych, których nie lubią. Ale to jest OK. Jedne media podają nazwiska przy decyzjach kontrowersyjnych dla lewicy, inne przy kontrowersyjnych dla prawicy. A my w sumie mamy coraz lepszy wgląd w to, którą decyzję podjął, który sędzia.

A jeśli pomysł podawania nazwisk urzędników wydaje się dziwaczny lub sprawy typu najazd na zoo, setki tysięcy złotych kar za szyldy wiszące na budynkach cię nie dotyczą to wiedz, że chodzi o prostą zasadę: by władza i urzędnicy bardziej bali się obywateli, niż żebyśmy my bardziej się bali ich!

0 comments… add one

Leave a Comment