{"id":57,"date":"2007-01-04T08:49:56","date_gmt":"2007-01-04T08:49:56","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2007\/01\/04\/ekonomia-polityczna-4\/"},"modified":"2007-01-04T08:49:56","modified_gmt":"2007-01-04T08:49:56","slug":"ekonomia-polityczna-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2007\/01\/04\/ekonomia-polityczna-4\/","title":{"rendered":"Ekonomia polityczna – 4"},"content":{"rendered":"

Dlaczego Polacy wyje\u017cd\u017caj\u0105? <\/strong><\/p>\n

Weekendowa „Rzepa”* da\u0142a artyku\u0142 Rafa\u0142a Ziemkiewicza, w którym pisze on:<\/span><\/p>\n

„W Polsce wszystko jest problemem.  <\/span>Wszystko to, co na zachodzie jest proste i oczywiste, tu wymaga czasu, wysi\u0142ków i nerwów.”<\/span><\/p><\/blockquote>\n

<\/p>\n

 oraz<\/span><\/p>\n<\/p>\n

„Przeci\u0119tny cz\u0142owiek zawsze dostosowuje si\u0119 do otoczenia – je\u015bli nieuczciwo\u015b\u0107, cwaniactwo i nieliczenie si\u0119 z innymi stanowi\u0105 norm\u0119, to trzeba tej normy przestrzega\u0107. Sk\u0105d jednak uczynienie norm\u0105 takich a nie innych zachowa\u0144? Znowu – nie z \u017cadnego charakteru narodowego, tylko po prostu z panuj\u0105cego systemu. Z takich, a nie innych przepisów i zarz\u0105dze\u0144, sprawiaj\u0105cych, \u017ce pewne spo\u0142eczne postawy sa op\u0142acalne, inne nie.<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Przeci\u0119tny cz\u0142owiek, bez wzgl\u0119du na narodowo\u015b\u0107, jest zasadniczo istot\u0105 racjonaln\u0105. W spo\u0142ecze\u0144stwie, w którym op\u0142aca si\u0119 by\u0107 pracowitym i przedsi\u0119biorczym, b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 wykaza\u0107 tymi cechami.  <\/span>W kraju, w którym na ka\u017cdego, kto wyka\u017ce si\u0119 pracowito\u015bci\u0105 i przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105, czyha czterdzie\u015bci kilka kontroli plus podatkowe ‘policje widne, tajne i dwup\u0142ciowe’, a ka\u017cdego lenia i nieudacznika politycy obsypuj\u0105 dotacjami i subwencjami, gn\u0105c si\u0119 przed nim w przedwyborczych lansadach, zachowuje si\u0119 dok\u0142adnie odwrotnie.” <\/span><\/p><\/blockquote>\n

<\/span> <\/p>\n

<\/p>\n

Nie lubi\u0119 wszystkich pomys\u0142ów na Polsk\u0119, którymi Ziemkiewicz chce nas uszcz\u0119\u015bliwi\u0107. Ale w powy\u017cszych zdaniach Ziemkiewicz kapitalnie uchwyci\u0142 najwa\u017cniejsze wyzwanie rozwojowe z jakim musimy si\u0119 zmierzy\u0107 w najbli\u017cszych latach: przej\u015bcie od zamkni\u0119tego porz\u0105dku spo\u0142ecznego do otwartego porz\u0105dku spo\u0142ecznego.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/div>\n

<\/span> <\/p>\n

<\/p>\n

Zamkni\u0119ty porz\u0105dek spo\u0142eczny to sposób u\u0142o\u017cenia pa\u0144stwa, spo\u0142ecze\u0144stwa i obyczaju, który by zaprowadzi\u0107 \u0142ad i okie\u0142zna\u0107 pierwotn\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do przemocy i anarchii ustanawia przywileje dla ró\u017cnych elit, które tym samym zyskuj\u0105 materialny interes w utrzymaniu \u0142adu. <\/span><\/p>\n

<\/span><\/div>\n

<\/p>\n

Zamkni\u0119ty porz\u0105dek spo\u0142eczny ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce jest porz\u0105dkiem. Ale ma t\u0119 wad\u0119, \u017ce jest zamkni\u0119ty dla wi\u0119kszo\u015bci, co czyni go niesprawiedliwym, oraz niewydajnym sposobem utrzymania \u0142adu, oraz w wypadku niepowodze\u0144 gospodarczych wystawia go na spore ryzyko gniewu wykluczonych mas.  <\/span><\/span><\/p>\n

Do rewolucji angielskiej (300 lat temu), ka\u017cda cywilizacja warta tej nazwy, by\u0142a zamkni\u0119tym porz\u0105dkiem spo\u0142ecznym. Wraz z rewolucj\u0105 angielsk\u0105 pojawi\u0142a si\u0119 alternatywa w postaci otwartego porz\u0105dku spo\u0142ecznego, z której korzysta obecnie ze dwa tuziny pa\u0144stw. Otwarty porz\u0105dek spo\u0142eczny utrzymuje \u0142ad poprzez konkurencj\u0119 gospodarcz\u0105, polityczn\u0105 i towarzysk\u0105. Otwarcie gospodarki, polityki i drabiny spo\u0142ecznej na prac\u0119 i talent szerokich warstw spo\u0142ecznych, daje wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa interes w utrzymaniu \u0142adu. <\/span><\/p>\n

By do\u0142\u0105czy\u0107 do tych dwóch tuzinów pa\u0144stw o wysoce rozwini\u0119tych gospodarkach, spo\u0142ecze\u0144stwach i systemach politycznych Polska musi stworzy\u0107 porz\u0105dek spo\u0142eczny otwarty na prac\u0119 i talent zarówno elit jak i plebsu.<\/span><\/p>\n

Jest to nies\u0142ychanie trudne z dwóch powodów. Po pierwsze by stworzy\u0107, a potem utrzyma\u0107 otwarty porz\u0105dek spo\u0142eczny musi on równocze\u015bnie zosta\u0107 zaprowadzony w gospodarce, jak i w polityce. Po drugie z pozoru w warstwie instytucjonalnej oba porz\u0105dki wygl\u0105daj\u0105 podobnie. <\/span><\/p>\n

Zarówno w Rosji jaki i w Wielkiej Brytanii przeprowadza si\u0119 wybory, ale wybieraj\u0105 tylko w Wielkiej Brytanii, a w Rosji co najwy\u017cej daj\u0105 g\u0142os. Zarówno w Polsce jak i w USA jeste\u015bmy niewinni dopóki s\u0105d nas nie ska\u017ce. Ale w USA prokurator ma 48 godziny na postawienie zatrzymanemu zarzutów, podczas, gdy w Polsce bez zarzutów mo\u017cna bez zarzutów kiblowa\u0107 w areszcie \u015bledczym nawet trzy lata. Zarówno w Nowej Zelandii jak i w Polsce mamy prawo prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w postaci osoby prawnej, by nie ryzykowa\u0107 ca\u0142ym swym maj\u0105tkiem. Ale nawet tak pobie\u017cne zestawienie jak poni\u017csze ilustruje, \u017ce prawo to jest dost\u0119pne i wykonalne w ró\u017cnym stopniu:<\/span><\/p>\n

<\/span> <\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Zak\u0142adanie spo\u0142ki z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Kraj<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Minimalny wymagany kapita\u0142 <\/span><\/strong><\/p>\n

(jako % PKB na g\u0142ow\u0119)<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

Koszt<\/span><\/strong><\/p>\n

(% PKB na g\u0142ow\u0119)<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

Czas<\/span><\/strong> <\/span><\/p>\n

(dni)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Nowa Zelandia<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

0,0%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

0,2%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

3<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Australia<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

0,0%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

2,0%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

2<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Stany Zjednoczone<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

0,0%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

0,6%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

4<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Wielka Brytania<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

0,0%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

1,0%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

18<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Irlandia<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

0,0%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

10,4%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

12<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Francja<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

32,1%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

 <\/p>\n

3%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

53<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Polska<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

267%<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

20,3%<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

31<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Niemcy<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

103,8%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

5,9%<\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

45<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n

<\/p>\n

\u0179ród\u0142o: Bank \u015awiatowy, Doing Business 2004<\/span><\/p>\n

Zarówno w Polsce jak i w USA, Wlk. Brytanii, czy Australii zadekretowano wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, ale tylko w krajach anglosaskich doskona\u0142o\u015b\u0107 zabezpiecze\u0144 prawnych i politycznych, nawyki spo\u0142eczne, oraz ró\u017cnorodno\u015b\u0107 mediów czyni t\u0119 wolno\u015b\u0107 prawdziw\u0105, podczas, gdy w Polsce jest ona cz\u0119sto pozorna.<\/span><\/p>\n

Przej\u015bcie od zamkni\u0119tego do otwartego porz\u0105dku spo\u0142ecznego wymaga wprowadzenia zmian w istocie funkcjonowania instytucji gospodarki, polityki i spo\u0142ecze\u0144stwa a nie dalszego ma\u0142powania powierzchownych aspektów zachodnich urz\u0105dze\u0144 gospodarczych i politycznych. Przej\u015bcie to wymaga wprowadzenia prawdziwej:<\/span><\/p>\n

\n

<\/span> <\/p>\n

    \n
  • wolno\u015bci zarobkowania,<\/span><\/li>\n
  • wolno\u015bci zrzeszania si\u0119, oraz<\/span><\/li>\n
  • wolno\u015bci s\u0142owa.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

     
    * Rafa\u0142 A. Ziemkiewicz „Polska, czyli p\u0142ywanie w ko\u015bciele”, Rzeczpospolita sobota-poniedzia\u0142ek 30 grudnia 2006 – 1 stycznia 2007<\/span><\/p>\n

      <\/p>\n

    <\/p>\n

    <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Dlaczego Polacy wyje\u017cd\u017caj\u0105? Weekendowa „Rzepa”* da\u0142a artyku\u0142 Rafa\u0142a Ziemkiewicza, w którym pisze on: „W Polsce wszystko jest problemem.  Wszystko to, co na zachodzie jest proste i oczywiste, tu wymaga czasu, wysi\u0142ków i nerwów.”  oraz „Przeci\u0119tny cz\u0142owiek zawsze dostosowuje si\u0119 do otoczenia – je\u015bli nieuczciwo\u015b\u0107, cwaniactwo i nieliczenie si\u0119 z innymi stanowi\u0105 norm\u0119, to trzeba tej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-57","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-uncategorized"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}