{"id":526,"date":"2014-10-30T07:37:00","date_gmt":"2014-10-30T07:37:00","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2014\/10\/30\/nie_trzeba_wiecej_kasy_podatni\/"},"modified":"2014-10-30T07:37:00","modified_gmt":"2014-10-30T07:37:00","slug":"nie_trzeba_wiecej_kasy_podatni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2014\/10\/30\/nie_trzeba_wiecej_kasy_podatni\/","title":{"rendered":"Nie trzeba wi\u0119cej kasy podatnik\u00f3w na uczelnie"},"content":{"rendered":"
Nak\u0142ady na uczelnie w Polsce s\u0105 przeci\u0119tne. Ani ma\u0142e, ani du\u017ce. Mamy \u015brednio wysokie nak\u0142ady publiczne i niskie nak\u0142ady prywatne. Je\u015bli chcemy zwi\u0119kszy\u0107 nak\u0142ady og\u00f3\u0142em powinni\u015bmy si\u0119gn\u0105\u0107 do prywatnych kieszeni. Wprowadzi\u0107 cz\u0119\u015bciow\u0105 odp\u0142atno\u015b\u0107 za studia wy\u017csze. Mo\u017cemy te\u017c lepiej wydawa\u0107 dotychczasowe nak\u0142ady kieruj\u0105c wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w do lepszych uczelni, wydzia\u0142\u00f3w oraz wyk\u0142adowc\u00f3w – w rzeczywisto\u015bci, a nie w deklaracjach i pokazowych dzia\u0142aniach. <\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Najpierw dane, bo w temacie finansowania uczelni dominuj\u0105 mity. W stosunku do mo\u017cliwo\u015bci bud\u017cetu finansowanie uczelni jest ani z\u0142e, ani dobre, jest przeci\u0119tne:<\/div>\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Education at a Glance 2014: OECD Indicators <\/div>\n

<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c w stosunku do naszej zamo\u017cno\u015bci finansowanie publiczne uczelni jest ani z\u0142e, ani dobre, jest przeci\u0119tne:<\/div>\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Education at a Glance 2014: OECD Indicators <\/div>\n

<\/p>\n

Poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 wieloma zmiennymi wp\u0142ywaj\u0105cymi na koszt uczelni. Dwie g\u0142\u00f3wne to liczba studiuj\u0105cych i zamo\u017cno\u015b\u0107. Dlatego poni\u017cej prezentuj\u0119 nak\u0142ady na jednego student jako procent PKB na g\u0142ow\u0119:<\/div>\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Education at a Glance 2014: OECD Indicators <\/div>\n

<\/p>\n

Wcale te\u017c nie wydajemy ma\u0142o, jak powszechnie twierdzi si\u0119, na p\u0142ace na uczelniach. Uczelniane wynagrodzenia w Polsce zjadaj\u0105 niema\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 bud\u017cetu na bie\u017c\u0105ce wydatki:<\/div>\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Education at a Glance 2014: OECD Indicators <\/div>\n

<\/p>\n

Mo\u017cemy wydawa\u0107 na uczelnie wi\u0119cej, powy\u017cej przeci\u0119tnej. Ale by to osi\u0105gn\u0105\u0107 potrzebujemy zwi\u0119kszy\u0107 nak\u0142ady prywatne. Poni\u017cej widzisz wykres z nak\u0142adami na uczelnie w podziale na nak\u0142ady prywatne i publiczne. Pa\u0144stwa gdzie nak\u0142ady og\u00f3\u0142em na uczelnie s\u0105 ponad przeci\u0119tne to w wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwa, gdzie nak\u0142ady prywatne s\u0105 ponad przeci\u0119tne:<\/div>\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Education at a Glance 2014: OECD Indicators <\/div>\n

<\/p>\n

To nie jest jaka\u015b wyrafinowana logika. Suma dw\u00f3ch wi\u0119kszych liczby jest wi\u0119ksza ni\u017c suma du\u017cej i ma\u0142ej. A patrz\u0105c na wieczny deficyt naszego bud\u017cetu i nadci\u0105gaj\u0105ce k\u0142opoty z bud\u017cetem w wyniku rosn\u0105cych wydatk\u00f3w na renty i emerytury pewnikiem jest, \u017ce politycy z publicznych pieni\u0119dzy na uczelnie nie dadz\u0105 wi\u0119cej. Raczej b\u0119dzie ich kusi\u0107, by wraz z wej\u015bciem ni\u017cu na uczelnie zmniejszy\u0107 nak\u0142ady.<\/div>\n

<\/p>\n

Politycy w Polsce co jaki\u015b czas m\u00f3wi\u0105, \u017ce pieni\u0105dze trzeba kierowa\u0107 do najlepszych uczelni, wydzia\u0142\u00f3w czy wyk\u0142adowc\u00f3w. Ale tylko m\u00f3wi\u0105. Bowiem kiepski profesor i jego kumple maj\u0105 tyle samo g\u0142os\u00f3w co dobry. Dla polityka lepiej cienk\u0105 warstw\u0119 pieni\u0119dzy rozsmarowa\u0107 wszystkim uczelniom ni\u017c komu\u015b si\u0119 narazi\u0107. Ale \u017ceby by\u0142y pozory wspieranie najlepszych co jaki\u015b czas politycy og\u0142aszaj\u0105 jaki\u015b program wspierania najlepszych. Za Kudryckiej by\u0142y z angielskiego zwane KNOW (Krajowe Naukowe O\u015brodki Wiod\u0105ce czy jako\u015b tak). Teraz nowa ministra Kotlarska-Bobi\u0144ska r\u00f3wnie\u017c czyni rytualne deklaracje o wspieraniu najlepszych:<\/div>\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Gazeta Wyborcza<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

Ale logika systemu zapisana w prawie sprzyja dzieleniu kasy po r\u00f3wno. Logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 premiowania najlepszych jest ryzyko wypadni\u0119cia z rynku najs\u0142abszych. Ale nie u nas. U nas prawo upad\u0142o\u015bciowe zakazuje upad\u0142o\u015bci uczelni publicznych:<\/div>\n\n
Na marginesie dodam, \u017ce s\u0142owo “uczelnia” pisane powy\u017cej tak naprawd\u0119 oznacza uczelni\u0119 publiczn\u0105. Bo uczelnie prywatne mog\u0105 bankrutowa\u0107. Wszystkie zwierz\u0119ta s\u0105 r\u00f3wne. Ale niekt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wniejsze.<\/div>\n

<\/p>\n

Dodatkowo w obliczu ni\u017cu demograficznego profesura zadba\u0142a by w ustawie o szkolnictwie wy\u017cszym, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie w 2007 dopu\u015bci\u0107 likwidacj\u0119 uczelni publicznych wy\u0142\u0105cznie na mocy ustawy:<\/div>\n\n
Konieczno\u015b\u0107 uchwalenia ustawy podwy\u017csza politykom koszt zlikwidowania najs\u0142abszych uczelni. Wi\u0119c tak naprawd\u0119, gdy ministra m\u00f3wi, \u017ce b\u0119dzie wi\u0119cej kasy dla najlepszych to naprawd\u0119 my\u015bli, \u017ce najlepsze uczelnie dostan\u0119 wi\u0119cej pieni\u0119dzy pod warunkiem, \u017ce nie spowoduje to k\u0142opot\u00f3w finansowych gorszych uczelni.<\/div>\n

<\/p>\n

Dope\u0142nieniem tego kompromisu prawno-politycznego, kt\u00f3ry zabrania wycinania najs\u0142abszych i premiowania najlepszych jest komisarz oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia uczelni. To takie protezy, kt\u00f3re maj\u0105 w obliczu braku rynkowej dyscypliny wypadania z rynku najs\u0142abszych uczelni wprowadzi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 przed ministr\u0105 i jej urz\u0119dnikami. Komisarza mo\u017ce uczelni narzuci\u0107 minister, gdy uczelnia ma wi\u0119ksz\u0105 strat\u0119 przez trzy lata i nie realizuje programu naprawczego:<\/div>\n\n
Natomiast \u0142\u0105czenie uczelni jest pomys\u0142em analogicznym do \u0142\u0105czenia kopalni. \u017beby unikn\u0105\u0107 zamykania trwale nierentownych kopalni, by\u0142y one \u0142\u0105czone z kopalniami lepszymi. Skutek jest taki, \u017ce mamy drogi w wydobyciu w\u0119giel. Z uczelniami b\u0119dzie podobnie. \u017baden premier do Sejmu nie zg\u0142osi ustawy o likwidacji uczelni, b\u0119dzie je \u0142\u0105czy\u0142, \u017ceby bro\u0144 bo\u017ce \u017cadnemu profesorowi nieudacznikowi nie sta\u0142a si\u0119 krzywda. Kiepskie skutki dla student\u00f3w z ochrony nieudacznych uczelni i wyk\u0142adowc\u00f3w ju\u017c dzi\u015b s\u0105 do przewidzenia. Ale za 5-10 lat zapewne zaskocz\u0105 tych co zwykle…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nak\u0142ady na uczelnie w Polsce s\u0105 przeci\u0119tne. Ani ma\u0142e, ani du\u017ce. Mamy \u015brednio wysokie nak\u0142ady publiczne i niskie nak\u0142ady prywatne. Je\u015bli chcemy zwi\u0119kszy\u0107 nak\u0142ady og\u00f3\u0142em powinni\u015bmy si\u0119gn\u0105\u0107 do prywatnych kieszeni. Wprowadzi\u0107 cz\u0119\u015bciow\u0105 odp\u0142atno\u015b\u0107 za studia wy\u017csze. Mo\u017cemy te\u017c lepiej wydawa\u0107 dotychczasowe nak\u0142ady kieruj\u0105c wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w do lepszych uczelni, wydzia\u0142\u00f3w oraz wyk\u0142adowc\u00f3w – w rzeczywisto\u015bci, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":{"0":"post-526","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-uczelnie-wyzsze"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/526\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}