{"id":505,"date":"2014-02-14T23:47:21","date_gmt":"2014-02-14T23:47:21","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2014\/02\/14\/baha_i_banalne_receptz_niegdzs\/"},"modified":"2014-02-14T23:47:21","modified_gmt":"2014-02-14T23:47:21","slug":"baha_i_banalne_receptz_niegdzs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2014\/02\/14\/baha_i_banalne_receptz_niegdzs\/","title":{"rendered":"B\u0142ahe i banalne recepty niegdysiejszych libera\u0142\u00f3w"},"content":{"rendered":"<div align=\"justify\">Nasza modernizacja chwieje si\u0119, a coraz wi\u0119cej zjawisk sugeruje rosn\u0105c\u0105 niepewno\u015b\u0107 jutra. Najwi\u0119ksza w historii Polski emigracja m\u0142odych Polak&oacute;w. Przejadanie kolejnych rezerw przez w\u0142adz\u0119. Pomruki buntu pokoleniowego, kt&oacute;re przybieraj\u0105 gro\u017any dla wielu prawicowy koloryt. Nag\u0142e i niewyja\u015bnione nawr&oacute;cenie rz\u0105dz\u0105cych libera\u0142&oacute;w na socjalizm. Te i inne zjawiska budz\u0105 naturalny l\u0119k o jutro. A obawy tworz\u0105 dogodne warunki do szerzenia utopijnych \u015bwiatopogl\u0105d&oacute;w, kt&oacute;re wyprze\u0107 maj\u0105 potrzeb\u0119 zmian i zast\u0105pi\u0107 racjonalny rachunek z\u0142udzeniami. Przoduj\u0105 w tym chciejstwie profesorowie humani\u015bci.<\/div>\n<p><!--more--><\/p>\n<p align=\"justify\">Niedorzeczne utopie znajduj\u0105 ch\u0119tnych s\u0142uchaczy zw\u0142aszcza w polskiej klasie \u015bredniej, kt&oacute;ra&nbsp; najbardziej ze wszystkich Polak&oacute;w boi si\u0119 kryzysu polskiej modernizacji. Bo modernizacja ta klas\u0119 te wytworzy\u0142a, a zachwianie modernizacji zniweczy jej mo\u017cliwo\u015b\u0107 ma\u0142powania zachodnich odpowiednik&oacute;w.&nbsp; Starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, przyspieszenie post\u0119pu technologicznego oraz post\u0119puj\u0105ca globalizacja s\u0105 realnymi wyzwaniami z kt&oacute;rymi potrzebujemy si\u0119 zmierzy\u0107. Niesp&oacute;jne i nieracjonalne zestawy lewicowych hase\u0142, kt&oacute;re tak dobrze si\u0119 teraz przyjmuj\u0105 niestety wyrz\u0105dz\u0105 nam wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku.<\/p>\n<p align=\"justify\">Mo\u017cliwo\u015bci transfer&oacute;w mi\u0119dzypokoleniowych opartych o piramid\u0119 demograficzn\u0105 wyczerpa\u0142y si\u0119. W Polsce jeszcze nie zd\u0105\u017cyli\u015bmy skosztowa\u0107 pa\u0144stwa dobrobytu, a ju\u017c musimy si\u0119 ba\u0107 jego upadku.&nbsp; Je\u015bli nie chcemy upadku potrzebujemy obni\u017cy\u0107 emerytury i podwy\u017cszy\u0107 podatki. Mo\u017cemy to osi\u0105gn\u0105\u0107 renegocjacj\u0105 modelu emerytalnego lub du\u017cym konfliktem politycznym po\u0142\u0105czonym z rosn\u0105cym ryzykiem niewyp\u0142acalno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa. Rz\u0105dz\u0105ce socjalliberalne elity nie chc\u0105 renegocjacji.&nbsp; Przedwczesne drenowanie Funduszu Rezerwy Demograficznej, rozbiory OFE, si\u0119ganie po kolejne jednorazowe zask&oacute;rniaki jak podatek od KGHM czy podatek od Las&oacute;w Pa\u0144stwowych oraz wypychanie wysokim opodatkowaniem pracy kolejnych rocznik&oacute;w m\u0142odych Polak&oacute;w na emigracj\u0105 wskazuj\u0105, \u017ce konflikt rozstrzygnie ostre starcie pokoleniowych egoizm&oacute;w a nie wynegocjowany uk\u0142ad.&nbsp; <\/p>\n<p align=\"justify\">Czym d\u0142u\u017cej b\u0119dziemy odk\u0142ada\u0107 renegocjowanie tego systemu tym bardziej ryzykujemy brutalne zderzenie pokoleniowych egoizm&oacute;w.&nbsp; Na razie konflikt polega na tym, \u017ce \u015bwiadczenia starszych u\u015bwi\u0119cone zakl\u0119ciem &bdquo;prawa nabyte&rdquo; pozostaj\u0105 w zasadzie niezmiennie wysokie, a m\u0142odym podwy\u017csza si\u0119 opodatkowanie bie\u017c\u0105cych dochod&oacute;w i zmniejsza przysz\u0142e \u015bwiadczenia. Wysokie podatki wypychaj\u0105 m\u0142odych za granic\u0119. To te\u017c forma pokoleniowego przetargu: podwy\u017cszajcie nam podatki, a\u017c wyjedzie tylu, \u017ce zostanie tak niewielu, \u017ce nie b\u0119dzie komu utrzyma\u0107 ten niesprawiedliwy system.&nbsp; <\/p>\n<div align=\"justify\">Niestety wyczerpanie si\u0119 modelu pa\u0144stwa dobrobytu finansowanego pokoleniow\u0105 piramid\u0105 to mniejsze z wyzwa\u0144 z kt&oacute;rymi przyjdzie si\u0119 nam zmierzy\u0107. \u015awiat a wraz z nim my przechodzi od gospodarki przemys\u0142owej do gospodarki us\u0142ugowej. Poprzednie wielkie przej\u015bcie, tj. przej\u015bcie od gospodarki rolniczej do przemys\u0142owej skumulowa\u0142o si\u0119 w wielkim kryzysie lat 30-ych XX wieku. W odr&oacute;\u017cnieniu od tamtego przej\u015bcia banki centralne nauczy\u0142y si\u0119 \u0142agodzi\u0107 jego dolegliwo\u015b\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105c poda\u017c pieni\u0105dza. Ale jest w\u0105tpliwe by w d\u0142ugim czasie uda\u0142o si\u0119 dobrobyt wydrukowa\u0107 nowymi pieni\u0119dzmi. Mo\u017cna kupi\u0107 czas na \u0142agodniejsze przej\u015bcie. Jednak nieumiej\u0119tne wykorzystanie kupionego czas spowoduje&nbsp; to samo co zrobi\u0142 wielki kryzys oraz dwie wojny \u015bwiatowe: spauperyzuje klas\u0119 rentier&oacute;w &ndash; tym razem b\u0119d\u0105 to rentierzy na pr&oacute;\u017cno oczekuj\u0105cy spokojnej i dostatniej emerytury na koszt przysz\u0142ych pokole\u0144.&nbsp;&nbsp; <\/div>\n<div align=\"justify\">&nbsp;<\/div>\n<div align=\"justify\">Co najgro\u017aniejsze przyspieszaj\u0105cy post\u0119p technologiczny oraz globalizacja zmniejsz\u0105 przynajmniej na jaki\u015b czas pozycj\u0119 przetargow\u0105 pracuj\u0105cych w stosunku do kapita\u0142u. Bardzo szybki post\u0119p technologiczny ma to do siebie, \u017ce zmniejsza na pokolenie lub dwa popyt kapita\u0142u na prac\u0119. Widzieli\u015bmy to w XIX wieku. Dzi\u015b nikt nie \u017ca\u0142uje, \u017ce mamy wydajne maszyny tkackie czy, \u017ce wozy konne zamienili\u015bmy na samochody. Ale tkacze oraz producenci siode\u0142 itp akcesori&oacute;w oraz ich rodziny poniesli wymierne straty. W\u0142\u0105czenie pa\u0144stw rozwijaj\u0105cych si\u0119 do mi\u0119dzynarodowej wymian handlowej to samo w sobie dobre zjawisko. Dwa miliardy obywateli trzeciego \u015bwiata, kt&oacute;rzy wyszli ze skrajnej biedy to post\u0119p cywilizacyjny z kt&oacute;rego ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 powinna by\u0107 dumna. Ale globalizuj\u0105cy si\u0119 handel zwi\u0119kszy przewag\u0119 kapita\u0142u nad prac\u0105 i tak ju\u017c rosn\u0105c\u0105 w wyniku przyspieszenia post\u0119pu technologicznego. Te dwa trendy spot\u0119guj\u0105 ryzyko zblatowania oligarchii gospodarczej z politykami na szkod\u0119 konsument&oacute;w i obywateli. Wielki kapita\u0142 mo\u017ce wykorzysta\u0107 chwilowe przewagi gospodarcze do zabetonowania swoich wp\u0142yw&oacute;w w polityce. I to na taki w\u0119ze\u0142 wyzwa\u0144 musi znale\u017a\u0107 odpowied\u017a polityka w demokracjach je\u015bli demokracja ma przetrwa\u0107.<\/p>\n<p>Ale nasze starzej\u0105ce si\u0119 elity potrafi\u0105 tylko straszy\u0107 rzekomym faszystowskim zagro\u017ceniem oraz serwowa\u0107 og&oacute;lniki o tym, \u017ce urynkowienie gospodarki nie musia\u0142o by\u0107 tak bolesne, a teraz czas przesta\u0107 wierzy\u0107 bo\u017ckowi wolnego rynku. <\/p>\n<p>Coroczny marsz niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142 marginalnym zjawiskiem skupiaj\u0105cym dwustu lub trzystu niezbyt okrzesanych i ma\u0142o wp\u0142ywowych m\u0142odzie\u0144c&oacute;w do czasu, gdy prorz\u0105dowa &bdquo;Gazeta Wyborcza&rdquo; zacz\u0119\u0142a zach\u0119ca\u0107 do blokowania tego legalnego przecie\u017c marszu. Wtedy na z\u0142o\u015b\u0107 establishmentowi do marszu przy\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy m\u0142odych, kt&oacute;rzy czuj\u0105 si\u0119 przegranymi obecnego rozdania politycznego i gospodarczego. Seweryn Blumsztajn wzywaj\u0105cy na \u0142amach Gazety do blokowania legalnego marszu z kamieniem w kieszeni, zamiast zablokowa\u0107 tylko spopularyzowa\u0142 rzekomy faszyzm, bo zareklamowa\u0142 ruch narodowy jako powa\u017cn\u0105 opcj\u0119 antyestablishmentow\u0105.<\/p>\n<p>Straszenie rynkiem oraz przeciwstawianie mu has\u0142a r&oacute;wno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci to retoryczne nadu\u017cycie za kt&oacute;rymi na stoi \u017cadna sp&oacute;jna koncepcja polepszenia naszego wsp&oacute;lnego jutra. To rynek daje nam r&oacute;wno\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107 w o wiele wi\u0119kszym stopniu ni\u017c gospodarka reglamentowana przez samozwa\u0144czych m\u0119drc&oacute;w.&nbsp; Zamiast straszy\u0107 rynkiem, trzeba szuka\u0107 dla Polski miejsca na globalnym rynku. Wobec ogromnych, wspomnianych wy\u017cej wyzwa\u0144, rola Polski w zmieniaj\u0105cej si\u0119 gospodarce \u015bwiatowej nie jest jasna. Skorzystali\u015bmy na globalizacji. Wraz z upadkiem socjalizmu w\u0142\u0105czyli\u015bmy si\u0119 w wymian\u0119 handlow\u0105 z ca\u0142ym \u015bwiatem. Stali\u015bmy si\u0119 naturalnym podwykonawc\u0105 niemieckiego przemys\u0142u.&nbsp; Dokonali\u015bmy bezprecedensowego zwi\u0119kszenia stopy \u017cycia. Wbrew popularnym mitom dost\u0119pne dane wskazuj\u0105, \u017ce od dekady spadaj\u0105 w Polsce nier&oacute;wno\u015bci materialne.<br \/>&nbsp;<br \/>I jak na razie ku \u017calowi krytyk&oacute;w kapitalizmu nie chce on zbankrutowa\u0107. A najwi\u0119ksze problemy gospodarcze pojawiaj\u0105 si\u0119 w krajach, kt&oacute;re zaniecha\u0142y reform jak Turcja, Argentyna, Ukraina, Brazylia, Rosja, Kazachstan, Indie, Wenezuela i Indonezja.&nbsp; Brak reform nie by\u0142 problemem dop&oacute;ki pieni\u0105dz z zachodnich bank&oacute;w centralnych p\u0142yn\u0105\u0142 szerokim strumieniem na rynki finansowe i finansowa\u0142 rozbuchane wydatki rz\u0105dowe. Teraz zaczyna by\u0107. Polska na razie, powtarzam na razie nie do\u015bwiadcza podobnych problem&oacute;w. Ale rz\u0105d nie robi reform usprawniaj\u0105cych pa\u0144stwo i gospodark\u0119, tylko wydaje unijne pieni\u0105dze i \u017cyje w przekonaniu, \u017ce co\u015b wreszcie zatrybi i gospodarka ruszy do przodu.&nbsp; Gospodarka sama z siebie nie zatrybi. Przestraszony konsument nie b\u0119dzie wiecznie si\u0119 zad\u0142u\u017ca\u0142 na konsumpcj\u0119, a przedsi\u0119biorcy zm\u0119czeni du\u017cym ryzykiem regulacyjnym inwestowa\u0107 b\u0119d\u0105 tylko w projekty o wysokiej stopie zwrotu i kr&oacute;tkim okresie do zwrotu. W tej sytuacji rz\u0105d zaczyna sam inwestowa\u0107. Kwitn\u0105 rz\u0105dowe sp&oacute;\u0142ki atomowe, inwestycje w mieszkania czy Polskie Inwestycje Rozwojowe. To ju\u017c by\u0142o i w II RP i za PRL. Pa\u0144stwo w roli inwestora nie sprawdzi\u0142o si\u0119 wtedy i nie sprawdzi si\u0119 jutro.&nbsp; Po pierwszym zach\u0142y\u015bni\u0119ciu si\u0119 tym ile si\u0119 buduje zjawiska takie jak za szeroki front inwestycji w stosunku do mo\u017cliwo\u015bci, inwestycje wedle kryteri&oacute;w politycznych a nie op\u0142acalno\u015bci inwestycji, brak dyscypliny inwestycji widoczny w notorycznym op&oacute;\u017anianiu si\u0119 termin&oacute;w oddania inwestycji, obsa<\/p>\n<p>dzanie kluczowych stanowisk swoimi a nie sprawnymi oraz korupcja sprawi\u0105, \u017ce to co w pierwszych latach pa\u0144stwowego&nbsp; wzmo\u017cenia inwestycyjnego b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 na sukces oka\u017ce si\u0119 marnotrawstwem.<br \/>&nbsp;<br \/>Naszej spo\u0142eczno\u015bci brak dalszego pomys\u0142u na Polsk\u0119. Wyczerpuj\u0105ce si\u0119 rezerwy rozwoju znacz\u0105, \u017ce przeci\u0119tny Polak nie zakosztuje bezpiecze\u0144stwa i poziomu \u017cycia naszych zachodnich odpowiednik&oacute;w.&nbsp; W obliczu braku pomys\u0142u na Polsk\u0119 co najwy\u017cej uda si\u0119 na\u015bladowa\u0107 swych zachodnich odpowiednik&oacute;w nielicznym elitom za pomoc\u0105 rosn\u0105cych transfer&oacute;w, co budzi\u0107 b\u0119dzie rosn\u0105cy resentyment biedniejszych. Ju\u017c dzi\u015b polscy s\u0119dziowie o najwy\u017cszej pozycji w zawodzie odjechali od \u015bredniej krajowej zarobk&oacute;w o wiele bardziej ni\u017c ich zachodni odpowiednicy. Podobnie z wyk\u0142adowcami akademickimi i nauczycielami &ndash; w stosunku do \u015bredniej krajowej zarabiaj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich zachodnich odpowiednik&oacute;w. Elity polskie aspiruj\u0105 do zachodniego poziomu \u017cycia, a zapomnia\u0142y, \u017ce \u017cyj\u0105 w biednej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n<p>Polacy je\u015bli maj\u0105 by\u0107 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 wart\u0105 tego miana potrzebuj\u0105 nowych mit&oacute;w, kt&oacute;re porusz\u0105 wyobra\u017anie i pchn\u0105 do wsp&oacute;lnego dzia\u0142ania.&nbsp; Kultura powsta\u0144czej walki i spiskowania ju\u017c wiek temu sta\u0142a si\u0119 szkodliwa. Niby wiemy o tym. Lecz prawica chcia\u0142by z powrotem o\u017cywi\u0107 te zmursza\u0142e truch\u0142a. I w klimacie strachu znajduje popyt na symboliczn\u0105 nekrofili\u0119, kt&oacute;ra wypiera zdrowy odruch nowoczesnej wsp&oacute;lnotowo\u015bci i dumy. Ale wyczerpuje si\u0119 r&oacute;wnie\u017c centrolewicowa mitologia III RP. Dla elit sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 i reguluj\u0105cych nasze \u017cycie legitymizacj\u0105 by\u0142a modernizacja. Na razie zad\u0142u\u017caj\u0105 nas i wydaj\u0105c transfery z UE by pozorowa\u0107 dalsz\u0105 modernizacj\u0119 w postaci kolejnych kolejne dr&oacute;g, basen&oacute;w i stadion&oacute;w. Do czasu. <\/p>\n<p>Modernizacja bowiem nie polega na tym, \u017ce wydamy niespodziewanie i \u0142atwo pozyskane \u015brodki z zewn\u0105trz czy zrabowane m\u0142odym. Modernizacja polega na tym, \u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 wypracowuje mechanizmy identyfikowania cel&oacute;w rozwojowych, rezygnowania z innych cel&oacute;w i przestawia warto\u015bci spo\u0142eczne oraz aparat swojego pa\u0144stwa na ich osi\u0105gni\u0119cie.&nbsp; Polacy poza latami 1989-1990 nie dokonali takich wybor&oacute;w. Nie nauczyli si\u0119 przestawia\u0107 aparat swojego pa\u0144stwa by si\u0119ga\u0107 po cele rozwojowe.&nbsp; Chcieli\u015bcie ul\u017cy\u0107 dzieciom w PGRach? To nie trzeba by\u0142o tyle wydawa\u0107 na dotacje do kopalni, stoczni i PKP! Dzi\u015b drogi, baseny i stadiony budujemy za cudze pieni\u0105dze. Jest w\u0105tpliwe by\u015bmy potrafili wygenerowa\u0107 \u015brodki na ich utrzymanie. Warto\u015bci Polak&oacute;w skupione s\u0105 wok&oacute;\u0142 wyszarpania jak najwi\u0119kszej konsumpcji dla siebie tu i teraz.&nbsp; W tym wy\u015bcigu wygrywaj\u0105 najsilniejsi, regionalno-bran\u017cowe elity urz\u0119dnicze oraz starsze pokolenie zorganizowane w zwi\u0105zki zawodowe i inne grupy nacisku. Pod ich presj\u0105 tworzymy iluzj\u0119, \u017ce mo\u017cna modernizowa\u0107 si\u0119 i marnowa\u0107 \u015brodki na nierozwojow\u0105 konsumpcj\u0119. \u0141udzimy si\u0119, \u017ce mo\u017cna mie\u0107 nieskutecznie i niepotrzebne transfery socjalne, kt&oacute;re omijaj\u0105 rzeczywi\u015bcie potrzebuj\u0105cych, niesprawne s\u0105dy, debilne regulacje, a modernizacja sama i tak przyjdzie.<\/p>\n<p>W takim klimacie delegitymizacja my\u015blenia ekonomicznego staje si\u0119 modnym zaj\u0119ciem. Ekonomia pomaga ograniczone \u015brodki stosowa\u0107 z najwi\u0119kszym efektem. To znaczy, \u017ce werdykt ekonomist&oacute;w b\u0119dzie cz\u0119sto odwrotny od oczekiwa\u0144 grup interes&oacute;w pragn\u0105cych si\u0119gn\u0105\u0107 do kieszeni podatnik&oacute;w. Na przyk\u0142ad jako\u015b tak dziwnie si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce og&oacute;\u0142 szermuj\u0105cych has\u0142ami kultury i edukacji za podatkiem od telewizora odnosi materialne korzy\u015bci z istnienia TVP dotowanego przez podatnika.&nbsp; Kultura, r&oacute;wno\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107 zbyt cz\u0119sto s\u0105 przykrywk\u0105 dla dojenia podatnik&oacute;w przez uprzywilejowanych przedstawicieli establishmentu. &nbsp;<\/p>\n<p>W krytyce tej przoduj\u0105 filozofowie i socjolodzy. Kwestionowanie warto\u015bci wiedzy &bdquo;ekspert&oacute;w&rdquo; jest zaj\u0119ciem wsp&oacute;\u0142czesnych humanist&oacute;w wynikaj\u0105cym z epistemologicznego op&oacute;\u017anienia rz\u0119du 25-50 lat wobec tego co przynosi cywilizacja techniczna. Od Mickiewicza do prof. Kr&oacute;la szkie\u0142ku i oku si\u0119 nie ufa wynajduj\u0105c wszystko co przemawia za z g&oacute;ry przyj\u0119t\u0105 tez\u0105 o bezwarto\u015bciowo\u015bci wszelkiej racjonalizacji sfery spo\u0142ecznej i podaje w \u0142atwo przyswajalnej papce poezji lub niezbornego wywiadu prasowego.<\/p>\n<p>Starzej\u0105ce si\u0119 elity krzycz\u0105 r&oacute;wno\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107, a tak naprawd\u0119 chc\u0105 dokona\u0107 redystrybucji do klasy \u015bredniej, by jak najd\u0142u\u017cej podtrzyma\u0107 z\u0142ud\u0119 modernizacji, kt&oacute;ra trzyma je u w\u0142adzy i na salonach. Nowe transfery przybior\u0105 posta\u0107 transfer&oacute;w od biednych i bogatych do klasy \u015bredniej co b\u0119dzie nie tylko niesprawiedliwe ale r&oacute;wnie\u017c antyrozwojowe. Ju\u017c zreszt\u0105 zacz\u0119li\u015bmy pieni\u0119dzmi biednych wspiera\u0107 \u015bredniak&oacute;w. Darmowe studia dzienne na pa\u0144stwowych uczelniach to nic innego jak dotowanie klasy \u015bredniej przez warstwy ubo\u017csze. Na studiach dziennych za darmo studiuj\u0105 g\u0142&oacute;wnie dzieci klasy \u015bredniej. Za pieni\u0105dze na uczelniach prywatnych i pa\u0144stwowych studiuj\u0105 dzieci ubo\u017cszych rodzic&oacute;w. Wszelkie dotacje do kupna mieszka\u0144 to kolejny socjal dla klasy \u015bredniej na koszt biedniejszych. Podobnie z dotowaniem kopalni, gdzie dobrze zarabiaj\u0105cy jak na Polsk\u0119 g&oacute;rnicy byli utrzymywani w nierentownych kopalniach z pieni\u0119dzy piel\u0119gniarek i hipermarketowych kasjerek.<br \/>&nbsp;<br \/>Chcecie sprawiedliwej i dynamicznej spo\u0142eczno\u015bci w Polsce? To doko\u0144czmy przej\u015bcie od zamkni\u0119tego porz\u0105dku spo\u0142ecznego gdzie prawo i moralno\u015b\u0107 s\u0105 narz\u0119dziami w r\u0119kach w\u0105skiej elity pilnuj\u0105cej \u0142adu do otwartego porz\u0105dku spo\u0142ecznego, gdzie szerokie rzesze obywateli na r&oacute;wnych warunkach konkuruj\u0105 o pozycj\u0119 oraz strzeg\u0105 w\u0142adzy i pilnuj\u0105 siebie nawzajem. <br \/>&nbsp;<br \/>Na razie zatrzymali\u015bmy si\u0119 pomi\u0119dzy otwartym a zamkni\u0119tym spo\u0142ecze\u0144stwem w p&oacute;\u0142zamkni\u0119tym systemie spo\u0142ecznym. Taki rozkrok jest niekomfortowy dla przedstawicieli elity jak na przyk\u0142ad profesor&oacute;w, kt&oacute;rzy ju\u017c nie s\u0105 \u015bwi\u0119tymi wyroczniami i stracili swoje wp\u0142ywy, nie jest te\u017c wydajny bo my obywatele nie mamy jeszcze wystarczaj\u0105cych narz\u0119dzi do nadzorowania w\u0142adzy. Recept\u0105 na polskie wyzwania jest wi\u0119cej konkurencji, mniej przywilej&oacute;w, dbanie o najs\u0142abszych a nie o tych z kijami czy ustosunkowanymi z w\u0142adz\u0105.<br \/>&nbsp;<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nasza modernizacja chwieje si\u0119, a coraz wi\u0119cej zjawisk sugeruje rosn\u0105c\u0105 niepewno\u015b\u0107 jutra. Najwi\u0119ksza w historii Polski emigracja m\u0142odych Polak&oacute;w. Przejadanie kolejnych rezerw przez w\u0142adz\u0119. Pomruki buntu pokoleniowego, kt&oacute;re przybieraj\u0105 gro\u017any dla wielu prawicowy koloryt. Nag\u0142e i niewyja\u015bnione nawr&oacute;cenie rz\u0105dz\u0105cych libera\u0142&oacute;w na socjalizm. Te i inne zjawiska budz\u0105 naturalny l\u0119k o jutro. A obawy tworz\u0105 dogodne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":{"0":"post-505","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-to-wina-zlych-prywaciarzy"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=505"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/505\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}