{"id":498,"date":"2014-01-07T13:32:31","date_gmt":"2014-01-07T13:32:31","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2014\/01\/07\/manifest\/"},"modified":"2014-01-07T13:32:31","modified_gmt":"2014-01-07T13:32:31","slug":"manifest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2014\/01\/07\/manifest\/","title":{"rendered":"Manifest ekonomisty wolno\u015bciowego \u2013 w dobie nadchodz\u0105cego kryzysu"},"content":{"rendered":"
Modnym w czasie kryzysu jest zarzucanie ekonomistom, \u017ce s\u0105 niemoralni lub \u017ce realizujemy ukryte za\u0142o\u017cenia ideologiczne. \u017beby nas pogn\u0119bi\u0107 dorzuca si\u0119 do rzeczownika ekonomista przymiotnik neoklasyczny czy neoliberalny i wszystko jest jasne: to ten z\u0142y!  W wersji d\u0142u\u017cszej zarzut ten brzmi:  ekonomia chce zast\u0105pi\u0107 moralno\u015b\u0107, religi\u0119, filozofi\u0119, polityk\u0119 i sztuk\u0119 w wyznaczaniu ram spo\u0142ecznych – relacje spo\u0142eczne chce zast\u0105pi\u0107 relacjami ekonomicznymi – ekonomia twierdzi, \u017ce dba o dobrobyt, a tak naprawd\u0119 dzia\u0142a w interesie klas uprzywilejowanych.<\/div>\n

<\/p>\n

Rozs\u0105dni ekonomi\u015bci wiedz\u0105, \u017ce wydajno\u015b\u0107 nie jest celem samym w sobie. Jest postulatem, który konkuruje o uznanie z innymi postulatami. Ale gdy inne postulaty zbyt d\u0142ugo bior\u0105 gór\u0119 nad wydajno\u015bci\u0105 to okazuj\u0105 si\u0119 niemo\u017cliwe do zrealizowania. Pami\u0119tam z PRLu dzielenie biedy – mia\u0142o by\u0107 sprawiedliwie a wysz\u0142o biednie.  <\/p>\n

Zanim jednak odtr\u0105bimy sukces – ekonomi\u015bci maj\u0105 racj\u0119 bo daj\u0105 ludzko\u015bci dobrobyt – powinni\u015bmy przypomnie\u0107 sobie, \u017ce je\u015bli wydajno\u015b\u0107 zbyt d\u0142ugo nie realizuje innych wa\u017cnych dla wielu obywateli celów to porz\u0105dek, który j\u0105 umo\u017cliwia b\u0119dzie sabotowany lub zostanie obalony. Rzecz w tym by wiedzie\u0107 kiedy si\u0119ga\u0107 po rozwi\u0105zania zwi\u0119kszaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107 z wi\u0119ksz\u0105, a kiedy z mniejsz\u0105 \u015bmia\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n

Piel\u0119gnowanie wydajno\u015b\u0107 ma konsekwencje redystrybucyjne – przyk\u0142adowo trac\u0105 producenci siode\u0142 i powozów, a zyskuj\u0105 producenci samochodów i koncerny paliwowe. Nie jest to nic z\u0142ego. Wol\u0119 komputer od maszyny do pisania. Warto jednak czasem w obliczu post\u0119pu wydajno\u015bci zastanowi\u0107 si\u0119 czy nie nale\u017cy konsekwencji redystrybucyjnych wzrostu wydajno\u015bci przej\u015bciowo z\u0142agodzi\u0107. Luddy\u015bci, którzy niszczyli maszyny i s\u0105 dzi\u015b synonimem ciemnoty walcz\u0105cej z post\u0119pem ponosili rzeczywiste i dolegliwe koszty – tracili \u015brodki do \u017cycia. Luddystów mo\u017cna by\u0142o sterroryzowa\u0107 powywieszaniem ich przywódców. We wspó\u0142czesnej demokracji na szcz\u0119\u015bcie to nie przejdzie.<\/p>\n

O wiele wa\u017cniejsze od uwa\u017cno\u015bci na konsekwencje redystrybucyjne rozwoju jest wyczulenie na nadu\u017cywanie retoryki wydajno\u015bci w celu przyw\u0142aszczania nadwy\u017cki produkowanej przez spo\u0142ecze\u0144stwo.  Przyk\u0142adowo wiele z zagro\u017conych upad\u0142o\u015bci\u0105 instytucji finansowych nale\u017ca\u0142o uratowa\u0107 przed upad\u0142o\u015bci\u0105 – ale przejmuj\u0105c w zamian za ratunek w\u0142asno\u015b\u0107 ratowanych banków – sta\u0142o si\u0119 inaczej podatnicy ameryka\u0144scy uratowali banki, a w\u0142a\u015bciciele zostali ci sami.<\/p>\n

Skromno\u015b\u0107 ambicji i uwa\u017cno\u015b\u0107 na potrzeby s\u0142abszych nie oznaczaj\u0105 jednak kapitulanctwa wobec nasilenia antywolno\u015bciowej retoryki.  Kultura i warto\u015bci to zbyt cz\u0119sto przykrywka dla dojenia podatników przez uprzywilejowanych przedstawicieli establishmentu.  Tym bardziej, \u017ce konflikty redystrybucyjne si\u0119 nasil\u0105. Ostatnie 100 lat demokratyzowania spo\u0142ecze\u0144stw jest równie\u017c okresem rosn\u0105cych obietnic socjalnych, które dzi\u015b s\u0105 nie do utrzymania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Modnym w czasie kryzysu jest zarzucanie ekonomistom, \u017ce s\u0105 niemoralni lub \u017ce realizujemy ukryte za\u0142o\u017cenia ideologiczne. \u017beby nas pogn\u0119bi\u0107 dorzuca si\u0119 do rzeczownika ekonomista przymiotnik neoklasyczny czy neoliberalny i wszystko jest jasne: to ten z\u0142y!  W wersji d\u0142u\u017cszej zarzut ten brzmi:  ekonomia chce zast\u0105pi\u0107 moralno\u015b\u0107, religi\u0119, filozofi\u0119, polityk\u0119 i sztuk\u0119 w wyznaczaniu ram spo\u0142ecznych – […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":{"0":"post-498","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-to-wina-zlych-prywaciarzy"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=498"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}