{"id":446,"date":"2011-08-08T20:31:24","date_gmt":"2011-08-08T20:31:24","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2011\/08\/08\/kryzys_to_dopiero_bdzie_19\/"},"modified":"2011-08-08T20:31:24","modified_gmt":"2011-08-08T20:31:24","slug":"kryzys_to_dopiero_bdzie_19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2011\/08\/08\/kryzys_to_dopiero_bdzie_19\/","title":{"rendered":"Kryzys to dopiero b\u0119dzie – 19"},"content":{"rendered":"

Kryzys w UE nabrzmiewa ku rozwi\u0105zaniu<\/strong><\/p>\n

To co widzimy teraz to jeszcze nie kryzys. Prawdziwy kryzys to dopiero b\u0119dzie. Na razie na ca\u0142ym Zachodzie zad\u0142u\u017cenie ro\u015bnie, a w Europie urz\u0105dzenia finansowe nieprzystaj\u0105ce do post\u0119puj\u0105cej integracji gospodarek krajów UE pog\u0142\u0119biaj\u0105 problemy finansowe. Jednak ju\u017c wida\u0107 konkretne mechanizmy nabrzmienia i wybuchu obecnego kryzysu w UE.<\/p>\n

<\/p>\n

Finansowanie pa\u0144stw eurozony opiera\u0142o si\u0119 na obietnicy pe\u0142nej wyp\u0142acalno\u015bci. Do kryzysu w 2007 dawano wiar\u0119 tej obietnicy. Pa\u0144stwa typu Grecja czy Irlandia po\u017cycza\u0142y po mniej wi\u0119cej tym samy oprocentowaniu co Niemcy:<\/div>\n
<\/div>\n
\n

\u0179ród\u0142o:<\/strong> Eurostat<\/a><\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n

Wierzono, \u017ce w razie problemów jedne pa\u0144stwa europejskie uratuj\u0105 inne. Ta wiara inwestorów mia\u0142a sens o tyle, \u017ce europejskie banki i rynki finansowe s\u0105 tak powi\u0105zane, \u017ce kryzys jednych zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo kryzysu pozosta\u0142ych. Mo\u017cna wi\u0119c by\u0142o oczekiwa\u0107, \u017ce politycy europejscy b\u0119d\u0105 pod du\u017cym ci\u015bnieniem by ratowa\u0107 kraje bankruty. Jednak wiara ta przechodzi do histori. A Niemcy swoimi dzia\u0142aniami zmierzaj\u0105cymi do zwi\u0119kszenia dyscypliny finansowej ostatecznie wiar\u0119 t\u0119 grzebi\u0105. Rynki finansowe zaczynaj\u0105 \u017c\u0105da\u0107 coraz wiekszej premi za ryzyko od bardziej ryzykownych krajów. A \u017c\u0105danie wi\u0119kszych zwrotów na bardziej ryzykownych papierach rz\u0105dowych uwypukla sprzeczno\u015b\u0107 w  architekturze europejskich urz\u0105dze\u0144 finansowych, oraz pozwala Niemcom na razie przepycha\u0107 niemieckie rozwi\u0105zania dla przysz\u0142ej architekury wspólnych urz\u0105dze\u0144 finansowych.<\/p>\n

Europejski Bank Centralny („EBC”) daje bankom eurozony gotówk\u0119 pod zastaw obligacji rz\u0105dów eurozony. Dla kilku tysi\u0119cy banków<\/a> dzia\u0142aj\u0105cych w eurozonie obligacje rz\u0105dów sta\u0142y si\u0119 równowa\u017cnikiem gotówki. Ta zwi\u0119kszona p\u0142ynno\u015b\u0107 obligacji mniejszych lub bardziej ryzykownych pa\u0144stw tworzy prod\u0142u\u017cne sprz\u0119\u017cenie zwrotne: wi\u0119ksza p\u0142ynno\u015b\u0107 obligacji pozwala rz\u0105dom zaci\u0105g\u0105\u0107 wi\u0119ksze d\u0142ugi, a banki dysponuj\u0105c wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 obligacji rz\u0105dowych swoich krajów mog\u0105 uzyska\u0107 wi\u0119cej gotówki z EBC, wi\u0119c maj\u0105 wi\u0119cej gotówki na zakup obligacji rz\u0105dowych. W ten sposób poszczególne pa\u0144stwa eurozony de facto drukuj\u0105 gotówk\u0119, cho\u0107 de jure nie maj\u0105 do tego prawa. To nie mog\u0142o sie dobrze sko\u0144czy\u0107.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie Niemcy od kilku lat szykuj\u0105 si\u0119 do zaprowadzenia finansowego porz\u0105dku w UE<\/a>. Teraz na forum UE przepychaj\u0105 przej\u015bcie od domniemanej wspólnej odpowiedzialno\u015bci za d\u0142ug wszystkich pa\u0144stw do indywidualnej odpowiedzialno\u015bci poszczególnych pa\u0144stw za swój w\u0142asny d\u0142ug. Umo\u017cliwienie pa\u0144stwom UE drukowania gotówki dla swoich banków poprzez emisj\u0119 obligacji rz\u0105dowych spodowa\u0142o, \u017ce pa\u0144stwa UE maj\u0105 wi\u0119cej d\u0142ugu, o krótszej zapadalno\u015bci (teminie sp\u0142aty), a ich banki s\u0105 bardziej zad\u0142u\u017cone ni\u017c jest rozs\u0105dnym. Co prawda to umo\u017cliwienie zad\u0142u\u017cania si\u0119 by\u0142o po\u017cyteczne na krótk\u0105 met\u0119 – w ostatnich kilku latach zapobieg\u0142o niewyp\u0142acalno\u015bci kilku pa\u0144stw UE oraz dziesi\u0105tek a mo\u017ce i setek banków europejskich. Lecz teraz czyni wszystkich bardziej podatnymi na niemiecki dyktat, oraz zwi\u0119ksza koszt uzdrowienia finansów publicznych. <\/p>\n

Najpierw na przyk\u0142adzie Greków skutecznie i s\u0142usznie zmuszono teoretycznie suwerenny kraj do ograniczenia wydatków i zwi\u0119kszenia dochodów<\/a>. Potem doci\u015bni\u0119to Irlandi\u0119<\/a>. Przy okazji zademonstrowano mo\u017cliwo\u015b\u0107 do\u015bciskania pozosta\u0142ych pa\u0144stw eurozony  przez instytucje unijne takie jak EBC, Eurostat i Komisj\u0119 Europejsk\u0105. Grecy i Irlandczycy byli przyk\u0142adem, którym postraszono silniejszych Portugalczyków, Hiszpanów, W\u0142ochów i Francuzów. Silniejsze kraje UE postraszone przyk\u0142adem pomniejszenia suwerenno\u015bci Grecji i Irlandi wprowadzaj\u0105 dzis programy oszcz\u0119dno\u015bciowe, a ich wyborcy nie chc\u0105c podzieli\u0107 losu Greków czy Irlandczyków godz\u0105 si\u0119 na wyrzeczenia raczej potulnie.<\/p>\n

Na razie niemieckie podej\u015bcie nie tylko dzia\u0142a ale i ma sens. Nie mo\u017cna bowiem pozwala\u0107 utracjuszom \u017cy\u0107 na koszt oszcz\u0119dnych, bo grono utracjuszy b\u0119dzie rosn\u0105\u0107 a oszcz\u0119dnych topnie\u0107. Jednak niemiecki plan nowej architektury urz\u0105dze\u0144 finansowych zderzy si\u0119 w najdalej okresie najbli\u017cszych 18 miesi\u0119cy z wewn\u0119trzn\u0105 sprzeczno\u015bci\u0105: czym wi\u0119cej pa\u0144stw jest zagro\u017conych upad\u0142o\u015bci\u0105 tym wi\u0119ksza ich si\u0142a polityczna. A wdro\u017cenie niemieckiego porz\u0105dku finansowego, jak wskazuj\u0105 rosn\u0105ce ró\u017cnice pomi\u0119dzy oprocentowaniem papierów rz\u0105dów niemieckiech i innych pa\u0144stw, zwi\u0119kszy ilo\u015b\u0107 pa\u0144stw zagro\u017conych upad\u0142o\u015bci\u0105. S\u0142owem czym bardziej niemcom uda si\u0119 wdro\u017cy\u0107 w Europie niemiecki porz\u0105dek finansowy tym wi\u0119ksza b\u0119dzie koalicja przeciw niemieckiemu porz\u0105dkowi finansowemu.<\/p>\n

Ten konflikt pomi\u0119dzy oszcz\u0119dn\u0105 niemiecko-brytyjsko-holendersk\u0105 pó\u0142noc\u0105, a utracjuszowskim w\u0142osko-grecko-portugalskim po\u0142udniem rostrzygnie si\u0119 w jeden z  trzech sposobów:<\/p>\n

(1)<\/strong> W planowy i uporz\u0105dkowany sposób pa\u0144stwa eurozony umorz\u0105 od jednej trzeciej do po\u0142owy d\u0142ugu najbardziej zad\u0142u\u017conych pa\u0144stw (Grecja, Irlandia, Portugalia), oraz dokapitalizuj\u0105 swoje banki i firmy ubezpieczniowe, które strac\u0105 na umorzeniu zad\u0142u\u017cenia pieni\u0119dzmi swoich podatników.<\/p>\n

(2)<\/strong> Niemcy przestan\u0105 kredytowa\u0107 pa\u0144stwa bankruty strefy Euro poprzez system rozlicze\u0144 mi\u0119dzy bankami centralnymi, lub pa\u0144stwa bankruty odmówi\u0105 realizacji swoich zobowi\u0105za\u0144.<\/p>\n

(3)<\/strong> Pa\u0144stwa zagro\u017cone upad\u0142o\u015bci\u0105 przejm\u0105 w\u0142adz\u0119 w EBC i przy s\u0142abn\u0105cym oporze niemieckim dodrukuj\u0105 tyle Euro ile b\u0119dzie konieczne, by pokry\u0107 ich zobowi\u0105zania,<\/p><\/blockquote>\n

Rozwi\u0105zanie (1) czyli planowa i uporz\u0105dkowana restrukturyzacja d\u0142ugów jest najmniej kosztownym oraz najmniej prawdopodobny rozwi\u0105zaniem. W tym wariancie koszty zmniejszenia d\u0142ugu s\u0105 najbardziej widoczne. W\u0105tpi\u0119, by politycy zw\u0142aszcza politycy niemieccy i francuscy odwa\u017cyli si\u0119 powiedzie\u0107 swoim wyborcom po pierwsze darujemy utracjuszom cz\u0119\u015b\u0107 d\u0142ugu, a po drugie si\u0119gniemy po pieni\u0105dze podatników, by pokry\u0107 powsta\u0142\u0105 w ten sposób dziur\u0119 w bilansach naszych rodzimych instytucji finansowych.<\/p>\n

Rozwi\u0105zanie (2) oznacza koniec eurozony. Dzi\u015b wyp\u0142yw pieni\u0119dzy z banków greckich i irlandzkich jest finansowany systemem rozlicze\u0144 eurozony o nazwie Target 2.  EBC przez Target 2 rozlicza przep\u0142ywy pomi\u0119dzy krajami eurozony. Gdy pieni\u0105dze wyp\u0142ywaj\u0105 z banków greckich i irlandzkich do banków niemieckich to grecki i irlandzki bank centralny maj\u0105 rosn\u0105cy d\u0142ug wobec niemieckiego banku centralnego. A pieni\u0119dze te wyp\u0142ywaj\u0105 z Grecji i Irlandii nie tylko ze wzgl\u0119du na deficyt handlowy, ale równie\u017c ze wzgl\u0119du na ucieczk\u0119 pieni\u0119dzy z banków greckich i irlandzkich<\/a>. Target 2 w teorii mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 rozliczeniu przep\u0142ywów pomi\u0119dzy krajami eurozony. W przypadku niezbilansowania przep\u0142ywów centralne banki irlandzkie i greckie mog\u0105 w teorii sprzeda\u0107 warto\u015bciowe aktywa, by sp\u0142aci\u0107 Niemców. Ale w praktyce ze wzgl\u0119du na szybko narastaj\u0105ce niezbilansowanie tych przep\u0142ywów, oraz brak wystarczaj\u0105cych aktywów w bankach centralnych Grecji i Irlandii system rozlicze\u0144 Target 2 sta\u0142 si\u0119 ukrytym przed wyborcami i podatnikami sposobem finansowania krajów bankrutów (dodatnie s\u0142upki w<\/p>\n

niebieskim kolorze oznaczaj\u0105 roszczenia, a ujemne s\u0142upki w czerwononym kolorze zobowi\u0105zania):
<\/p>\n

\u0179rod\u0142o: <\/strong>Hans-Werner Sinn, Timo Wollmershäuser, “Target Loans, Current Account Balances and Capital Flows: The ECB’s Rescue Facility”<\/a>, CESifo Working Paper No. 3500 <\/p><\/blockquote>\n

Jednak którego\u015b dnia Niemcy mog\u0105 uzna\u0107, \u017ce udzieli bankrutom za du\u017co ukrytego finansowania, lub bankruci mog\u0105 odmówi\u0107 sp\u0142aty zad\u0142u\u017cenia. Wtedy eurozona przestanie istnie\u0107. Euro w banku irlandzkim czy greckim, nie b\u0119d\u0105 w pe\u0142ni wymienialne na Euro w banku niemieckim. Tu w\u0142a\u015bnie kryje si\u0119 s\u0142abo\u015b\u0107 niemieckiej pozycji przetargowej. Mog\u0105 pcha\u0107 reszt\u0119 eurozony w kierunku wybranej przez siebie architektury wspólnych urz\u0105dze\u0144 finansowych, ale tylko do punktu w którym realnym stanie si\u0119 koniec eurozony. Bowiem to Niemcy niesamowicie korzystaj\u0105 na istnieniu Euro.  Euro jest walut\u0105 s\u0142absz\u0105 ni\u017c by\u0142a by Deutschmarka. Niemiecki eksport korzysta na s\u0142abo\u015bci Euro. Maj\u0105c t\u0119 sam\u0105 walut\u0119 co grecy i irlandczycy niemcom op\u0142aca si\u0119 eksportowa\u0107 nie  tylko do reszty Europy, ale równie\u017c do reszty \u015bwiata. Koniec s\u0142abego Euro, oraz powrót silnej Deutschmarki oznaczaj\u0105 spor\u0105 wieloletni\u0105 recesj\u0119 w Niemczech.<\/p>\n

Jak mawia\u0142 Sherlock, gdy wyeliminowa\u0142e\u015b rozwi\u0105zania niemo\u017cliwe te które pozosta\u0142o jakkolwiek nieprawdopodobne jest jedynym mo\u017cliwym. Gdy wzrosn\u0105 liczba i si\u0142a potencjalnych pa\u0144stw bankrutów, a Niemcy stan\u0105 oko w oko z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 rozpadu Eurozony najbardziej prawdopodobny wyj\u015bciem stanie si\u0119 dodruk Euro – a \u015bci\u015blej rzecz bior\u0105c wykup na ogromn\u0105 skal\u0119 obligacji pa\u0144stw eurozony za nowo drukowane Euro, oraz dostarczanie przez system rozlicze\u0144 Target 2 coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci finansowania dla pa\u0144stw eurozony maj\u0105cych deficyt p\u0142atno\u015bci. Ju\u017c dzi\u015b w EBC pa\u0144stwa zagro\u017cone upad\u0142o\u015bci\u0105 stanowi\u0105 wiekszo\u015b\u0107. Pod koniec tego roku w radzie EBC przedstawiciele pa\u0144stw zagro\u017conych upad\u0142o\u015bci\u0105 przejm\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107. Oczekuj sporego zwi\u0119kszania poda\u017cy Euro na koniec tego roku, lub w pierwszej po\u0142owie przysz\u0142ego…<\/div>\n

 <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kryzys w UE nabrzmiewa ku rozwi\u0105zaniu To co widzimy teraz to jeszcze nie kryzys. Prawdziwy kryzys to dopiero b\u0119dzie. Na razie na ca\u0142ym Zachodzie zad\u0142u\u017cenie ro\u015bnie, a w Europie urz\u0105dzenia finansowe nieprzystaj\u0105ce do post\u0119puj\u0105cej integracji gospodarek krajów UE pog\u0142\u0119biaj\u0105 problemy finansowe. Jednak ju\u017c wida\u0107 konkretne mechanizmy nabrzmienia i wybuchu obecnego kryzysu w UE.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":{"0":"post-446","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kryzys-to-dopiero-bedzie"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=446"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/446\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}