{"id":392,"date":"2010-10-31T20:06:05","date_gmt":"2010-10-31T20:06:05","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2010\/10\/31\/instytucje_kultura_i_rozwuj_4\/"},"modified":"2010-10-31T20:06:05","modified_gmt":"2010-10-31T20:06:05","slug":"instytucje_kultura_i_rozwuj_4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2010\/10\/31\/instytucje_kultura_i_rozwuj_4\/","title":{"rendered":"Instytucje, kultura i rozwuj – 4"},"content":{"rendered":"

Dlaczego Meksyk si\u0119 nie bogaci? <\/strong><\/p>\n

Meksyk usilnie si\u0119 modernizuje. Ale ci\u0105gle jest zacofany. Trzy dekady temu w 1982 zbankrutowa\u0142. A nast\u0119pnie wszed\u0142 na \u015bcie\u017ck\u0119  bezprecedensowych reform. Reform, kture z czasem znalaz\u0142y na\u015bladowcuw w Ameryce Po\u0142udniowej i Europie Wschodniej: otwarcie rynku na handel zagraniczny i zagraniczn\u0105 konkurencj\u0119, prywatyzacj\u0119, przywrucenie wzgl\u0119dnej ruwnowagi w finansach publicznych. Jednak pomimo tych podr\u0119cznikowych reform Meksyk ci\u0105gle jest zacofany i ro\u015bnie wolniej ni\u017c podobne kraje. Dlaczego?<\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Ekonomi\u015bci daj\u0105 wiele cz\u0105stkowych wyt\u0142umacze\u0144: u\u0142omny rynek kredytowy, przewarto\u015bciowana waluta krajowa, du\u017cy udzia\u0142 szarej strefy, struktura eksportu podobna do eksportu Chin, instytucjonalne pozosta\u0142o\u015bci hiszpa\u0144skiej i portugalskiej kolonializacji, wysokie zru\u017cnicowanie maj\u0105tkowe, wielo\u015b\u0107 dobrej jako\u015bci ziemi co umo\u017cliwi\u0142o powstanie antyrozwojowej elity obszarniczej, itp. itd. Ale cho\u0107 ka\u017cdy z tych powoduw stanowi przeszkod\u0119 rozwoju to jednak \u017caden samoistnie nie t\u0142umaczy braku szybkiego wzrostu gospodarczego. <\/p>\n

Na przyk\u0142ad Chiny s\u0105 problemem dla Meksyku dopiero od roku 2001 gdy przyst\u0105pi\u0142y do WTO. Od tego czasu udzia\u0142 Meksyku w eksporcie do USA maleje, a wzrost udzia\u0142u Chin w eksporcie do USA znacznie przyspieszy\u0142. Meksyk ma to nieszcz\u0119\u015bcie, \u017ce koncentruje si\u0119 na importowaniu zachodnich komponentuw. A nast\u0119pnie sk\u0142adaniu ich i eksporcie w postaci przetworzonej. Jest to nisza w kturej ruwnie\u017c dzia\u0142aj\u0105 Chiny. Ale intensyfikacja konkurencji z Chinami po 2001 nie t\u0142umaczy wolnego wzrostu w latach 80ych i 90ych. Ponadto nale\u017cy spyta\u0107 dlaczego Meksyk nie przeby\u0142 drogi od montowni do eksportu z rosn\u0105cym  udzia\u0142em w\u0142asnych komponentuw i w\u0142asnej my\u015bli technicznej. Uda\u0142o si\u0119 to Japoni, Tajwanowi i Hong Kongowi. Teraz robi\u0105  to Chi\u0144czycy. A jedyne co uda\u0142o sie Meksykanom to przej\u015b\u0107 od przerobowego szycia ubra\u0144 do montowania samochoduw i elektroniki.<\/p>\n

Podobnie jest ze wspuln\u0105 dla ca\u0142ego regionu spu\u015bcizn\u0105 kolonializmu. Nawyki krn\u0105brnej wspu\u0142pracy z obc\u0105 w\u0142adz\u0105 rozpowszechnione w\u015brud ludno\u015bci, oraz wyzyskiwania poddanych rozpowszechnione w\u015brud elit stanowi\u0105 przeszkod\u0119 dla szybkiego wzrostu gospodarczego. Jednak inne kraje regionu, cho\u0107 maj\u0105 to samo dziedzictwo kolonialne nie notuj\u0105 tak wolnego wzrostu gospodarczego. Chile rozwija si\u0119 przyzwoicie od pu\u017anych lat 80ych, a Brazylia, Kolumbia i Peru rosn\u0105 szybko od roku 2000. <\/p>\n

Inne utrudnienia opisywane przez ekonomistuw ruwnie\u017c stanowi\u0105 tylko cz\u0105stkowe przeszkody. Real by\u0142 przewarto\u015bciowany wiele lat temu. Przemoc narkotykowa trawi Meksyk na du\u017c\u0105 skal\u0119 dopiero od roku 2006. Biznes narkotykowy, ktury w pe\u0142ni nie jest odzwierciedlony w PKB obecny jest ruwnie\u017c w innych krajach regionu.<\/p>\n

Dlaczego wi\u0119c pomimo podr\u0119cznikowych reform Meksyk ro\u015bnie wolniej ni\u017c inne kraje? Ekonomi\u015bci  mno\u017c\u0105 cz\u0105stkowe wyt\u0142umaczenia. Ale dotykaj\u0105 tylko po\u015brednich \u017arude\u0142 wolnego wzrostu.  Wysokie ceny us\u0142ug telekomunikacyjnych i niska ich dost\u0119pno\u015b\u0107? Sprzedano pa\u0144stwowy monopol lokalnemu oligarsze Carlosowi Slimowi. Niski poziom szku\u0142? O\u015bwiata jest trzymana przez zwiazki zawodowe, co powoduje, \u017ce ok 90% publicznych nak\u0142aduw na o\u015bwiat\u0119 przeznaczana jest na pensje. A ponadto emigracja do USA, gdzie legalnie lub nielegalnie pracuje ponad 11 milionuw Meksykanuw g\u0142uwnie przy nieskomplikowanych pracach typu zmywak odbiera motywacj\u0119 do nauki. <\/p>\n

Ale \u017caden z powy\u017cszych i wielu innych powoduw nie jest wyt\u0142umaczniem. Ekonomi\u015bci bardzo dobrze licz\u0105 wyniki gospodarcze, potrafi\u0105 ca\u0142kiem dobrze opisa\u0107 instytucje spo\u0142eczno-gospodarcze, kture przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tych wynikuw, ale na razie s\u0105 na pocz\u0105tku opisywania powduw dla kturych te same instytucje i dzia\u0142ania daj\u0105 ru\u017cne wyniki w ru\u017cnych spo\u0142ecze\u0144stwach.<\/p>\n

Nale\u017cy spyta\u0107: dlaczego w innych krajach regionu prywatyzacj\u0119 wykorzystano do zwi\u0119kszenia konkurencji? Dlaczego obywatele i rz\u0105dz\u0105cy Meksykiem pozwolili zwi\u0105zkom zawodowym nauczycieli przej\u0105\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 nak\u0142aduw na o\u015bwiat\u0119, oraz dlaczego toleruj\u0105 niski poziom nauczania?<\/p>\n

Tu w\u0142a\u015bnie kryje si\u0119 odpowied\u017c na pytanie o to dlaczego podr\u0119cznikowe reformy meksyka\u0144skie nie daj\u0105 spodziewanego rezultatu w postaci szybkiego wzrostu. Mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce Meksyk spotka\u0142a ca\u0142a seria z\u0142ych losowych przypadkuw, kture jeden po drugim ograniczy\u0142y rozwuj Meksyku. Ale raczej jest tak, \u017ce co\u015b co umyka ekonomistom a determinuje zbiorowe zachowania Meksykanuw spowalnia wzrost gospodarczy Meksyku. Kultura?<\/div>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

Inne wpisy w w\u0105tku Instytucje, kultura, rozwuj:<\/strong><\/span> <\/p>\n

<\/p>\n

Kultury lepsze i gorsze<\/a><\/strong>  – 12 pa\u017adziernika 2010 – Wbrew wspu\u0142czesnej poprawno\u015bci politycznej kultury dziel\u0105 si\u0119 na lepsze i gorsze. Jedne bardziej sprzyjaj\u0105 wzrostowi gospodarczemu. Drugie mniej. <\/p>\n

Demokracja a wojna na morzu<\/a><\/strong> – 30 wrze\u015bnia 2010 <\/span>– prowadzenie wojny na morzu jest dro\u017csze i bardziej skomplikowane ni\u017c prowadzenie wojny na l\u0105dzie. Wymaga wy\u017cszych podatkuw, oraz dogadywania si\u0119 w\u0142adzy z wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa. Skuktkuje to tym, \u017ce morskie potegi wojenne by\u0142y raczej demokracjami w odró\u017cnieniu od zamordystycznych pot\u0119g l\u0105dowych.<\/p>\n

Wspulnota miernot<\/a><\/strong> – 22 wrze\u015bnia 2010 – spo\u0142ecze\u0144stwa rz\u0105dzone przez du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej historii przez obce i wrogie w\u0142adze mog\u0142y wytworzy\u0107 normy, gdzie na rozkaz okupanta odpowiadano solennymi obietnicami jego wykonania, ale gdzie racjonalnym by\u0142o kombinowanie jak wykona\u0107 rozkaz jak najmniejszym kosztem.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego Meksyk si\u0119 nie bogaci? Meksyk usilnie si\u0119 modernizuje. Ale ci\u0105gle jest zacofany. Trzy dekady temu w 1982 zbankrutowa\u0142. A nast\u0119pnie wszed\u0142 na \u015bcie\u017ck\u0119  bezprecedensowych reform. Reform, kture z czasem znalaz\u0142y na\u015bladowcuw w Ameryce Po\u0142udniowej i Europie Wschodniej: otwarcie rynku na handel zagraniczny i zagraniczn\u0105 konkurencj\u0119, prywatyzacj\u0119, przywrucenie wzgl\u0119dnej ruwnowagi w finansach publicznych. Jednak pomimo […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":{"0":"post-392","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-instytucje-kultura-rozwoj"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/392\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}