{"id":387,"date":"2010-09-30T15:42:55","date_gmt":"2010-09-30T15:42:55","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2010\/09\/30\/instytucje_kultura_rozwoj_2\/"},"modified":"2010-09-30T15:42:55","modified_gmt":"2010-09-30T15:42:55","slug":"instytucje_kultura_rozwoj_2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2010\/09\/30\/instytucje_kultura_rozwoj_2\/","title":{"rendered":"Instytucje, kultura, rozwuj \u2013 2"},"content":{"rendered":"
Demokracja, Grecja, Anglia i Holandia. Co maj\u0105 wspulnego? Si\u0142a militarna tych pa\u0144stw oparta by\u0142a o marynark\u0119 wojenn\u0105. Zamordyzm, Persja, Rosja, Niemcy. Co maj\u0105 wspulnego? Si\u0142a militarna tych pa\u0144stw oparta by\u0142a o wojska l\u0105dowe. Czy to przypadek? Raczej nie.<\/span><\/div>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

A przynajmniej tak twierdz\u0105 George E. Halkos i Nickolas C. Kyriazis w tek\u015bcie „A Naval Revolution and Institutional Change: The Case of the United Provinces” z 2005 roku.  <\/span><\/span>Historycy s\u0105 do\u015b\u0107 zgodni, \u017ce wojna by\u0142a czynnikiem pa\u0144stwotwórczym. Napadanie i obrona wymagaj\u0105 zorganizowania wi\u0119kszej grupy ludzi, zebrania \u015brodków, oraz wy\u0142onienia struktury decyzyjnej. Czyli wszystkich atrybutów pa\u0144stwa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 historyków zgadza si\u0119 te\u017c, \u017ce wojna i konieczno\u015b\u0107 zbierania podatkuw by j\u0105 sfinansowa\u0107 spowodowa\u0142y ustanowienie wspu\u0142czesnych pa\u0144stw europejskich w XVI i XVII wieku. Rosn\u0105ca skuteczno\u015b\u0107 piechoty uzbrojonej w bro\u0144 paln\u0105 zdecydowa\u0142a, i\u017c male\u0144kie ksi\u0119stewka, pa\u0144stwa miasta, itp twory nie by\u0142y w stanie si\u0119 utrzyma\u0107. Ze \u015bredniowiecza do wspó\u0142czeno\u015bci przesz\u0142y te organizmy polityczne, które potrafi\u0142y scentralizowa\u0107 pobur podatkuw i wyekwipowa\u0107 wystarczaj\u0105co du\u017ce armie. By\u0142y to na nasze nieszcz\u0119\u015bcie: Austria, Prusy, i Rosja, kture stworzy\u0142y wielkie armia l\u0105dowe. Natomiast Holandia oraz Wielka Brytania wybra\u0142y wojowanie na wodzie. A Francja uskutecznia\u0142a model po\u015bredni. <\/span><\/p>\n

Halkos i Kyriazis dodaj\u0105 do tych obserwacji ciekawy w\u0105tek, uwa\u017caj\u0105 bowiem, \u017ce wybur wojowania za pomoc\u0105 marynarki wojennej wp\u0142ywa\u0142 demokratyzuj\u0105co na pa\u0144stwa, które dokona\u0142y tego wyboru. Stworzenie, rozwuj i utrzymanie marynarki wojennej wymaga\u0142y konsensusu szerszych grup spo\u0142ecznych, wspu\u0142pracy bardziej ru\u017cnorodnych grup rzemie\u015blników, wy\u017cszych kwot finansowania oraz bardziej zdecentralizowanego prowadzenia wojny. Marynarki wojenne by\u0142y dro\u017cszym sposobem prowadzenia wojny, oraz wymagaj\u0105cym bardziej zaawansowanych technologii ni\u017c wojska l\u0105dowe. Do stworzenia armii l\u0105dowej wystarczy\u0142o nagoni\u0107 rekruta, oraz nakupi\u0107 muszkietów, mundurów i prochu. Natomiast stworzenie marynarki wojnnej by\u0142o dro\u017csze i bardziej skomplikowane nawet w tak prostej kwestii jak wy\u017cywienie. Wojska l\u0105dowe w razie potrzeby mog\u0142y si\u0119 wy\u017cywi\u0107 \u0142upi\u0105c okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107. Marynarzy trzeba by\u0142o wyposa\u017cy\u0107 w odpowiednie zapasy \u017cywno\u015bci i wody, oraz stworzy\u0107 system dowozu tej\u017ce do statkuw b\u0119d\u0105cych na morzu.
<\/span><\/p>\n

Nie jest wi\u0119c przypadkiem, \u017ce Anglia i Holandia, by\u0142y pierwszymi spo\u0142ecze\u0144stwami, gdzie na szerok\u0105 skal\u0119 powsta\u0142y spu\u0142ki, czyli organizmy maj\u0105ce w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 oddzieln\u0105 od kturegokolwiek z w\u0142a\u015bcicieli. Przedtem w Europie w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 mia\u0142 na skal\u0119 masow\u0105 tylko ko\u015bciu\u0142, dla którego wczesnofeudalna zasada, \u017ce poszczególni ksi\u0119\u017ca czy biskupi byli w\u0142a\u015bcicielami poszczegulnych ko\u015bcio\u0142uw, katedr, itp by\u0142a mocno niewygodna.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Inne wpisy w w\u0105tku Instytucje, kultura, rozwuj: <\/strong>
<\/span><\/p>\n

Wspulnota miernot<\/a><\/strong> – 22 wrze\u015bnia 2010 — spo\u0142ecze\u0144stwa rz\u0105dzone przez du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej historii przez obce i wrogie w\u0142adze mog\u0142y wytworzy\u0107 normy, gdzie na rozkaz okupanta odpowiadano solennymi obietnicami jego wykonania, ale gdzie racjonalnym by\u0142o kombinowanie jak wykona\u0107 rozkaz jak najmniejszym kosztem.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Demokracja, Grecja, Anglia i Holandia. Co maj\u0105 wspulnego? Si\u0142a militarna tych pa\u0144stw oparta by\u0142a o marynark\u0119 wojenn\u0105. Zamordyzm, Persja, Rosja, Niemcy. Co maj\u0105 wspulnego? Si\u0142a militarna tych pa\u0144stw oparta by\u0142a o wojska l\u0105dowe. Czy to przypadek? Raczej nie.  <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":{"0":"post-387","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-instytucje-kultura-rozwoj"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}