![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/panikimoralne_001.jpg\")
<\/p>\nZamiast straszy\u0107 nowymi technologiami trzeba nauczy\u0107 si\u0119 z nimi \u017cy\u0107: korzysta\u0107 z tego co oferuj\u0105 i minimalizowa\u0107 negatywne konsekwencje. Ale gdyby\u015b s\u0142ucha\u0142 \u201eekspert\u00f3w\u201d to by\u015b truchla\u0142. Truchla\u0142 na wie\u015b\u0107 o samob\u00f3jstwach m\u0142odzie\u017cy spowodowanych socmediami. <\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci pomimo pojawienia si\u0119 i rozwoju socmedi\u00f3w samob\u00f3jstwa m\u0142odzie\u017cy w Polsce od dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 dekad s\u0105 stabilne. Jedyne co si\u0119 zmienia to metody liczenia samob\u00f3jstw, kt\u00f3re k\u0142ad\u0105 nacisk na wyliczenie ich wi\u0119cej. Tak jak z rzekom\u0105 epidemi\u0105 autyzmu: zmieniono definicj\u0119, zmieni\u0142y si\u0119 liczby \u2013 a niedouczeni dyskutuj\u0105 o epidemii autyzmu. <\/p>\n
Poni\u017cej wykres zamach\u00f3w samob\u00f3jczych m\u0142odych os\u00f3b (wiek 0-24) zako\u0144czonych zgonem. Dwie dekady temu i obecnie zgony ze samob\u00f3jstw m\u0142odych s\u0105 na podobnym poziomie. Po drodze wida\u0107 spadek po 2004 oraz wzrost po 2013. Spadek wynika z tego, \u017ce po przyst\u0105pieniu do UE z Polski wyjecha\u0142o ok. 2 miliony os\u00f3b, w tym rodziny z dzie\u0107mi \u2013 byli tutaj w danych, ale nie by\u0142o ich w Polsce. Wzrost po 2013 wynika z nowej metodologii zbierania danych o samob\u00f3jstwach. <\/p>\n
<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> samob\u00f3jstwa policja, ludno\u015b\u0107 wg wieku Eurostat \/p><\/p>\n Bardziej szczeg\u00f3\u0142owe dane daj\u0105 mniej wi\u0119cej ten sam obraz: spadek samob\u00f3jstw m\u0142odych po wej\u015bciu do UE (wyjechali nie pope\u0142niali tu samob\u00f3jstw) oraz wzrost po 2013 (nowa metoda bardziej nastawiona na zliczanie samob\u00f3jstw). Poni\u017cej widzisz zobrazowanie pr\u00f3b samob\u00f3jczych zako\u0144czonych zgonem na grupach wiekowych m\u0142odzie\u017cy 13-18 lat oraz 19-24 lat. <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> samob\u00f3jstwa policja, ludno\u015b\u0107 wg wieku Eurostat \/p><\/p>\n Panikuj\u0105cy na tle medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych skonfrontowani z danymi z kt\u00f3rych nie da si\u0119 wyczyta\u0107 wzrostu samob\u00f3jstw w zwi\u0105zku z upowszechnieniem socmedi\u00f3w odpowiadaj\u0105, \u017ce samob\u00f3jstwa nie s\u0105 jedyn\u0105 miar\u0105 dobrostanu m\u0142odzie\u017cy. S\u0105 na przyk\u0142ad pr\u00f3by samob\u00f3jcze nie zako\u0144czone zgonem. Owszem s\u0105. Rosn\u0105. Lecz rosn\u0105 liniowo dopiero po zmianie metodologii zg\u0142aszania i zliczania samob\u00f3jstw: <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> samob\u00f3jstwa policja, ludno\u015b\u0107 wg wieku Eurostat \/p><\/p>\n Niekt\u00f3rym jednostkom oraz ma\u0142ym grupom o specyficznych podatno\u015bciach technologie dost\u0119pne przez ekran mog\u0105 szkodzi\u0107. Ale nie ma danych o populacyjnej szodliwo\u015bci ekran\u00f3w, internetu, socmedi\u00f3w, itp. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bada\u0144 z tego nurtu jest s\u0142aba jako\u015bciowo. Jak donosi The Lancet badania wp\u0142ywu socmedi\u00f3w na zdrowie psychiczne m\u0142odzie\u017cy cz\u0119sto maj\u0105: <\/p>\n \n \u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Karen L Mansfield, Sakshi Ghai, PhDa,b \u2219 Thomas Hakman, MSca \u2219 Nick Ballou, PhDa \u2219 Matti Vuorre, PhDa,c \u2219 Prof Andrew K Przybylski, From social media to artificial intelligence: improving research on digital harms in youth. The Lancet, Volume 9, Issue 3, p194-204, March 2025<\/p>\n Typowe badanie z wynikami strasz\u0105cymi socmediami zawiera samoraportowane zliczenie czasu przez ekranem skorelowane z pytaniami o to jak si\u0119 czujesz. Bez rozr\u00f3\u017cnienia czy przed ekranem rozmawiasz z babci\u0105 czy z pedofilem. Bez sprawdzenia jak grupa badana r\u00f3\u017cni si\u0119 od populacji og\u00f3\u0142em. <\/p>\n Dobre badania publikowane przez powa\u017cnych ludzi jak np. opublikowana przez American Psychological Association analiza 33 przyzwoitych bada\u0144 z lat 2015-2019 stwierdza, \u017ce: <\/p>\n \n Zamiast wzbudza\u0107 u rodzic\u00f3w poczucie winy: \u017ce dzieci korzystaj\u0105 z elektroniki zach\u0119cajmy by zastanawiali si\u0119 jak mog\u0105 z nich korzysta\u0107 lepiej i w jakiej proporcji do innych zaj\u0119\u0107. Bo owszem w internecie jest sporo zagro\u017ce\u0144, np. pedofile, z\u0142e wzorce zachowa\u0144 i narkotyki. Ale w parku r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna spotka\u0107 pedofila, a w szkole kupi\u0107 narkotyki. Z tego powodu nikt rozs\u0105dny nie zamyka ani park\u00f3w, ani szk\u00f3\u0142. <\/p>\n Jest te\u017c OK, \u017ce niekt\u00f3rzy rodzice ogranicz\u0105 swoim dzieciom dost\u0119pu do socmedi\u00f3w. Ich prawo. Ale je\u015bli pa\u0144stwo wprowadzi zakaz socmedi\u00f3w dla m\u0142odzie\u017cy, to tak naprawd\u0119 wprowadzi dla nas wszystkich obowi\u0105zek legitymowanie si\u0119 przed skorzystaniem z internetu. Czy na pewno chcesz zanim przeczytasz twittera czy skrytykujesz kogo\u015b w socmediach musie\u0107 zweryfikowa\u0107 si\u0119 w rz\u0105dowym mechanizmie identyfikacji u\u017cytkownika internetu? Czy pewien jeste\u015b, \u017ce gdy b\u0119dziesz chcia\u0142 skrytykowa\u0107 rz\u0105dowego polityka to system pozwoli ci zalogowa\u0107 si\u0119 do internetu?! <\/p>\n Jedn\u0105 z korzy\u015bci z paniki moralnej wok\u00f3\u0142 ekran\u00f3w i socmedi\u00f3w jest, \u017ce przestali ju\u017c straszy\u0107 graniem w Dungeons & Dragons oraz s\u0142uchaniem heavy metalu czy te\u017c graniem w gry komputerowe, kt\u00f3re mia\u0142y wypaczy\u0107 mnie i mojego brata, gdy dorastali\u015bmy w latach 1980ych i 1990ych. Brat d\u0142ugo gra\u0142 w Dooma i o dziwo nie zosta\u0142 seryjnym morderc\u0105. Je\u015bli jeste\u015b m\u0142odszy ni\u017c ja to mo\u017ce mia\u0142e\u015b by\u0107 wykolejony przez subkultur\u0119 got\u00f3w i emo. Natomiast pokolenie moich rodzic\u00f3w mia\u0142o wykolei\u0107 s\u0142uchanie jazzu i big beatu. Wyro\u015bli na spoko ludzi. <\/p>\n Zmiany technologiczne nieustanie przemieniaj\u0105 dzieci\u0144stwo i dorastanie powoduj\u0105c obawy o psychologiczne szkody w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. To normalne. Co pokolenie nowe obawy. Ale zdecydowanie powinni\u015bmy si\u0119 opiera\u0107 robieniu z panik moralnych ustaw ograniczaj\u0105cych wolno\u015b\u0107 ka\u017cdego. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zamiast straszy\u0107 nowymi technologiami trzeba nauczy\u0107 si\u0119 z nimi \u017cy\u0107: korzysta\u0107 z tego co oferuj\u0105 i minimalizowa\u0107 negatywne konsekwencje. Ale gdyby\u015b s\u0142ucha\u0142 \u201eekspert\u00f3w\u201d to by\u015b truchla\u0142. Truchla\u0142 na wie\u015b\u0107 o samob\u00f3jstwach m\u0142odzie\u017cy spowodowanych socmediami. W rzeczywisto\u015bci pomimo pojawienia si\u0119 i rozwoju socmedi\u00f3w samob\u00f3jstwa m\u0142odzie\u017cy w Polsce od dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 dekad s\u0105 stabilne. Jedyne co […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3100","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-luddyzm-wspolczesny"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3100"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3106,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3100\/revisions\/3106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/panikimoralne_002.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/panikimoralne_003.jpg\")
<\/p>\n – <\/strong> S\u0142abe podstawy teoretyczne i niedookre\u015blone pytania badawcze. <\/div>\n – <\/strong> S\u0142abo zdefiniowane miary i mierzone zjawiska<\/div>\n – <\/strong> Ograniczone zbiory danych i ma\u0142e pr\u00f3by <\/div>\n – <\/strong> Niew\u0142a\u015bciwe techniki badawcze i analizy <\/div>\n – <\/strong> Wadliw\u0105 interpretacj\u0119 wynik\u00f3w i ich prze\u0142o\u017cenie na polityk\u0119<\/div>\n \u201edowody wskazuj\u0105, \u017ce media ekranowe odgrywaj\u0105 niewielk\u0105 rol\u0119 w problemach ze zdrowiem psychicznym (\u2026) <\/div>\n brak dowod\u00f3w na to, \u017ce media ekranowe przyczyniaj\u0105 si\u0119 do my\u015bli samob\u00f3jczych lub innych problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym (\u2026)<\/div>\n obawy dotycz\u0105ce czasu sp\u0119dzanego przed ekranem i zdrowia psychicznego nie opieraj\u0105 si\u0119 na wiarygodnych danych.\u201d <\/div>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/panikimoralne_004.jpg\")
<\/p>\n