{"id":3034,"date":"2025-10-11T06:35:41","date_gmt":"2025-10-11T06:35:41","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=3034"},"modified":"2025-10-11T15:39:25","modified_gmt":"2025-10-11T15:39:25","slug":"zawisli-od-wladzy-wykonawczej-niezawisli-sedziowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2025\/10\/11\/zawisli-od-wladzy-wykonawczej-niezawisli-sedziowie\/","title":{"rendered":"Zawi\u015bli od w\u0142adzy wykonawczej niezawi\u015bli s\u0119dziowie"},"content":{"rendered":"

Zamiast pomstowa\u0107 na polityk\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na s\u0119dzi\u00f3w zastan\u00f3wmy si\u0119 czy to dobrze, \u017ce regulaminu urz\u0119dowania s\u0105d\u00f3w powszechnych okre\u015bla rozporz\u0105dzeniem minister sprawiedliwo\u015bci, oraz to, \u017ce regulamin S\u0105du Najwy\u017cszego zarz\u0105dza rozporz\u0105dzeniem prezydent? I czy kodeksy post\u0119powa\u0144 musz\u0105 by\u0107 uchwalane ustawami przez Sejm? <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Gdyby s\u0119dziowie uchwalali regulamin Sejmu lub regulamin Rady Ministr\u00f3w uznaliby\u015bmy, \u017ce naruszaj\u0105 podzia\u0142 w\u0142adz. Ale to, \u017ce regulaminy urz\u0119dowania s\u0105d\u00f3w oraz kodeksy post\u0119powania s\u0119dziom pisz\u0105 w\u0142adza wykonawcza i ustawodawcza uchodzi za normalne!! <\/p>\n

Uznajemy to za normalne z lenistwa lub tradycji. Wiek czy dwa temu na kontynencie europejskim kr\u00f3l a potem jego minister organizowali s\u0105dy i tak nam w Polsce zosta\u0142o. Dzi\u015b w\u0142adza wykonawcza mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na s\u0119dzi\u00f3w, bo prawo jej na to pozwala. <\/p>\n

By chroni\u0107 s\u0119dzi\u00f3w od wp\u0142yw\u00f3w polityk\u00f3w s\u0119dziowie w o wiele wi\u0119kszym zakresie powinni organizowa\u0107 prac\u0119 s\u0105d\u00f3w. S\u0119dziowie jako odr\u0119bna w\u0142adza powinni sami sobie tworzy\u0107 w\u0142asne regulaminy urz\u0119dowania oraz kodeksy post\u0119powania. W\u0142adza prawodawcza powinna ustala\u0107 za co i jak surowo kara\u0107. <\/p>\n

Administracyjne podporz\u0105dkowanie s\u0119dzi\u00f3w ministrowi by\u0142o reliktem ju\u017c wiek temu, o czym dobitnie pisa\u0142 w 1928 Janusz Jamontt s\u0119dzia S\u0105du Najwy\u017cszego: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Janusz Jamontt, Historja i krytyka. Rozporz\u0105dzenia o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych, 1928, s. 6-7. <\/p>\n

Nie mo\u017cna oddzieli\u0107 wymierzania sprawiedliwo\u015bci od zarz\u0105dzania s\u0105dami. Je\u015bli uznajemy s\u0119dzi\u00f3w za urz\u0119dnik\u00f3w kr\u00f3lewskich lub urz\u0119dnik\u00f3w ministerialnych to regulaminy urz\u0119dowania powinna pisa\u0107 im w\u0142adza wykonawcza. Je\u015bli jednak chcemy podzia\u0142u w\u0142adz i niezawis\u0142ych s\u0119dzi\u00f3w to powinni\u015bmy przekaza\u0107 ustalanie regulaminu urz\u0119dowania s\u0105d\u00f3w powszechnych i S\u0105du Najwy\u017cszego do S\u0105du Najwy\u017cszego. To samo zrobi\u0107 z kodeksami post\u0119powania karnego i cywilnego. A tworzenia KPA przekaza\u0107 do NSA. <\/p>\n

Polscy prawnicy nauczeni formu\u0142kowego my\u015blenia i nieznaj\u0105cy zagranicznej praktyki b\u0119d\u0105 opowiada\u0107, \u017ce regulaminy jako akty prawa powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego – okre\u015blaj\u0105ce prawa i obowi\u0105zki stron post\u0119powania i samego s\u0105du \u2013 nie mog\u0105 by\u0107 kszta\u0142towane przez s\u0119dzi\u00f3w. Jeszcze bardziej zapiekli b\u0119d\u0105 w udowadnianiu zasady wy\u0142\u0105cznego prawa Sejmu do uchwalania kodeks\u00f3w post\u0119powania. <\/p>\n

Angloameryka\u0144scy prawnicy nie znaj\u0105cy tego schematycznego my\u015blenia byliby zdziwieni. Tam przez wieki regulaminy i procedury wynika\u0142y ze zwyczaju, regulamin\u00f3w uchwalanych przez samych s\u0119dzi\u00f3w z lekk\u0105 domieszk\u0105 ustaw parlamentu. Roscoe Pound dziekan szko\u0142y prawa na Harvardzie podzieli\u0142 angielsk\u0105 praktyk\u0119 tworzenia procedur s\u0105dowych na cztery etapy, gdzie tworzone je wedle zwyczajowego rozumienia precedensu, tworzenia regulamin\u00f3w przez s\u0119dzi\u00f3w, ingerencji ustawowej parlamentu oraz powrotu do regulowania procedur s\u0105dowych przez s\u0119dzi\u00f3w: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Roscoe Pound, The Rule-Making Power Of The Courts, American Bar Association Journal , 1926, Vol. 12, No. 9\n<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie w USA w\u0142adza ustalania regulamin\u00f3w i procedur s\u0105d\u00f3w jest uznawana za w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra nie jest wy\u0142\u0105czno\u015bci\u0105 ani s\u0119dzi\u00f3w, ani legislatury, ale jest w\u0142adz\u0105 przypadaj\u0105ca s\u0119dziom, chyba, \u017ce legislatura dokona interwencji, w granicach przewidzianych konstytucj\u0105. Takie u\u0142o\u017cenie stosunk\u00f3w pomi\u0119dzy w\u0142adzami znane jest jako: doctrine of inherent judicial power over matters ancillary to the administration of justice, but concurrent with non-frustrating legislative power. <\/p>\n

W praktyce to wygl\u0105da tak, \u017ce kodeksy post\u0119powania w s\u0105dach federalnych pisze lub nowelizuje s\u0105d najwy\u017cszy USA, przekazuje je kongresowi do maja danego roku i wchodz\u0105 one w \u017cycie w grudniu, chyba, \u017ce kongres dokona w nich zmian. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Federal Rules of Civil Procedure & Federal Rules of Criminal Procedure <\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ameryka\u0144skich s\u0105d\u00f3w tworzy swoje regulaminy\/procedury w du\u017cym stopniu samodzielnie. U nas to materia ustawowa. Tam wy\u017csz\u0105 wag\u0119 przyk\u0142adaj\u0105 do podzia\u0142u, wzajemnego powstrzymywania si\u0119 i kontrwa\u017cenia w\u0142adz: uznaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 s\u0119dzi\u00f3w w pisaniu regulamin\u00f3w i procedur. U nas jak za cara i cesarza przyj\u0119to, \u017ce skoro minister sprawiedliwo\u015bci odpowiada za s\u0105dy to musi si\u0119 wtr\u0105ca\u0107 w ich organizacj\u0119. <\/p>\n

Zamiast si\u0119 czepia\u0107 ministra \u017burka, wcze\u015bniej Bodnara, a jeszcze wcze\u015bniej Ziobry spytaj dlaczego w XXI w Polsce minister ma tak wiele narz\u0119dzi do ingerowania w prac\u0119 s\u0119dzi\u00f3w? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zamiast pomstowa\u0107 na polityk\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na s\u0119dzi\u00f3w zastan\u00f3wmy si\u0119 czy to dobrze, \u017ce regulaminu urz\u0119dowania s\u0105d\u00f3w powszechnych okre\u015bla rozporz\u0105dzeniem minister sprawiedliwo\u015bci, oraz to, \u017ce regulamin S\u0105du Najwy\u017cszego zarz\u0105dza rozporz\u0105dzeniem prezydent? I czy kodeksy post\u0119powa\u0144 musz\u0105 by\u0107 uchwalane ustawami przez Sejm? Gdyby s\u0119dziowie uchwalali regulamin Sejmu lub regulamin Rady Ministr\u00f3w uznaliby\u015bmy, \u017ce naruszaj\u0105 podzia\u0142 w\u0142adz. Ale […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,13],"tags":[69,70,68],"class_list":{"0":"post-3034","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-podzial-wladzy-oraz-kontrwazenie-wladz","7":"category-sady-dlaczego-i-jak-naprawic","8":"tag-jamontt","9":"tag-naprawa-sadow","10":"tag-roscoe-pound"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3034"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3041,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3034\/revisions\/3041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}