{"id":2982,"date":"2025-06-29T21:05:35","date_gmt":"2025-06-29T21:05:35","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2982"},"modified":"2025-06-29T21:05:37","modified_gmt":"2025-06-29T21:05:37","slug":"wlasna-zdolnosc-wynoszenia-satelitow-a-nie-wycieczki-cudza-rakieta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2025\/06\/29\/wlasna-zdolnosc-wynoszenia-satelitow-a-nie-wycieczki-cudza-rakieta\/","title":{"rendered":"W\u0142asna zdolno\u015b\u0107 wynoszenia satelit\u00f3w, a nie wycieczki cudz\u0105 rakiet\u0105."},"content":{"rendered":"

Gdy by\u0142em dzieckiem cieszy\u0142em si\u0119 z lotu Hermaszewskiego. Teraz te\u017c si\u0119 ciesz\u0119. Ale dzi\u015b jestem doros\u0142y. P\u0142atne loty Polak\u00f3w na cudzych rakietach to tematy zast\u0119pcze. Dodaj\u0105 splendoru. By\u0107 mo\u017ce kogo\u015b do czego\u015b zainspiruj\u0105 \u2013 np. m\u0142odego cz\u0142owieka by zosta\u0142 naukowcem. Ale je\u015bli chcemy powa\u017cnie czerpa\u0107 korzy\u015bci z kosmosu to potrzebujemy w\u0142asnej zdolno\u015bci do wynoszenia satelit\u00f3w. <\/p>\n

W\u0142asnej zdolno\u015bci wynoszenia, czyli takiej, gdzie satelita od wyprodukowania do umieszczenia na orbicie jest pod pe\u0142n\u0105 polsk\u0105 kontrol\u0105. To jest nie siedzi w jakim\u015b magazynie poza nasz\u0105 kontrol\u0105, nie jest wpinany do rakiety no\u015bnej przez ludzi podlegaj\u0105cych obcemu pa\u0144stwu. W\u0142asnej, czyli takiej kt\u00f3rej nam w momencie kryzysu nie wy\u0142\u0105cz\u0105 \u201esojusznicy\u201d, by np. nie prowokowa\u0107 Moskali wyniesieniem dodatkowych polskich satelit\u00f3w rozpoznawczych. <\/p>\n

W\u0142asna zdolno\u015b\u0107 wynoszenia satelit\u00f3w to nie tylko bezpiecze\u0144stwo narodowe, ale stworzenie warunk\u00f3w zaistnienia w Polsce pe\u0142nego \u0142a\u0144cucha warto\u015bci w przemy\u015ble kosmicznym. <\/p>\n

Od trzech dekad kosmos dzi\u0119ki post\u0119powi technicznemu staje si\u0119 coraz dost\u0119pny. Ro\u015bnie liczba pa\u0144stwa, kt\u00f3re wynios\u0142y cho\u0107 jednego satelit\u0119 na orbit\u0119: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> https:\/\/celestrak.org<\/p>\n

Do roku 1962 satelity wyniesione na orbit\u0119 oko\u0142oziemsk\u0105 by\u0142y albo w\u0142asno\u015bci\u0105 USA albo ZSRR. W 1962 na orbicie umieszczony zosta\u0142 pierwsze satelity Wlk. Brytanii i Kanady. Na koniec lat 1960ych osiem pa\u0144stw mia\u0142o satelity na orbicie. Na koniec lat 1970ych by\u0142o to szesna\u015bcie pa\u0144stw. Na koniec roku 2021 swoje satelity wynios\u0142o 97 pa\u0144stw. Dzi\u015b to ju\u017c 103 pa\u0144stwa. <\/p>\n

Jeszcze szybciej w ostatnich latach ro\u015bnie liczba satelit\u00f3w wyniesionych i nadal dzia\u0142aj\u0105cych na orbicie: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> https:\/\/celestrak.org<\/p>\n

Obecnie na orbicie znajduje si\u0119 ponad 30 tys. sztucznych satelit\u00f3w ziemi. W tym 7 (siedem) satelit\u00f3w polskich, 8 (osiem) czeskich i np. 91 (dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t jeden) niemieckich. <\/p>\n

Spada szybko koszt wyniesienia \u0142adunk\u00f3w na orbit\u0119. W ostatniej dekadzie koszt wyniesienia \u0142adunk\u00f3w na orbit\u0119 spad\u0142 z oko\u0142o 10 tys. US$ za 1 kg w okolice 1 tys. US$ za 1 kg: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Matthew C. Weinzerl, Kylie Lucas, Mehak Sarang, SpacesX Economies of Scale and Revolution in Space Access, Harvard Business Schol 9-720-027, October 5, 2021<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na po\u0142o\u017cenie geograficzne oraz g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia Polski naj\u0142atwiej b\u0119dzie postawi\u0107 na wyniesienia horyzontalne. Rakiety wynosz\u0105ce satelity maj\u0105 to do siebie, \u017ce co kt\u00f3ra\u015b spada. Dlatego miejsce ich startu zazwyczaj s\u0105 na odludziach. Cape Canaveral le\u017cy po\u015brodku bagien na Florydzie. Europejski port kosmiczny we francuskiej Gujanie nad oceanem na wsch\u00f3d i p\u00f3\u0142noc. Brytyjskie i norweskie porty kosmiczne na odludziach nad morzem p\u00f3\u0142nocnym. <\/p>\n

Wyniesienia horyzontalne \u2013 rakieta najpierw wynoszona na samolocie w miejsce startu i dopiero tam uruchamiana do lotu w kosmos, jest bezpieczniejsza. Mo\u017cna j\u0105 z Polski wynie\u015b\u0107 nad morze. Potrzebny b\u0119dzie tylko wi\u0119kszy pas startowy dla samolotu gdzies na p\u00f3\u0142nocy Polski. <\/p>\n

Technologia horyzontalnych wyniesie\u0144 satelit\u00f3w ju\u017c jest na \u015bwiecie. Obecnie dzia\u0142a kilka firm oferuj\u0105cych us\u0142ugi wyniesienia horyzontalnego. Mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 kt\u00f3r\u0105\u015b do Polski by nawi\u0105za\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Samodzielne wypracowanie technologii b\u0119dzie dro\u017csze, ale nie jako\u015b \u201ekosmicznie\u201d drogie. Amerykanie z NASA i DARPA, gdy w 2011 szacowali koszt (NASA SP 2011-215994) stworzenia gotowego do produkcji systemu wynoszenia horyzontalnego wyliczyli bud\u017cet na US$ 4,8 do US$7,2 miliard\u00f3w. Sporo, ale mniej ni\u017c corocznie kosztuje nas g\u00f3rnictwo. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdy by\u0142em dzieckiem cieszy\u0142em si\u0119 z lotu Hermaszewskiego. Teraz te\u017c si\u0119 ciesz\u0119. Ale dzi\u015b jestem doros\u0142y. P\u0142atne loty Polak\u00f3w na cudzych rakietach to tematy zast\u0119pcze. Dodaj\u0105 splendoru. By\u0107 mo\u017ce kogo\u015b do czego\u015b zainspiruj\u0105 \u2013 np. m\u0142odego cz\u0142owieka by zosta\u0142 naukowcem. Ale je\u015bli chcemy powa\u017cnie czerpa\u0107 korzy\u015bci z kosmosu to potrzebujemy w\u0142asnej zdolno\u015bci do wynoszenia satelit\u00f3w. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2982","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-gonic-cywilizacyjny-rdzen"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2982"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2986,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2982\/revisions\/2986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}