{"id":2918,"date":"2024-12-28T05:07:42","date_gmt":"2024-12-28T05:07:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2918"},"modified":"2024-12-28T15:55:13","modified_gmt":"2024-12-28T15:55:13","slug":"ucieczka-ze-szkol-publicznych-sygnalem-ostrzegawczym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2024\/12\/28\/ucieczka-ze-szkol-publicznych-sygnalem-ostrzegawczym\/","title":{"rendered":"Ucieczka ze szk\u00f3\u0142 publicznych sygna\u0142em ostrzegawczym"},"content":{"rendered":"

Od lat si\u0119 powtarza \u017ce jedna z przewag naszej gospodarki jest dobrze wykszta\u0142cona si\u0142a robocza. Ja w jako\u015b\u0107 naszych szk\u00f3\u0142 nie wierz\u0119. O czym na koniec dzisiejszego wpisu. Ale nawet je\u015bli nasze szko\u0142y by\u0142y powszechnie przyzwoite to w\u0142a\u015bnie si\u0119 to ko\u0144czy. Trwa masowa ucieczka bogatszych zw\u0142aszcza w wi\u0119kszych miastach do szk\u00f3\u0142 prywatnych. Rosn\u0105cy odsetek uczni\u00f3w chodz\u0105cych do prywatnych szk\u00f3\u0142 jest sygna\u0142em ostrzegawczym, kt\u00f3ry powinien nas sk\u0142oni\u0107 do ulepszenia szk\u00f3\u0142 publicznych.<\/span> <\/p>\n

W Polsce w dwie dekady procent uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 podstawowych ucz\u0119szczaj\u0105cych do szk\u00f3\u0142 prywatnych wzr\u00f3s\u0142 z blisko zero do prawie 10%:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny<\/p>\n

Mo\u017cesz powiedzie\u0107, \u017ce to dobrze i\u017c wobec niedomaga\u0144 szk\u00f3\u0142 publicznych rodzice maj\u0105 alternatywy. Ale w d\u0142ugim okresie to fatalnie dla jako\u015bci powszechnej o\u015bwiaty w Polsce. Jak mawiaj\u0105 Amerykanie: services for the poor are poor services. <\/p>\n

W wi\u0119kszych o\u015brodkach miejskich pomi\u0119dzy co pi\u0105ty a co si\u00f3dmy ucze\u0144 ucz\u0119szcza do prywatnej szko\u0142y podstawowej: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy du\u017cymi miastami i ich okolicami wida\u0107 zw\u0142aszcza dobrze, gdy zestawi si\u0119 du\u017ce miasta z otaczaj\u0105cymi je powiatami. W Rzeszowie, Krakowie, Wroc\u0142awiu, itp. wi\u0119kszych miastach r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy miastem a otaczaj\u0105cymi je gminami w procencie uczni\u00f3w ucz\u0119szczaj\u0105cych do prywatnych szk\u00f3\u0142 podstawowych jest kilkukrotna: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny<\/p>\n

Wewn\u0105trz Warszawy czym bogatsza dzielnica tym wi\u0119cej uczni\u00f3w w prywatnych szko\u0142ach: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny<\/p>\n

Mamy dwie Polski o\u015bwiatowe. Polsk\u0119 du\u017cych miast i prywatnych szk\u00f3\u0142 oraz ca\u0142\u0105 reszt\u0119. W skali kraju wida\u0107 istotne r\u00f3\u017cnice w wynikach egzamin\u00f3w o\u015bmioklasisty pomi\u0119dzy szko\u0142ami prywatnymi i publicznymi: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Ministerstwo Edukacji Narodowej, https:\/\/mapa.wyniki.edu.pl\/MapaEgzaminow\/ <\/p>\n

Podobne r\u00f3\u017cnice, czasem wi\u0119ksze czasem mniejsze, ale zawsze na korzy\u015b\u0107 wi\u0119kszych miast wida\u0107 w wynikach egzamin\u00f3w o\u015bmioklasisty pomi\u0119dzy szko\u0142ami w du\u017cych miastach i w gminach je okalaj\u0105cych: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Ministerstwo Edukacji Narodowej, https:\/\/mapa.wyniki.edu.pl\/MapaEgzaminow\/ <\/p>\n

W\u015br\u00f3d dzieci w podstaw\u00f3wkach nie ma takich r\u00f3\u017cnic w talencie i pracowito\u015bci jakie mamy w wynikach egzamin\u00f3w. Szko\u0142a replikuje i pog\u0142\u0119bia nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne. Nie jest miejscem zapewniaj\u0105cym r\u00f3wny start i inwestuj\u0105cym r\u00f3wnomiernie w dost\u0119pne w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie talenty. <\/p>\n

Polska szko\u0142a zawsze by\u0142a na bakier ze sp\u00f3jno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Nawet w g\u0142\u0119bokich latach 1970ych, gdy obowi\u0105zywa\u0142a \u015bcis\u0142a rejonizacja, a obowi\u0105zek meldunkowy by\u0142 faktycznie egzekwowany lepsze szko\u0142y w miastach mia\u0142y tendencj\u0119 do wysokiej nadreprezentacji dzieci z dom\u00f3w inteligenckich. Cz\u0119\u015bci\u0105 kapita\u0142u wielkomiejskiej inteligencji jest rozpoznawanie poprzez sie\u0107 kontakt\u00f3w w kt\u00f3rej uczestnicz\u0105, kt\u00f3re szko\u0142y s\u0105 dobre i posiadanie zdolno\u015bci upchania dziecka w lepszych szko\u0142ach. Dzi\u015b opr\u00f3cz inteligencko\u015bci do uplasowania dziecka w dobrej szkole coraz bardziej potrzebna jest got\u00f3wka. <\/p>\n

Rosn\u0105cy odsetek uczni\u00f3w chodz\u0105cych do szk\u00f3\u0142 niepa\u0144stwowych jest objawem a nie przyczyn\u0105 s\u0142abo\u015bci szk\u00f3\u0142. Polska szko\u0142a nie dorasta do oczekiwa\u0144 wielu rodzic\u00f3w: m.in. nadal jest autorytarna i skoncentrowana na uczeniu w\u0105skiej wiedzy, a nie umiej\u0119tno\u015bci pos\u0142ugiwania si\u0119 wiedz\u0105. <\/p>\n

Co wi\u0119cej nie wida\u0107 szans by szko\u0142a publiczna by\u0142a niebawem naprawiona. Lewica z prawic\u0105 tocz\u0105 symboliczne wa\u017cne tylko dla ich \u015brodowiskowe boje o duperele: do jakich przedmiot\u00f3w jeszcze przymusi\u0107 uczni\u00f3w wszystkich uczni\u00f3w w ca\u0142ej Polsce. Jedni wprowadzaj\u0105 obowi\u0105zkowe mundurki, drudzy likwiduj\u0105 prace domowe. Do g\u0142owy jednym i drugim nie przyjdzie, \u017ce w jednych szko\u0142ach du\u017co prac domowych mo\u017ce zaszkodzi\u0107, a w innych pom\u00f3c, a wiedze o tym maj\u0105 nauczyciele w szkole, a nie urz\u0119dnicy w ministerstwie. <\/p>\n

Prawie nikt nie lobbuje za tym, by np. da\u0107 uczniom mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybierania przedmiot\u00f3w, kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 si\u0119 uczy\u0107, by zabra\u0107 w\u0142adz\u0119 urz\u0119dnikom w warszawskim ministerstwie i da\u0107 jej wi\u0119cej nauczycielom, by wprowadzi\u0107 zdecentralizowane mechanizmy oceny jako\u015bci szk\u00f3\u0142. <\/p>\n

To nie ministra odg\u00f3rnie z Warszawy powinna wybiera\u0107 i narzuca\u0107 dzieciom lektury do przeczytania. To uczniowie sami lub razem z nauczycielem powinni wybra\u0107 co b\u0119d\u0105 czyta\u0107. Albo w szkole uczniowie naucz\u0105 si\u0119 sami wybiera\u0107, albo kolejne dekady b\u0119dziemy st\u0119ka\u0107 i wydziwia\u0107 nad kultur\u0105 folwarczn\u0105. <\/p>\n

Opanowanie przez ucznia ortografii oraz stawiania znak\u00f3w przestankowych czy umiej\u0119tno\u015bci rozpoznania i napisania zdania podw\u00f3jnie z\u0142o\u017conego, jest mniej wa\u017cne od wykszta\u0142cenia nawyku uczciwego i otwartego m\u00f3wienia, umiej\u0119tno\u015bci s\u0142uchania, dyskutowania z posiadaczami odmiennych pogl\u0105d\u00f3w, przyzwyczajenia do czytania wielu rodzaj\u00f3w ksi\u0105\u017cek, magazyn\u00f3w i gazet, oraz pisania tego w co si\u0119 wierzy, co my\u015bli i co czuje. <\/p>\n

Polskie szko\u0142y s\u0105 fatalne. Ucz\u0105 drylu, pos\u0142usze\u0144stwa wobec najbardziej durnych przepis\u00f3w i zero tw\u00f3rczo\u015bci czy odpowiedzialnego bycia w grupie. <\/p>\n

Iren\u0119 Sendler Polk\u0119, kt\u00f3ra uratowa\u0142a od Niemc\u00f3w kilka tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w odkry\u0142y dla wsp\u00f3\u0142czesnych\u2026 ameryka\u0144skie gimnazjalistki. To nie przypadek! Amerykanki nie tylko mog\u0142y wybra\u0107 w szkole za zaj\u0119cia warsztaty teatralne. Mog\u0142y jeszcze same wybra\u0107 temat przedstawienia. W tym czasie ich polskie r\u00f3wie\u015bniczki by\u0142y rozliczane przez nauczycieli ze znajomo\u015bci fabu\u0142y oraz oficjalnej interpretacji lektur z ustalonego przez urz\u0119dnik\u00f3w obowi\u0105zkowego kanonu. Dla Polek jedyn\u0105 dopuszczaln\u0105 form\u0105 wypowiedzi na ocen\u0119 by\u0142y klas\u00f3wki, wypracowania, odpowied\u017a przy tablicy i kartk\u00f3wka. Amerykanki motywowano do nadzwyczajnego. Szko\u0142a wspar\u0142a je w porywaniu si\u0119 na nieprzeci\u0119tne i zgodne z ich temperamentem dzia\u0142ania. Ich polskie r\u00f3wie\u015bniczki w tym czasie wype\u0142ni\u0142y narzucony obowi\u0105zek, z kt\u00f3rego zosta\u0142y \u015bci\u015ble rozliczone; nauczy\u0142y si\u0119 na pami\u0119\u0107, zaliczy\u0142y i zapomnia\u0142y. <\/p>\n

Polska szko\u0142a wychowuje potulnych pracownik\u00f3w do call center dla zachodnich korporacji, ale s\u0142abych cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, kt\u00f3ry zrobi nowy produkt czy us\u0142ug\u0119 i sprzeda je na ca\u0142y \u015bwiat. <\/p>\n

W kr\u00f3tkim okresie rosn\u0105cy odsetek uczni\u00f3w chodz\u0105cych do szk\u00f3\u0142 niepa\u0144stwowych mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 odsetek Polak\u00f3w przygotowanych do funkcjonowania w nowoczesnym spo\u0142ecze\u0144stwie o ni\u017cszej hierarchizacji i kr\u00f3tszym dystansie spo\u0142ecznym oraz lepiej w\u0142adaj\u0105cych j\u0119zykami zagranicznymi. <\/p>\n

Ale i tak uczniowie szk\u00f3\u0142 prywatnych b\u0119d\u0105 ograniczeni dyktatem urz\u0119dnik\u00f3w skrojonym pod publiczne szko\u0142y. Na obowi\u0105zkowych pa\u0144stwowych egzaminach rozlicza si\u0119 uczni\u00f3w g\u0142ownie ze znajomo\u015bci gramatyki j\u0119zyk\u00f3w obcych, a nie z bieg\u0142o\u015bci pos\u0142ugiwaniu nimi. <\/p>\n

W d\u0142u\u017cszym okresie szko\u0142y publiczne pozbawione bogatszych, bardziej wymagaj\u0105cych rodzic\u00f3w b\u0119d\u0105 szko\u0142ami coraz s\u0142abszymi. Masowa ju\u017c ucieczka bogatszych do szk\u00f3\u0142 prywatnych to syrena alarmowa\u2026 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od lat si\u0119 powtarza \u017ce jedna z przewag naszej gospodarki jest dobrze wykszta\u0142cona si\u0142a robocza. Ja w jako\u015b\u0107 naszych szk\u00f3\u0142 nie wierz\u0119. O czym na koniec dzisiejszego wpisu. Ale nawet je\u015bli nasze szko\u0142y by\u0142y powszechnie przyzwoite to w\u0142a\u015bnie si\u0119 to ko\u0144czy. Trwa masowa ucieczka bogatszych zw\u0142aszcza w wi\u0119kszych miastach do szk\u00f3\u0142 prywatnych. Rosn\u0105cy odsetek uczni\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,26,14],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2918","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-gonic-cywilizacyjny-rdzen","7":"category-szkola-obywateli-czy-poddanych","8":"category-wszechwladza-klasy-urzedniczej"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2918"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2922,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2918\/revisions\/2922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}