{"id":2897,"date":"2024-10-26T06:59:45","date_gmt":"2024-10-26T06:59:45","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2897"},"modified":"2024-10-26T07:56:33","modified_gmt":"2024-10-26T07:56:33","slug":"jak-amerykanie-zrewolucjonizowali-rynek-przesylek-a-europejczycy-reagowali-na-to-zagrozenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2024\/10\/26\/jak-amerykanie-zrewolucjonizowali-rynek-przesylek-a-europejczycy-reagowali-na-to-zagrozenie\/","title":{"rendered":"Jak Amerykanie zrewolucjonizowali rynek przesy\u0142ek, a Europejczycy reagowali na to zagro\u017cenie."},"content":{"rendered":"

Nie jest przypadkiem, \u017ce francuski DPD i niemiecki DHL zarabiaj\u0105 na polskim rynku przesy\u0142ek kurierskich. Je\u015bli chcemy goni\u0107 w rozwoju najbogatszych potrzebujemy wypracowa\u0107 zdolno\u015b\u0107 reagowania na szanse i zagro\u017cenia lepsz\u0105 ni\u017c pa\u0144stwa Zachodu. Dzi\u015b o tym jak Amerykanie zrewolucjonizowali rynek przesy\u0142ek, a Europejczycy reagowali na to zagro\u017cenie. <\/span> <\/p>\n

Poczta, kt\u00f3r\u0105 znamy to organizacja ukszta\u0142towana dwa wieki temu przez tworz\u0105ce si\u0119 w\u00f3wczas pa\u0144stwa narodowe. Jej istot\u0105 jest powszechna us\u0142uga pocztowa: list dor\u0119czony na obszarze pa\u0144stwa w jednej cenie bez wzgl\u0119du na miejsce nadania i miejsce adresata. <\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na wy\u017cszy koszt dostarczania list\u00f3w i przesy\u0142ek do rozproszonej ludno\u015bci zamieszkuj\u0105cych odleglejsze tereny wiejskie powszechna us\u0142uga zasadza si\u0119 na skro\u015bnym dotowaniu us\u0142ugi na terenach mniej zurbanizowanych przez zyski z us\u0142ugi \u015bwiadczonej na terenach bardziej zurbanizowanych. <\/p>\n

Rozwi\u0105zanie to \u015bwietnie dzia\u0142a\u0142o do lat 1970ych. W\u00f3wczas model powszechnej poczty zacz\u0119\u0142y podgryza\u0107 firmy kurierskie. W najwi\u0119kszych miastach \u015bwiata \u201eod zawsze\u201d dzia\u0142ali pos\u0142a\u0144cy, p\u00f3\u017aniej kurierzy, kt\u00f3rzy dostarczali przesy\u0142ki mi\u0119dzy bankierami, prawnikami, ksi\u0119gowymi i ich klientami szybciej ni\u017c listonosz. <\/p>\n

Ale w latach 1970ych w zwi\u0105zku z nowymi technologiami przesy\u0142u danych zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 prywatne firmy szybko dostarczaj\u0105ce warto\u015bciowe przesy\u0142ki na znacznie wi\u0119kszym obszarze ni\u017c miasto. <\/p>\n

Dostarczanie przesy\u0142ek pomi\u0119dzy adresami w jednym mie\u015bcie nie wymaga\u0142o zbyt wyrafinowanej logistyki. Pos\u0142aniec odbiera\u0142 przesy\u0142k\u0119 z jednego adresu i wi\u00f3z\u0142 do drugiego. Ale sprawna obs\u0142uga rynku mi\u0119dzymiastowego wymaga przep\u0142ywu wi\u0119kszej liczby informacji: ile przesy\u0142ek trafi do miasta, na jakie adresy. Informacje tych potrzeba by rozplanowa\u0107 wydajn\u0105 dostaw\u0119, zorganizowa\u0107 si\u0142y i \u015brodki, zaplanowa\u0107 trasy dostaw. <\/p>\n

Od lat 1970ych obs\u0142ug\u0119 innowacji organizacyjno-technicznej polegaj\u0105cej na dostarczaniu list\u00f3w i paczek w coraz wi\u0119kszych regionach opanowa\u0142y trzy firmy z USA (FedEx, DHL, UPS) i jedna z Australii (TNT). Do po\u0142owy lat 1990ych te cztery firmy przej\u0119\u0142y oko\u0142o 90% mi\u0119dzynarodowego rynku przesy\u0142ek ekspresowych! <\/p>\n

Na pocz\u0105tku lat 1990ych ockn\u0119\u0142y si\u0119 europejskie monopole pocztowe widz\u0105ce, \u017ce anglo-ameryka\u0144skie firmy kurierskie zabieraj\u0105 im coraz wi\u0119cej lukratywnego rynku ekspresowych przesy\u0142ek mi\u0119dzymiastowych i zagranicznych. W 1991 z inicjatywy Holendr\u00f3w powsta\u0142 alians europejskich monopoli pocztowych z najmniejszym z anglo-ameryka\u0144skich kurier\u00f3w TNT. Poczty holenderska, niemiecka, francuska, szwedzka i kanadyjska za\u0142o\u017cy\u0142y razem z TNT sp\u00f3\u0142k\u0119 GD Worlwide Express do kt\u00f3rej w\u0142o\u017cy\u0142y swoje aktywa do wysy\u0142ek ekspresowych. Australijskie TNT posiada\u0142o 50% akcji GDWE. <\/p>\n

Rok p\u00f3\u017anej w 1992 Komisja Europejska publikuje \u201cPostal Green Paper\u201d, kt\u00f3ry zaj\u0105\u0142 si\u0119 wyzwaniem utrzymania powszechnej us\u0142ugi pocztowej, liberalizowaniem rynku pocztowego oraz unikaniem nieuczciwej konkurencji. <\/p>\n

Pierwsi w dzia\u0142aniach znowu okazali si\u0119 Holendrzy. W latach 1994-95 sprywatyzowali swoj\u0105 poczt\u0119 i zacz\u0119li j\u0105 rozwija\u0107 przez przejmowanie firm kurierskich. W 1995 przejeli belgijski Colandel, a w 1996 niemiecki NET Nachtexpress i du\u0144ski DTS Express. <\/p>\n

Pod koniec 1996 Holendrzy wykolegowali swoich europejskich partner\u00f3w, gdy poczta holenderska kupi\u0142a TNT i przej\u0119\u0142a kontrol\u0119 nad wsp\u00f3lnym joint venture TNT i europejskich monopolist\u00f3w pocztowych. Holendrzy g\u0142o\u015bno powiedzieli: od wiek\u00f3w siedzimy nad uj\u015bciem rzek do morza, \u017cyjemy z obs\u0142ugi europejskiej logistyki, mamy zamiar dalej z tego \u017cy\u0107, a europejsk\u0105 solidarno\u015b\u0107 to wiecie, mo\u017cecie sobie\u2026 ! <\/p>\n

Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wieloletnia liberalizacja europejskiego rynku pocztowego i rosn\u0105ca konkurencja o jego najbardziej lukratywne segmenty. W 1997 uchwalono dyrektyw\u0119 pocztow\u0105, kt\u00f3ra regulowa\u0142a: <\/p>\n

–<\/strong> wsp\u00f3lne ramy polityki dla rynku pocztowego, <\/div>\n
–<\/strong> zabezpieczenie \u015bwiadczenia powszechnych us\u0142ug pocztowych i popraw\u0119 ich jako\u015bci, <\/div>\n
–<\/strong> stopniowe otwieranie krajowego i transgranicznego rynku przesy\u0142ek listowych. <\/div>\n

<\/p>\n

W 2002 druga dyrektywa pocztowa zwi\u0119kszy\u0142a konkurencj\u0119 ograniczaj\u0105c poziomy cenowe i wagowe list\u00f3w zarezerwowanych dla by\u0142ych monopolist\u00f3w. A w 2008 trzecia dyrektywa pocztowa zadekretowa\u0142a harmonogram utworzenia wewn\u0105trz unijnego rynku pocztowego do 2011. Polska wynegocjowa\u0142o sobie odroczenia od cz\u0119\u015bci tej dyrektywy. <\/p>\n

Rynek pocztowy nie czeka\u0142. Kilka pa\u0144stw znios\u0142o monopol pocztowy przed rokiem 2011 wpisanym do dyrektywy, w tym m.in.: Szwecja (1992), Wlk. Brytania (2006), Niemcy (2008), Holandia (2009) . <\/p>\n

Francuzi planowali na\u015bladowa\u0107 Holendr\u00f3w i sprywatyzowa\u0107 swoj\u0105 poczt\u0119. Po tym jak w lutym 2008 Parlament Europejski zatwierdzi\u0142 dyrektyw\u0119 o uwolnieniu rynku europejskiego z pocztowych monopoli wraz z pocz\u0105tkiem 2011 r. w sierpniu 2008 Francuzi og\u0142osili plan cz\u0119\u015bciowej prywatyzacji La Poste. Ale sprzeciw zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i opozycji spowodowa\u0142 publiczne porzucenie planu prywatyzacji La Poste. Ale nie zosta\u0142 on zatrzymany. W marcu 2010 La Post przekszta\u0142cono w sp\u00f3\u0142k\u0119 akcyjn\u0105. W lutym 2011 r. Caisse des Depots francuska instytucja rozwojowa obj\u0119\u0142a 22,9% akcji La Post i zacz\u0119\u0142a wieloletni proces jej restrukturyzacji i rozwoju. Dzi\u015b Caisse des Depots jest w\u0142a\u015bcicielem 66% La Poste (reszt\u0119 ma francuskie Ministerstwo Gospodarki i Finans\u00f3w). A sama La Post jest mi\u0119dzynarodow\u0105 firm\u0105 kuriersko-finansow\u0105, gdzie dzia\u0142alno\u015b\u0107 pocztowa to nieca\u0142e jedna trzecia obrot\u00f3w. <\/p>\n

Podobnie by\u0142o w Niemcech. KfW niemiecka organizacja rozwojowa w imieniu pa\u0144stwa sprywatyzowa\u0142o Deutsche Post. W 1997 roku KfW wraz z Republik\u0105 Federaln\u0105 opracowa\u0142o \u201emodel zast\u0119pczy\u201d jako narz\u0119dzie prywatyzacji sp\u00f3\u0142ek Skarbu Pa\u0144stwa. Dzia\u0142aj\u0105c w ramch tego modelu od 1999 KfW stopniowo kupowa\u0142a od pa\u0144stwa i sprzedaje na rynku akcje poczty niemieckiej. Sukces tej restrukturyzacji i prywatyzacji jest taki, \u017ce na pocz\u0105tku lutego 2024 KFW sprzeda\u0142a 4% akcji Deutsche Post DHL za 2,17 miliard Euro! \u015arodki pozyskane ze sprzeda\u017cy przeznaczone zostan\u0105 na dokapitalizowanie Deutsche Bahn, kt\u00f3re wykorzysta je do inwestycji w infrastruktur\u0119 kolejow\u0105. <\/p>\n

W Polsce w 1989 gdy zaczynali\u015bmy nasz\u0105 przygod\u0119 z rynkiem i demokracj\u0105 nie my\u015bleli\u015bmy jak z monopolu pocztowego zrobi\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 korporacj\u0119. Mieli\u015bmy inne wyzwania. Jednak, to \u017ce po wej\u015bciu do UE wynegocjowali\u015bmy odroczenie konkurencji na rynku pocztowym m\u015bci si\u0119 dzi\u015b bankrutuj\u0105c\u0105 poczt\u0105. <\/p>\n

Teraz wyzwanie mamy jeszcze wi\u0119ksze, podczas gdy poczta francuska wchodzi na rynek us\u0142ug zdrowotnych oraz rynek opieki senioralnej nasza poczta boryka si\u0119 z utrzymaniem p\u0142ynno\u015bci finansowej. Listonosze domagaj\u0105 si\u0119 podwy\u017cek i adresatem tego postulatu czyni\u0105 nie zarz\u0105d, a rz\u0105d\u2026 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie jest przypadkiem, \u017ce francuski DPD i niemiecki DHL zarabiaj\u0105 na polskim rynku przesy\u0142ek kurierskich. Je\u015bli chcemy goni\u0107 w rozwoju najbogatszych potrzebujemy wypracowa\u0107 zdolno\u015b\u0107 reagowania na szanse i zagro\u017cenia lepsz\u0105 ni\u017c pa\u0144stwa Zachodu. Dzi\u015b o tym jak Amerykanie zrewolucjonizowali rynek przesy\u0142ek, a Europejczycy reagowali na to zagro\u017cenie. Poczta, kt\u00f3r\u0105 znamy to organizacja ukszta\u0142towana dwa wieki […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,12,15],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2897","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ekonomia-polityczna","7":"category-europa-ale-jaka","8":"category-gonic-cywilizacyjny-rdzen"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2897"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2898,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2897\/revisions\/2898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}