{"id":287,"date":"2010-02-08T08:15:54","date_gmt":"2010-02-08T08:15:54","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2010\/02\/08\/kryzys-to-dopiero-bedzie-3\/"},"modified":"2010-02-08T08:15:54","modified_gmt":"2010-02-08T08:15:54","slug":"kryzys-to-dopiero-bedzie-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2010\/02\/08\/kryzys-to-dopiero-bedzie-3\/","title":{"rendered":"Kryzys to dopiero b\u0119dzie – 3"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

O<\/span>statnie dwa tygodnie by\u0142y nieprzyjemnym powrotem do rzeczywisto\u015bci d<\/span>la tych, którzy wierzyli, \u017ce \u015bwiatowy kryzys ko\u0144czy <\/span>si\u0119.<\/span> Kryzys dopiero si\u0119 zaczyna. Poziom d\u0142ugu pa\u0144stw, które w ramach stymulowania i ratowania banków zwi\u0119ksza\u0142y wydatki na kredyt dochodzi do granicy przy której bankrutuj\u0105 lub niweluj\u0105 d\u0142ug inflacj\u0105.
<\/span><\/span><\/p>\n


\n <\/p>\n

Kryzysy finansowe maj\u0105 to do siebie, \u017ce chodz\u0105 stadami. Poni\u017cej wykres przedstawia procent pa\u0144stw, które nie sp\u0142aca\u0142y na bie\u017c\u0105co swego zad\u0142u\u017cenia w latach 1800-2006:<\/span><\/p>\n

 
<\/span><\/p>\n

\u0179ród\u0142o:<\/strong> <\/span>Carmen Reinhart, Kenneth Rogoff,<\/span><\/span><\/p>\n

This Time is Different: A Panoramic View of Eight Centuries of Financial Crises<\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nie s\u0105 to "stada" przypadkowe. Zazwyczaj powstaj\u0105 w wyniku wojen, lub masowych upad\u0142o\u015bci banków. W przesz\u0142o\u015bci recesja spowodowana masowymi bankructwami instytutcji finansowych doprowadza\u0142a zazwyczaj w przeci\u0119tnie trzy  lata do ponad przeci\u0119tnej ilo\u015bci bankructw pa\u0144stw. Tyle by\u0142o potrzeba by spadek dochodów podatkowych i zwiekszone wydatki publiczne na \u015bwiadczenia socjalne, oraz ratowanie banków zacz\u0119\u0142y doprowadza\u0107 do upad\u0142o\u015bci pa\u0144stwa. <\/span>Obecny kryzys zacz\u0105\u0142 si\u0119 pod koniec 2007. Je\u015bli historia si\u0119 powtarza to jeste\u015bmy w przededniu epidemii upad\u0142o\u015bci pa\u0144stw.
<\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Grecja jest tylko ostrze\u017ceniem przed czasami, które nadchodz\u0105. W samej Unii Europejskiej s\u0105 cztery pa\u0144stwa, których deficyt bud\u017cetowy przekracza 10% PKB. A wchodzimy w\u0142a\u015bnie w trzeci i wcale nie ostatni rok zwi\u0119kszonych wydatków pa\u0144stwowych. Zwiekszone wydatki na kredyt przez kilka lat mog\u0105 doprowadzi\u0107 do spirali zad\u0142u\u017cenia: zwi\u0119kszone zad\u0142u\u017cenie, zwi\u0119kszony koszt po\u017cyczania (odsetki!), oraz zwi\u0119kszone uzale\u017cnienie od dost\u0119pno\u015bci pieni\u0119dzy z rynków finansowych. <\/span><\/p>\n

Pierwsze bankrutowa\u0107 b\u0119d\u0105 kraje, które maj\u0105 wysoki deficyt bud\u017cetowy, oraz system polityczny uniemo\u017cliwiaj\u0105cy przeprowadzenie ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych. Czyli Grecja i Portugalia. Grecja ma d\u0142ug publiczny w wysoko\u015bci 113% PKB, oraz deficyt bud\u017cetowy w wysoko\u015bci 13%. Portugalia ma mniejszy d\u0142ug publiczny, bo „zaledwie” 78%, oraz deficyt bud\u017cetowy w wysoko\u015bci 8% PKB, ale ma równie dysfunkcjonalny system polityczny, który uniemo\u017cliwia ci\u0119cie wydatków. <\/span><\/p>\n

Co ciekawe, rynkowa plotka g\u0142osi, i\u017c spore ilo\u015bci greckich obligacji rz\u0105dowych znajduj\u0105 si\u0119 na bilansach du\u017cych niemieckich i francuskich banków. Je\u015bli to prawda to dla rynków finansowych to arcymi\u0142a sytuacja. Mog\u0105 przesta\u0107 po\u017cycza\u0107 rz\u0105dowi greckiemu i powiedzie\u0107, \u017ce je\u015bli niemieccy i francusccy podatnicy nie ureguluj\u0105 greckich rachunków, to ci podatnicy b\u0119d\u0105 musieli wydawa\u0107 kolejne pieni\u0105dze na ratowanie swoich banków wi\u0119c tak czy inaczej zap\u0142ac\u0105. W tej sytuacji niedawna aukcja greckich obligacji, która zosta\u0142a okrzyni\u0119ta wotum zaufania rynków finansowych dla greckich planów restrukturyzacji mo\u017ce po prostu by\u0107 ch\u0119ci\u0105 dokupienia wysoko oprcentowanych obligacji, bez ryzyka, bo nied\u0142ugo wyp\u0142ata i tak b\u0119dzie dokonana przez niemieckich i francuskich podatników.<\/span><\/p>\n

Zanim zaczniesz szlocha\u0107 nad smutnym losem Greków dodam, \u017ce maj\u0105 to na co zas\u0142u\u017cyli. Nie istnieje jaka\u015b dziejowa konieczno\u015b\u0107, lub kryzysowy fatalizm, który determinuje konieczno\u015b\u0107 wyst\u0105pienia kryzysu. Wystarczy \u017cy\u0107 w ramach swoich mo\u017cliwo\u015bci. W krajach ba\u0142tyckich obci\u0119to wydatki, w tym pensje w sektorze publicznym i prywatnym. I kraje te na razie powoli odrabiaj\u0105 kryzysowe straty. Ale rz\u0105d grecki boi si\u0119 ci\u0105\u0107 pensje urzedników, które mog\u0142y by stanowi\u0107 przyk\u0142ad do podobnych ci\u0119\u0107 w sektorze prywatnym i boi sie dokona\u0107 prawdziwego uzdrowienia finansów publicznych. <\/span><\/p>\n

To nie jest \u017cadna niesprawiedliwo\u015b\u0107, \u017ce Wielka Brytania i Irlandia z d\u0142ugiegm w wysoko\u015bci 65-70% PKB oraz deficytami bud\u017cetowymi przekraczaj\u0105cymi 10% raczej sobie poradz\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozs\u0105dnych ludzi po prostu uwa\u017ca, \u017ce je\u015bli trzeba to pa\u0144stwa te obetn\u0105 wydatki publiczne i podnios\u0105 podatki. Grecy natomiast w\u0142a\u015bnie urz\u0105dzaj\u0105 sobie festiwal strajków i protestów. W tym tygodniu strajkuj\u0105 urz\u0119dnicy podatkowi, celnicy i lekarze.
<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Inne wpisy w cyklu "Kryzys to dopiero b\u0119dzie":<\/span> <\/p>\n

Nie wiem co b\u0119dzie w Polsce<\/strong><\/a> – 4 stycznia 2010 – Nie wiem co b\u0119dzie w Polsce. Bo nie wiem jak zostanie ulokowana strata z ostatniego kryzysu. Wiem, natomiast \u017ce rz\u0105dy pa\u0144stw rozwini\u0119tych maj\u0105 kurcz\u0105ce si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci u\u015bmierzania dolegliwo\u015bci kryzysu przy pomocy dalszego zad\u0142u\u017cania si\u0119. Coraz wi\u0119cej przemawia za tym, \u017ce si\u0119gn\u0105 po inflacj\u0119…
<\/span><\/p>\n

Kryzys to dopiero b\u0119dzie<\/a><\/strong> – 22 pa\u017adziernika 2009 – <\/span>Kryzysik min\u0105\u0142. A kryzys to dopiero b\u0119dzie. Rz\u0105dy pa\u0144stw rozwini\u0119tych u\u015bmierzy\u0142y dolegliwo\u015b\u0107 recesji zasypuj\u0105c rynek pieni\u0119dzmi. Ale nie rozwi\u0105za\u0142y \u017aród\u0142a problemu, czyli nadmiernej konsumpcji na kredyt  i nieudacznych regulacji systemu bankowego. <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Wpisy w cyklu "Lekcje z Krysysiku": <\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Cisza przed burz\u0105…<\/a> <\/span><\/strong> – 10 sierpnia 2009 – <\/span>W naszej gospodarce jest troch\u0119 skromniej ni\u017c w latach uprzednich, ale oby\u0142o si\u0119 bez wielkiego za\u0142amania. Je\u015bli uda si\u0119 sztuczne pompowanie konsumpcji na zachodzie to mamy z 2-4 lata ciszy na uporz\u0105dkowanie naszej gospodarki, oraz prywatnych finansów.  <\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Obci\u0105\u0107 wydatki, podnie\u015b\u0107 podatki  i sp\u0142aca\u0107 zad\u0142u\u017cenie<\/span><\/a><\/strong> – <\/span><\/strong>29 czerwca 2009 – Zamiast zapowiadanego ko\u0144ca kapitalizmu, mamy koniec tworzonej na kredyt iluzji zamo\u017cno\u015bci welfare state.  Z\u0142ota era sektora publicznego dobiega ko\u0144ca. Je\u015bli nie chcemy, by nasz sektor publiczny poci\u0105gn\u0105\u0142 Polsk\u0119 na dno trzeba obni\u017ca\u0107 wydatki i podnosi\u0107 podatki.  <\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Po pierwsze prewencja<\/span><\/a><\/strong>  –<\/span><\/strong> 4 czerwca 2009 – Skutki recesji nale\u017cy \u0142agodzi\u0107 zanim si\u0119 ona zacznie. Przede wszystkim gromadz\u0105c oszcz\u0119dno\u015bci publiczne, które mo\u017cna w recesji wyda\u0107, by zast\u0105pi\u0107 spadek wydatków prywatnych.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Trzyma\u0142 Kozak Tatarzyna, a Tatarzyn za \u0142eb trzyma<\n\n\n\/span><\/a><\/strong> – 7 maja 2009 – Wci\u0105gni\u0119cie banków zachodnich do Polski spowodowa\u0142o, \u017ce stabilno\u015b\u0107 tych banków, a wi\u0119c i gospodarek z których pochodz\u0105 zale\u017cy od rozwoju sytuacji w Polsce. <\/span><\/span> <\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Po opanowaniu kryzysiku b\u0119dzie delewarowanie<\/span><\/a><\/strong> – <\/span><\/strong>30 kwietnia 2009 – Kryzys to dopiero b\u0119dzie.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Polska zesz\u0142a ze \u015bcie\u017cki szybkiego rozwoju gospodarczego<\/span><\/a><\/strong> – <\/span><\/strong>22 kwietnia 2009 <\/span><\/span> <\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 \u0142atwy dost\u0119p do zagranicznych pieni\u0119dzy<\/span><\/a><\/strong>  <\/span><\/strong>– 19 marca 2009<\/span>
<\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Wpisy w serii "Dekada Niepewno\u015bci": <\/span><\/p>\n

Polska – z\u0142ote \u0107wier\u0107wiecze?<\/a><\/strong>  <\/span>– 18 czerwca 2009 <\/span>Je\u015bli nie spieprzymy naszej szansy to przed Polsk\u0105 ekonomiczne \u0107wier\u0107wiecze, które b\u0119dzie najlepsze od kiluset lat. Mamy niez\u0142\u0105 pozycj\u0119 startow\u0105 by by\u0107 najbardziej dynamiczn\u0105 gospodark\u0105 Europy.  <\/span>Jak na warunki europejskie nasza gospodarka jest co prawda \u015brednio mocno przeregulowana, ale za to \u015brednio lekko zad\u0142u\u017cona.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n

USA – likwidacja zad\u0142u\u017cenia poprzez niewyp\u0142acalno\u015b\u0107 i inflacj\u0119.<\/a>  – <\/span><\/strong>15 czerwca 2009 — B\u0119dzie powtórka z lat 70-ych wysoka inflacja i niski wzrost, czyli stagflacja.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Fiskalne mo\u017cliwo\u015bci i inflacyjne konsekwencje<\/a><\/span><\/strong> – 12 maja 2009 – <\/span> „Walczenie” z kryzysikiem za pomoc\u0105 wydawania pieni\u0119dzy, których si\u0119 nie posiada jest najlepszym sposobem na wywo\u0142anie kryzysu niewyp\u0142acalno\u015bci pa\u0144stw oraz powrotu wysokiej inflacji znanej z prze\u0142omu lat 70-ych i 80-y <\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Co zrobi\u0105 Chi\u0144czycy z dolarem?<\/strong><\/a> – 4 maja 2009 – Warto\u015b\u0107 dolara zale\u017cy od tego jak si\u0119 zachowaj\u0105 chi\u0144czycy. Ameryka nie mo\u017ce na chi\u0144czyków za bardzo naciska\u0107, bo ci zdewaluj\u0105 im dolara. Ale Chi\u0144czycy skorzystaj\u0105 z tej bronii w ostateczno\u015bci bo sami bardzo du\u017co strac\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Kryzys jako mi\u0119dzynarodowa przepychanka polityczna<\/strong><\/a>  – 30 marca 2009 – <\/span>Ka\u017cdy kryzys nadmiernego zad\u0142u\u017cenia rozwi\u0105zuje si\u0119 dziel\u0105c strat\u0119 z niesp\u0142aconych d\u0142ugów pomi\u0119dzy kredytodawców i kredytobiorców. Jednak nie ma tu prostej matematyki. Si\u0142a jednych i drugich wzajemnie na siebie oddzia\u0142ywuje, by ustali\u0107 ile d\u0142ugów si\u0119 umorzy, ile sp\u0142aci i kiedy.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Po kryzysiku dekada niepewno\u015bci<\/strong><\/a> –  12 marca 2009 – Kryzys to dopiero b\u0119dzie. Czytaj by si\u0119 dowiedzie\u0107 dlaczego.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Inne wpisy w tym temacie:<\/span><\/p>\n

Kto jest winieni recesji<\/a> <\/strong> <\/span>— 24 stycznia 2009 <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ostatnie dwa tygodnie by\u0142y nieprzyjemnym powrotem do rzeczywisto\u015bci dla tych, którzy wierzyli, \u017ce \u015bwiatowy kryzys ko\u0144czy si\u0119. Kryzys dopiero si\u0119 zaczyna. Poziom d\u0142ugu pa\u0144stw, które w ramach stymulowania i ratowania banków zwi\u0119ksza\u0142y wydatki na kredyt dochodzi do granicy przy której bankrutuj\u0105 lub niweluj\u0105 d\u0142ug inflacj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":{"0":"post-287","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kryzys-to-dopiero-bedzie"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=287"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}