{"id":2829,"date":"2024-01-25T08:01:12","date_gmt":"2024-01-25T08:01:12","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2829"},"modified":"2024-01-25T08:27:27","modified_gmt":"2024-01-25T08:27:27","slug":"mamy-normalny-w-demokracji-spor-polityczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2024\/01\/25\/mamy-normalny-w-demokracji-spor-polityczny\/","title":{"rendered":"Mamy normalny w demokracji sp\u00f3r polityczny."},"content":{"rendered":"

Sp\u00f3r PO i PiS to nie jest pocz\u0105tek ko\u0144ca Polski. To nie jest pocz\u0105tek wojny domowej. Wzywanie do i czekanie na: kochajmy si\u0119, zgoda, zgoda, a jak b\u0119dzie zgoda to pan B\u00f3g r\u0119k\u0119 poda — to przednowoczesny software mentalny z czas\u00f3w, gdy za porz\u0105dek spo\u0142eczny s\u0142u\u017cy\u0142 jeden monarcha, jedna arystokracja skupiona wok\u00f3\u0142 monarchy, jedna religia b\u0119d\u0105ca \u017ar\u00f3d\u0142em norm moralnych ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Problem jest \u2013 je\u015bli tak to mo\u017cna okre\u015bli\u0107 \u2013 \u017ce sp\u00f3r toczy si\u0119 w s\u0142abo zinstytucjonalizowanym spo\u0142ecze\u0144stwie. <\/span><\/p>\n

Sp\u00f3r jest istot\u0105 nowoczesnych spo\u0142ecze\u0144stw! Konflikt pomi\u0119dzy podzielonymi w\u0142adzami oraz stronnictwami politycznymi wy\u015bwietla publicznie i wystawia na ocen\u0119 istniej\u0105ce w spo\u0142ecze\u0144stwie r\u00f3\u017cnice ideologii i interes\u00f3w. Gdy poszczeg\u00f3lne w\u0142adze zostaj\u0105 obsadzone przez r\u00f3\u017cne opcje ideologiczne i grupy interes\u00f3w, konflikt jest nie tylko naturalny, ale r\u00f3wnie\u017c po\u017c\u0105dany.<\/p>\n

Podzia\u0142 skonfliktowanych w\u0142adz i stronnictw daje czas na utarcie pogl\u0105d\u00f3w i interes\u00f3w. Dop\u00f3ki dany zesp\u00f3\u0142 pogl\u0105d\u00f3w i interes\u00f3w nie uzyska potwierdzenia przez wiele cykli politycznych i nie zdob\u0119dzie przemo\u017cnego wp\u0142ywu na wszystkie trzy w\u0142adze, nie zdob\u0119dzie pe\u0142ni sprawczo\u015bci w kszta\u0142towaniu urz\u0105dze\u0144 spo\u0142ecznych i gospodarczych.<\/p>\n

Impas podzielonych w\u0142adz i stronnictw prze\u0142ama\u0107 s\u0105 zdolni tylko obywatele. Opinia obywateli, to si\u0142a wi\u0119ksza, ni\u017c wy\u015bmiewane sonda\u017ce. Obywatele wp\u0142ywaj\u0105 na innych obywateli, organizuj\u0105 si\u0119 do wspierania lub przeszkadzania w\u0142adzy, bior\u0105 sformalizowany udzia\u0142 w \u017cyciu politycznym, a je\u015bli trzeba mog\u0105 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w strajkach, burdach oraz rewolucjach.<\/p>\n

Kolejny okr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142 jest ostatni\u0105 rzecz\u0105 kt\u00f3rej w Polsce potrzebujemy. Nowoczesno\u015b\u0107 to zaakcentowanie r\u00f3\u017cnic przez elity i przy\u0142\u0105czanie si\u0119 obywateli raz do jednych, raz do drugich. To w przednowoczesnych porz\u0105dkach wszyscy potrzebowali lub przymuszani byli \u0142\u0105czy\u0107 pod jednym monarch\u0105.<\/p>\n

Przednowoczesne porz\u0105dki spo\u0142eczne funkcjonowa\u0142y w wi\u0119kszym stopniu o osobiste zobowi\u0105zania kr\u00f3la i cz\u0142onk\u00f3w arystokracji. Usuni\u0119cie jednostek lub utrata przez nich pozycji zmieni\u0107 mog\u0142o funkcjonowanie spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n

Dzisiejsze spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 o wiele bardzie zinstytucjonalizowane. Gdyby mia\u0142 znikn\u0105\u0107 Duda, Tusk, Ho\u0142ownia czy Kaczy\u0144ski lub nawet rozpa\u015b\u0107 si\u0119 ca\u0142e stronnictwa jak PO czy PiS to podatki nadal b\u0119d\u0105 zbierane i przekazywane do ministerstwa finans\u00f3w, wojsko nadal b\u0119dzie finansowane, a emerytury dalej b\u0119d\u0105 wyp\u0142acane. Zamiast PiS pojawi si\u0119 jaka\u015b inna prawica. Zamiast PO pojawi si\u0119 jaka\u015b inna lewica.<\/p>\n

Owszem konflikt u nas jest bardziej operetkowy ni\u017c w nowoczesnych rozwini\u0119tych demokracjach. Jeste\u015bmy spo\u0142eczno\u015bci\u0105 s\u0142abo zinstytucjonalizowanej w\u0142adzy i s\u0142abo zinstytucjonalizowanego konfliktu politycznego. Wi\u0119c sp\u00f3r ten b\u0119dzie d\u0142u\u017cszy i mniej jasny ni\u017c m\u00f3g\u0142by by\u0107.<\/p>\n

Nowoczesno\u015b\u0107 w Anglii, Francji i USA zacz\u0119\u0142a si\u0119 krwawymi rewolucjami. Te rewolucje nada\u0142y kszta\u0142t instytucjom i zwyczajowym sposobom konkurowania o w\u0142adz\u0119. Na nast\u0119pne wieki ustali\u0142y “normalny” format sporu politycznego. D\u0142ugie i ostre zderzenia o w\u0142adz\u0119 w Anglii, Francji i USA wymusi\u0142y nadanie twardych ram konkurencji o w\u0142adz\u0119.<\/p>\n

My Polacy jeste\u015bmy s\u0142abo zinstytucjonalizowanym spo\u0142ecze\u0144stwem. Na przyk\u0142ad nasza konstytucja nie okre\u015bla jasno kto dzier\u017cy, jak\u0105 w\u0142adz\u0119, co z ni\u0105 mo\u017ce zrobi\u0107 i kto kogo mo\u017ce powstrzyma\u0107. Nawet recepcja podstawowych poj\u0119\u0107 zachodnich jak “checks and balances” – to u nas kontrola i r\u00f3wnowaga — gdy w\u0142a\u015bciwym jest powstrzymywanie i kontrwa\u017cenie.<\/p>\n

S\u0142abe zinstytucjonalizowanie to nie feler a istota naszego porz\u0105dku spo\u0142ecznego! Bo tylko w s\u0142abo zinstytucjonalizowanym spo\u0142ecze\u0144stwie opinia kilku profesor\u00f3w niesprawuj\u0105cych funkcji pa\u0144stwowych wystarcza za podstaw\u0119 prawn\u0105.<\/p>\n

Tak jak kiedy\u015b na salonie kilka os\u00f3b ustala\u0142o co wypada, teraz w kilka os\u00f3b ustalaj\u0105 co legalne. Nawet dla rzeczy ustrojowo fundamentalnych. Na przyk\u0142ad przez lata szeregowi s\u0119dziowie mieli zakaz interpretacji konstytucji. Ale by pogn\u0119bi\u0107 PiS nagle okaza\u0142o si\u0119 \u017ce wszyscy s\u0119dziowie mog\u0105 interpretowa\u0107 konstytucj\u0119. Wystarczy\u0142a opinia kilku profesor\u00f3w.<\/p>\n

Co wi\u0119cej manichejski konflikt o konstytucj\u0119 jest udawany. PiS i PO trzepi\u0105 si\u0119 konstytucj\u0105 po g\u0142owach jak zawodnicy udawanych zapas\u00f3w krzes\u0142ami. Gdy trzeba zgodnie \u0142ama\u0107 konstytucj\u0119 razem przesuwaj\u0105 termin wybor\u00f3w prezydenckich, podmieniaj\u0105 Trzaskowskiego za Kidaw\u0119. A deal ten i wa\u017cno\u015b\u0107 wybor\u00f3w przyklepuje Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, ta kt\u00f3ra wed\u0142ug po\u0142owy z nich nie jest s\u0105dem.<\/p>\n

Wahad\u0142o konfliktu wychyli si\u0119 jeszcze w t\u0119 i we w t\u0119 kilka razy. Sp\u00f3r b\u0119dzie trwa\u0142 nawet je\u015bli PiS mia\u0142by znikn\u0105\u0107 w nast\u0119pnych wyborach na zawsze. A sensowne i stabilne rozwi\u0105zania stan\u0105 si\u0119 mo\u017cliwe, gdy zwalczaj\u0105ce si\u0119 frakcje b\u0119d\u0105 podobnie ba\u0142y si\u0119 zwyci\u0119stwa tych drugich i gdy podobnie strac\u0105 nadziej\u0119 na rozstrzygaj\u0105ce i nieodwracalne zwyci\u0119stwo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sp\u00f3r PO i PiS to nie jest pocz\u0105tek ko\u0144ca Polski. To nie jest pocz\u0105tek wojny domowej. Wzywanie do i czekanie na: kochajmy si\u0119, zgoda, zgoda, a jak b\u0119dzie zgoda to pan B\u00f3g r\u0119k\u0119 poda — to przednowoczesny software mentalny z czas\u00f3w, gdy za porz\u0105dek spo\u0142eczny s\u0142u\u017cy\u0142 jeden monarcha, jedna arystokracja skupiona wok\u00f3\u0142 monarchy, jedna religia […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[56,55,57],"class_list":{"0":"post-2829","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-podzial-wladzy-oraz-kontrwazenie-wladz","7":"tag-konflikt-polityczny","8":"tag-podzial-wladz","9":"tag-slaba-instytucjonalizacja"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2829"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2833,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2829\/revisions\/2833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}