{"id":2811,"date":"2024-01-15T05:41:09","date_gmt":"2024-01-15T05:41:09","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2811"},"modified":"2024-10-26T08:09:13","modified_gmt":"2024-10-26T08:09:13","slug":"sad-jest-budynkiem-decyduje-i-orzeka-sedzia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2024\/01\/15\/sad-jest-budynkiem-decyduje-i-orzeka-sedzia\/","title":{"rendered":"S\u0105d jest budynkiem. Decyduje i orzeka s\u0119dzia."},"content":{"rendered":"

Drodzy dziennikarze podawajcie nam nazwiska s\u0119dzi\u00f3w, gdy piszecie o sprawach s\u0105dowych. Skuteczna napraw polskich s\u0105d\u00f3w wymaga poddania s\u0119dzi\u00f3w silniejszej kontroli obywateli na drodze mechanizm\u00f3w reputacyjnych. Gdy zaczniecie podawa\u0107 nazwiska s\u0119dzi\u00f3w w mediach to przy dzisiejszej technologii wyszukiwarek internetowych w kilka lat stworzymy dla obywateli baz\u0119 danych pozwalaj\u0105c\u0105 uzyska\u0107 informacje jak orzekaj\u0105 poszczeg\u00f3lni s\u0119dziowie!<\/span><\/p>\n

Wyroki w imieniu R.P. wydaj\u0105 konkretni s\u0119dziowie. Jednak w naszych gazetach czytamy, \u017ce “s\u0105d wyda\u0142 wyrok” lub “s\u0105d postanowi\u0142” czy “s\u0105d zdecydowa\u0142”.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mamy prawo wiedzie\u0107, kt\u00f3ry s\u0119dzia wyda\u0142, kt\u00f3ry wyrok czy decyzj\u0119. Chocia\u017cby po to, by reputacja s\u0119dzi\u00f3w sprawiedliwych ros\u0142a, a s\u0119dzi\u00f3w niesprawiedliwych mala\u0142a, a szacunek do wymiaru sprawiedliwo\u015bci czynionego przez niedoskona\u0142ych ludzi pozostawa\u0142 wysoki.<\/p>\n

Ten niedobry polski (kontynentalny europejski) zwyczaj pisania per “s\u0105d orzek\u0142” “s\u0105d zdecydowa\u0142” to nie przypadek a wyb\u00f3r ideologiczny i systemowy. \u0141atwo\u015b\u0107 dost\u0119pno\u015bci informacji o orzeczeniach poszczeg\u00f3lnych s\u0119dzi\u00f3w nie jest banaln\u0105 techniczn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105, a faktem spo\u0142ecznym o donios\u0142ych konsekwencjach.<\/p>\n

Polski i szerzej kontynentalny system prawa oparty jest o fikcj\u0119 wszechogarniaj\u0105cych, jasnych i sp\u00f3jnych norm prawnych. Wedle tej koncepcji s\u0119dzia jest zaledwie “ustami ustawy”. Sam o niczym nie decyduje. Jedynie wykonuje dyspozycje ustawy. Chowanie si\u0119 za “s\u0105d orzek\u0142” stanowi\u0105 funkcj\u0119 ochrono-legitymizuj\u0105c\u0105.<\/p>\n

Na poziomie symbolicznym obdziera obywatela z prawa oceny poszczeg\u00f3lnych decyzji konkretnych sedzi\u00f3w. Nie mo\u017cesz ocenia\u0107, ani krytykowa\u0107. Stoisz wobec nimbu anonimowej nadzwyczajno\u015bci.<\/p>\n

A na poziomie praktycznym utrudnia zindywidualizowanie oceny decyzji sedzi\u00f3w. Utrudnia zwyk\u0142ym obywatelom(bo nie insiderom kt\u00f3rzy i tak wiedz\u0105) dociekanie, kt\u00f3ry s\u0119dzia i dlaczego zawyrokowa\u0142 tak a nie inaczej, na podstawie poprzednich wyrok\u00f3w, \u015bcie\u017cki zawodowej i \u017cyciorysu.<\/p>\n

U angloamerykan\u00f3w zwyczajowo jest raczej pisa\u0107 “s\u0119dzia Smith orzek\u0142”. To nie przypadek. A wyb\u00f3r innej strategii legitymizacyjnej. S\u0119dziowie ameryka\u0144scy w odr\u00f3\u017cnieniu od naszych zupe\u0142nie otwarcie wyrokami tworz\u0105 prawo. I z pozycji poszczeg\u00f3lnych s\u0119dzi\u00f3w otwarcie uzasadniaj\u0105 obywatelom swoje decyzje. Tam rozliczalno\u015b\u0107 w\u0142adzy jest cz\u0119\u015bciej oparta na mechanizmach reputacyjnch.<\/p>\n

Dotychczasowe dwie dekady pr\u00f3b naprawy polskich s\u0105d\u00f3w na drodze intensyfikowania nadzoru administracyjnego by\u0142y nieskuteczne. Nie umo\u017cliwi\u0142y rozliczalno\u015bci w\u0142adzy s\u0119dzi\u00f3w. Nie stworzy\u0142y s\u0119dziom bod\u017ac\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci do codziennego stopniowego ulepszania s\u0105d\u00f3w. Rozbudowa\u0142y tylko system sprawozdawczo\u015bci.<\/p>\n

Naprawa polskich s\u0105d\u00f3w wymaga przej\u015bcia od administracyjno-politycznego nadzoru s\u0119dzi\u00f3w do obywatelskiego nadzoru s\u0119dzi\u00f3w. Zamiast zwi\u0119ksza\u0107 polityczno-administracyjny nadzoru s\u0105d\u00f3w nale\u017cy zwi\u0119kszy\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w przed obywatelami na drodze wi\u0119kszej przejrzysto\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drodzy dziennikarze podawajcie nam nazwiska s\u0119dzi\u00f3w, gdy piszecie o sprawach s\u0105dowych. Skuteczna napraw polskich s\u0105d\u00f3w wymaga poddania s\u0119dzi\u00f3w silniejszej kontroli obywateli na drodze mechanizm\u00f3w reputacyjnych. Gdy zaczniecie podawa\u0107 nazwiska s\u0119dzi\u00f3w w mediach to przy dzisiejszej technologii wyszukiwarek internetowych w kilka lat stworzymy dla obywateli baz\u0119 danych pozwalaj\u0105c\u0105 uzyska\u0107 informacje jak orzekaj\u0105 poszczeg\u00f3lni s\u0119dziowie! Wyroki w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[15,10,13],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2811","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-gonic-cywilizacyjny-rdzen","7":"category-podzial-wladzy-oraz-kontrwazenie-wladz","8":"category-sady-dlaczego-i-jak-naprawic"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2811"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2817,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2811\/revisions\/2817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}