{"id":2650,"date":"2022-10-31T17:18:27","date_gmt":"2022-10-31T17:18:27","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2650"},"modified":"2023-06-11T17:16:31","modified_gmt":"2023-06-11T17:16:31","slug":"o-zmianie-czasu-co-wiemy-i-co-mozemy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2022\/10\/31\/o-zmianie-czasu-co-wiemy-i-co-mozemy\/","title":{"rendered":"O zmianie czasu. Co wiemy i co mo\u017cemy."},"content":{"rendered":"

Gdyby nie Unia Europejska ju\u017c 4 lata temu mogliby\u015bmy zrezygnowa\u0107 ze zmiany czasu. Ale nie mo\u017cemy. Unijne przepisy zabraniaj\u0105 nam sko\u0144czy\u0107 z absurdem zmiany czasu. Coraz wi\u0119cej bada\u0144 dowodzi, \u017ce zmiana czasu nie zmniejsza zauwa\u017calnie konsumpcji energii, a przynosi spadek wydajno\u015bci i pogorszenie zdrowia.<\/p>\n

<\/p>\n

Zmian\u0119 czasu jako spos\u00f3b na oszcz\u0119dzanie energii upowszechnili Niemcy w 1916. Mia\u0142a by\u0107 sposobem na oszcz\u0119dzanie w\u0119gla podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej. Wi\u0119ksze wykorzystanie \u015bwiat\u0142a dziennego mia\u0142o zostawi\u0107 wi\u0119cej w\u0119gla na produkcj\u0119 zbrojeniow\u0105. Niemc\u00f3w szybko skopiowali alianci.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c u nas zmian\u0119 czasu zacz\u0119li Niemcy w 1916:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Verordnungsblatt f\u00fcr das General-Gouvernement Warschau. 1916 nr 31 (1 V), Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa<\/p>\n

W Polsce zmiana czasu obowi\u0105zywa\u0142a w latach 1916\u20131919, 1940\u20131949, 1957\u20131964. Zmiana czasu powr\u00f3ci\u0142a do Polski w 1977. Kryzys naftowy lat 1970ych doprowadzi\u0142 do renesansu zmiany czasu nie tylko u nas ale i w du\u017cej cz\u0119\u015bci \u015bwiata zachodniego.<\/p>\n

Dzi\u015b poprawny bilans koszt\u00f3w i korzy\u015bci ze zmiany czasu to mniej wi\u0119cej:<\/p>\n

(i) <\/strong> mniejsze zu\u017cycie energii,<\/div>\n
(ii) <\/strong> spadek wydajno\u015bci pracy, w tym np. wzrost wypadk\u00f3w komunikacyjnych,<\/div>\n
(iii) <\/strong> zdrowotne koszty zmiany czasu,<\/div>\n
(iv) <\/strong> inne korzy\u015bci (mniej przest\u0119pczo\u015bci, wi\u0119cej czasu na \u015bwie\u017cym powietrzu).<\/div>\n

\n

\n

Dla wszystkich znanych mi pa\u0144stw z Polsk\u0105 w\u0142\u0105cznie brak ca\u0142kowitego bilansu koszt\u00f3w i korzy\u015bci ze zmiany czasu. Mamy tylko cz\u0105stkowe szacunki poszczeg\u00f3lnych koszt\u00f3w lub korzy\u015bci. Podejmujemy dzia\u0142anie bez dowod\u00f3w na jego korzy\u015bci! Na wiar\u0119. Bo kiedy\u015b Niemcy podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej wyszacowali, \u017ce b\u0119dzie wi\u0119cej w\u0119gla na produkcj\u0119 zbrojeniow\u0105. Od tego czasu zmieni\u0142a si\u0119 technologia produkcji elektryczno\u015bci. Zmieni\u0142a si\u0119 energooszcz\u0119dno\u015b\u0107 o\u015bwietlenia. Grzejemy i ch\u0142odzimy domy fabryki i biura inaczej.<\/p>\n

Badania wsp\u00f3\u0142czesne sugeruj\u0105, \u017ce w po\u0142o\u017conej na p\u00f3\u0142nocy Skandynawii by\u0107 mo\u017ce zmiana czasu powoduje zauwa\u017calne oszcz\u0119dno\u015bci zu\u017cycia energii. Ale czym dalej na po\u0142udnie tym oszcz\u0119dno\u015bci mniejsze.<\/p>\n

Prezentowane przez UE od p\u00f3\u0142torej dekady(!) szacunki zmniejszenia zu\u017cycia energii z powodu zmiany czasu podaj\u0105 niewielkie oszcz\u0119dno\u015bci: w okolicach promila do p\u00f3\u0142tora promila rocznego zu\u017cycia energii.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Brussels, 23.11.2007 COM(2007) 739 final<\/p>\n

W nowszych raportach nawet Unia Europejska przyznaje, \u017ce oszcz\u0119dno\u015bci energii ze zmiany czas s\u0105 MARGINALNE:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Brussels, 12.9.2018 COM(2018) 639 final 2018\/0332 (COD)<\/p>\n

Najnowszy najbardziej kompletny znany mi przegl\u0105d literatury o oszcz\u0119dno\u015bciach w zu\u017cyciu energii z powodu zmiany czasu sugeruje oszcz\u0119dno\u015bci rz\u0119du trzech promili w dniach, gdy czas jest zmieniony \u2013 tj. p\u00f3\u0142tora promila w skali roku:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c badania z obszar\u00f3w po\u0142o\u017conych do\u015b\u0107 daleko na p\u00f3\u0142nocy wskazuj\u0105, \u017ce zmiana czasu mo\u017ce ZWI\u0118KSZA\u0106 zu\u017cycie energii. Tu badanie ze stanu Indiana w USA:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A tu podobne wnioski, \u017ce zmiana czasu mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 zu\u017cycie energii z badania w Kanadzie:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Zmiana czasu nie jest oboj\u0119tna dla naszego zdrowia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dost\u0119pnych bada\u0144 wskazuje na ujemne skutki fizjologiczne i psychiczne zw\u0142aszcza z wiosennej zmiany czasu. Sporo bada\u0144 jak np. to zobrazowane poni\u017cej wskazuje, \u017ce zmiana czasu powoduje wypadki drogowe \u2013 niewyspani kierowcy i piesi s\u0105 mniej ostro\u017cni:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Inna ga\u0142\u0105\u017a literatury wskazuje na szkodliwe skutki zdrowotne jak zwi\u0119kszone ryzyko zawa\u0142u serca, zazwyczaj w dw\u00f3ch dniach po zmianie czasu. S\u0105 te\u017c teksty wskazuj\u0105ce na pozytywne skutki jak wi\u0119cej czasu sp\u0119dzanego przez dzieci na dworze a mniej przed telewizorem.<\/p>\n

Badania dotycz\u0105ce wp\u0142ywu zmiany czasu na wydajno\u015b\u0107 pracy, wypadki samochodowe, wypadki w pracy, zawa\u0142y, przest\u0119pczo\u015b\u0107 czy czas pracy trudno por\u00f3wna\u0107 i uog\u00f3lnia\u0107. By\u0142y przeprowadzone wed\u0142ug ro\u017cnych metodologii, w r\u00f3\u017cnych miejscach, w r\u00f3\u017cnym czasie. Ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich \u015bwiadczy na niekorzy\u015b\u0107 zmieniania czasu.<\/p>\n

W 2017 polscy pos\u0142owie chcieli sko\u0144czy\u0107 ze absurdem zmiany czasu. Ale nie wolno nam. Bo w UE to UE decyduje o zmianie czasu:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Directive 2000\/84\/EC of the European Parliament and of the Council of 19 January 2001 on summer-time arrangements<\/p>\n

Co prawda Biuru Analiz Sejmowych wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce dyrektywa pozwala nie zmienia\u0107 czasu:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ale biedaki z Biura Analiz Sejmowych czytali dyrektyw\u0119 w b\u0142\u0119dnym polskim t\u0142umaczeniu:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dla por\u00f3wnania w USA o zmianie czasu decyduj\u0105 poszczeg\u00f3lne stany. Oficjaln\u0105 polityk\u0105 w\u0142adz federalnych jest promowanie jednolitego czasu w wyznaczonych strefach czasowych:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ale ka\u017cdy stan USA mo\u017ce, zachowuj\u0105c przyporz\u0105dkowanie do strefy czasowej, zacz\u0105\u0107 lub przesta\u0107 zmienia\u0107 czas zmian\u0105 prawa stanowego:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mo\u017cna skoordynowa\u0107 czas bez przymusu? Mo\u017cna! Tylko nie w Unii Europejskiej. Od 2018 UE zajmuje si\u0119 sko\u0144czeniem z absurdem zmiany czasu. P\u00f3\u0142 dekady to za ma\u0142o dla UE by sko\u0144czy\u0107 z absurdem zmiany czasu. Wi\u0119c nadal zmieniamy i b\u0119dziemy zmienia\u0107 czas.<\/p>\n

A dla nas lekcja, by nie oddawa\u0107 za du\u017co kompetencji do UE nawet w zdawa\u0142oby si\u0119 nieistotnych sprawach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdyby nie Unia Europejska ju\u017c 4 lata temu mogliby\u015bmy zrezygnowa\u0107 ze zmiany czasu. Ale nie mo\u017cemy. Unijne przepisy zabraniaj\u0105 nam sko\u0144czy\u0107 z absurdem zmiany czasu. Coraz wi\u0119cej bada\u0144 dowodzi, \u017ce zmiana czasu nie zmniejsza zauwa\u017calnie konsumpcji energii, a przynosi spadek wydajno\u015bci i pogorszenie zdrowia.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,12],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2650","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ekonomia-polityczna","7":"category-europa-ale-jaka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2650"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2677,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2650\/revisions\/2677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}