<\/p>\n
Nasi prawnicy twierdz\u0105, \u017ce ukrywanie informacji o stronach proces\u00f3w chroni nasz\u0105 godno\u015b\u0107. W rzeczywisto\u015bci tworz\u0105 zagro\u017cenie dla naszej wolno\u015bci. Kto, kogo i za co s\u0105dzi jest spraw\u0105 publiczn\u0105, bo s\u0119dziowie sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
W niedawnej rozmowie w socmediach o jawno\u015bci w s\u0105dach nasi prawnicy dawali takie argumenty przeciw publicznemu dost\u0119powi do wyrok\u00f3w i innych dokument\u00f3w s\u0105dowych:<\/p>\n
Odpowied\u017a na w\u0105tpliwo\u015bci polskich prawnik\u00f3w znamy od dawna. Da\u0142 j\u0105 m.in. s\u0119dzia Holmes ju\u017c w 1884 roku:<\/p>\n
\n
Polscy prawnicy z przyzwyczajenia i interesu korporacyjnego chc\u0105 by wierzy\u0107 im na s\u0142owo, \u017ce w s\u0105dach sprawiedliwo\u015bci dzieje si\u0119 zado\u015b\u0107. Z przyzwyczajenia, bo wywodz\u0105 si\u0119 z kultury prawnej, w kt\u00f3rej ukrycie dzia\u0142ania sprawiedliwo\u015bci by\u0142o esencj\u0105 sprawiedliwo\u015bci. Dwa wieki temu jawno\u015b\u0107 rozpraw s\u0105dowych by\u0142a norm\u0105 jedynie u Angloamerykan\u00f3w. Na kontynencie europejskim norm\u0105 by\u0142o niejawne wymierzanie sprawiedliwo\u015bci. Od kilku dekad w Europie powoli ro\u015bnie jawno\u015b\u0107 w s\u0105dach. Ale w polskich s\u0105dach jawno\u015b\u0107 pojawia si\u0119 powoli i z oporem.<\/p>\n
W s\u0105dach ameryka\u0144skich wszelkie dokumenty wytworzone w ramach s\u0105dzenia jawnych spraw s\u0105 publicznie dost\u0119pne. Ka\u017cdy mo\u017ce wej\u015b\u0107 do s\u0105du przegl\u0105da\u0107 wyrok i dokumenty ka\u017cdej jawnej sprawy. Jawno\u015b\u0107 dokument\u00f3w z s\u0105d\u00f3w pozwala tam tworzy\u0107 bazy danych, w kt\u00f3rych dokumenty spraw i wyroki mo\u017cna przeszukiwa\u0107 w wersji ful-text search oraz czyta\u0107 z komfortu w\u0142asnego domu. W Polsce dost\u0119p do dokument\u00f3w sprawy dla obywatela z ulicy jest prawie niemo\u017cliwy. A wyroki je\u015bli w og\u00f3le s\u0105 publikowane to publikowane s\u0105 u nas bez oznaczenia stron sprawy. Pod poj\u0119ciem wyrok rozumie si\u0119 w Polsce dokument z go\u0142ym stwierdzeniem: winny\/nie winny. Pisemne uzasadnienie wyroku traktuje si\u0119 jako nieoczywisty opcjonalny dodatek.<\/p>\n
Potrzebujemy wi\u0119cej jawno\u015bci w polskich s\u0105dach! Zas\u00f3b informacji tworzony przez publicznie dost\u0119pne dokumenty s\u0105dowe umo\u017cliwia badania naukowe pracy s\u0119dzi\u00f3w i ich decyzji osobom z poza elity s\u0105dowo prawniczej. Ka\u017cdy wyrok, ka\u017cda decyzja procesowa odk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 dzie\u0144 po dniu w publicznie dost\u0119pnych s\u0105dowych aktach buduje korpus informacji o s\u0119dziach, orzekaniu i organizacji s\u0105d\u00f3w. Maj\u0105c dost\u0119p do s\u0105dowych dokument\u00f3w jak w USA mo\u017cna z \u0142atwo\u015bci\u0105 prowadzi\u0107 szeroko zakrojone badania s\u0105d\u00f3w. U nas jest to niemo\u017cliwe.<\/p>\n
Upublicznienie wszystkich decyzji wszystkich s\u0119dzi\u00f3w wraz z oznaczeniem stron we wszystkich sprawach pozwoli ka\u017cdemu czyta\u0107 dowolne decyzje oraz tworzy\u0107 zestawienia wed\u0142ug kategorii przewinie\u0144, s\u0105d\u00f3w czy poszczeg\u00f3lnych s\u0119dzi\u00f3w. Zestawienia, kt\u00f3re zobrazuj\u0105 m.in.:<\/p>\n
Takie zestawienia informacji z wyrok\u00f3w obywatele b\u0119d\u0105 mogli \u0142\u0105czy\u0107 z innymi informacjami np. o\u015bwiadczeniami maj\u0105tkowymi czy przynale\u017cno\u015bci\u0105 do organizacji spo\u0142ecznych. Pozwoli to \u0142atwo weryfikowa\u0107, czy s\u0119dzia wydaj\u0105c wyroki np. w sprawach przeciw klientom bank\u00f3w zarabia\u0142 na specjalistycznych szkoleniach dla bank\u00f3w. Albo sprawdzi\u0107 czy s\u0119dzia s\u0105dz\u0105cy spraw\u0119 np. polowa\u0144 nale\u017cy do organizacji antymy\u015bliwskiej.<\/p>\n
Wi\u0119ksza dost\u0119pno\u015b\u0107 informacji z wyrok\u00f3w zwi\u0119kszy te\u017c fizyczne bezpiecze\u0144stwo obywateli oraz bezpiecze\u0144stwo obrotu gospodarczego. W s\u0105dach w\u0142adza publicznie ocenia uczynki i charaktery obywateli. Daje m.in. odpowiedzi na takie pytania jak:<\/p>\n
Polscy prawnicy, chcieliby jawno\u015bci udawanej jak do tej pory. Wyroku publicznie og\u0142oszonego ustnie do pustej sali s\u0105dowej. Nast\u0119pnie ukrycia wyroku i wszystkich dokument\u00f3w ze sprawy w niedost\u0119pnych lub trudnodost\u0119pnych archiwach. Jeszcze niedawno wmawiali nam, \u017ce wyrok\u00f3w s\u0119dziego si\u0119 nie komentuje. Dzi\u015b tylko z przek\u0105sem pomstuj\u0105, \u017ce zwykli ludzie maj\u0105 czelno\u015b\u0107 komentowa\u0107 wyrok gdy nie znaj\u0105 akt sprawy. A jak zwykli ludzie maj\u0105 zna\u0107 akta sprawy je\u015bli s\u0105 one dla zwyk\u0142ego cz\u0142owieka z ulicy niedost\u0119pne?!!! Nasi prawnicy chc\u0105 wr\u0119cz zwi\u0119kszy\u0107 zakres tajno\u015bci w s\u0105dach. Od lat kombinuj\u0105 jak utajnia\u0107 wokandy (kartki na drzwiach s\u0105d\u00f3w z list\u0105 spraw, gdzie stoi z kim o co si\u0119 s\u0105dzi). Upieraj\u0105 si\u0119 te\u017c w nieprawdziwym twierdzeniu, \u017ce prawo UE nakazuje publikowane wyroki s\u0105d\u00f3w pozbawia\u0107 nazw stron sprawy, itd., itp.<\/p>\n
W demokracji wymierzanie sprawiedliwo\u015bci nie jest prywatn\u0105 spraw\u0105. Je\u015bli mamy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce za podobne przest\u0119pstwa syn burmistrza i syn rolnika s\u0105 podobnie skazywani potrzebujemy wiedzy o tym co si\u0119 dzieje w s\u0105dzie. Je\u015bli mamy mie\u0107 szans\u0119 si\u0119 wystrzega\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 s\u0105downie zweryfikowanymi z\u0142oczy\u0144cami potrzebujemy odk\u0142adania wszystkich decyzji s\u0119dzi\u00f3w w publicznie dost\u0119pnym internetowym archiwum.<\/p>\n
Ale nasi prawnicy my\u015bl\u0105 inaczej. Ze szkod\u0105 dla nas. Marcin Plichta uprzednio skazany za przest\u0119pstwa gospodarcze za\u0142o\u017cy\u0142 Amber Gold i oszuka\u0142 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy obywateli. Gdyby wyroki skazuj\u0105ce Marcina Plicht\u0119 umieszczone by\u0142yby w internecie z podaniem jego imienia, nazwiska i roku urodzenia potencjalni klienci Amber Gold oraz dziennikarze mogliby ustali\u0107, \u017ce Marcin Plichta by\u0142 ju\u017c skazany za przest\u0119pstwa. Uchroni\u0142oby to dziesi\u0105tki tysi\u0119cy Polak\u00f3w przed utrat\u0105 oszcz\u0119dno\u015bci \u017cycia. Dzi\u015b jedyne co mog\u0105 zrobi\u0107 to czeka\u0107 d\u0142ugie lata na koniec procesu w sprawie Amber Gold i ewentualny zwrot resztek swoich oszcz\u0119dno\u015bci.<\/p>\n
Prawnicy polscy m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce tradycja chowania decyzji s\u0119dzi\u00f3w chroni godno\u015b\u0107 stron proces\u00f3w s\u0105dowych. Chowanie przed ogl\u0105dem og\u00f3\u0142u obywateli spraw s\u0105dowych nie chroni przed czymkolwiek Kowalskiego. Sprawy zwyk\u0142ego Kowalskiego nie interesuj\u0105 zazwyczaj og\u00f3\u0142u \u2013 chyba, \u017ce Kowalski zderzy si\u0119 w s\u0105dzie z kim\u015b znanym lub wp\u0142ywowym. Chowanie spraw chroni przed ogl\u0105dem og\u00f3\u0142u w\u0142adz\u0119 i u\u0142atwia ukrywanie spraw os\u00f3b ze \u015bwiecznika. Nie jest przypadkiem, \u017ce De Gaulle tu\u017c przed l\u0105dowaniem aliant\u00f3w w Normandii og\u0142osi\u0142 zwi\u0119kszenie prywatno\u015bci we francuskim prawie. Chcia\u0142 os\u0142on\u0105 wymuszonej prawem niewiedzy przeci\u0105gn\u0105\u0107 na swoj\u0105 stron\u0119 Francuz\u00f3w kolaboruj\u0105cych z Niemcami.<\/p>\n
Na szcz\u0119\u015bcie nie wszyscy nasi prawnicy mentalnie tkwi\u0105 w XIX wieku. Rzadko ale zdarzaj\u0105 si\u0119 tacy jak Bartosz Pilitowski prezes fundacji Courtwatch, kt\u00f3ry pisa\u0142 we wspomnianej wy\u017cej wymianie opinii tak:<\/p>\n
\n
Interes og\u00f3\u0142u w zrozumieniu jak przest\u0119pcy i strony spor\u00f3w s\u0105 traktowani przez wymiar sprawiedliwo\u015bci s\u0105 wa\u017cniejsze od poczucia wstydu os\u00f3b \u0142ami\u0105cych prawo czy dyskomfortu stron post\u0119powania z publicznego ogl\u0105du spraw s\u0105dowych. Kto, kogo i za co s\u0105dzi jest spraw\u0105 publiczn\u0105, bo s\u0119dziowie sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nasi prawnicy twierdz\u0105, \u017ce ukrywanie informacji o stronach proces\u00f3w chroni nasz\u0105 godno\u015b\u0107. W rzeczywisto\u015bci tworz\u0105 zagro\u017cenie dla naszej wolno\u015bci. Kto, kogo i za co s\u0105dzi jest spraw\u0105 publiczn\u0105, bo s\u0119dziowie sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,13],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2632","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-mam-prawo-wiedziec","7":"category-sady-dlaczego-i-jak-naprawic"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2632"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2714,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2632\/revisions\/2714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}