![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/europaalejaka49.jpg\")
<\/p>\nO bilansie integracji z UE m\u00f3wi sie u nas zazwyczaj podkreslaj\u0105c albo koszty, albo korzy\u015bci. Czasem pojawiaj\u0105 si\u0119 bardziej akademickie g\u0142osy modeluj\u0105ce wp\u0142yw przyst\u0105pienia do UE na nasz PKB. Wszystki trzy sposoby patrzenia pomijaj\u0105 co najwa\u017cniejsze: jak bardziej skorzysta\u0107 na udziale w UE. K\u0142\u00f3tnia chwal\u0105cych korzy\u015bci i gani\u0105cych koszty UE przynosi tylko wi\u0119ksze uznanie k\u0142\u00f3c\u0105cym si\u0119. Nam nic nie za\u0142atwia. Mamy ogromne korzy\u015bci. Ale mamy te\u017c koszty. Warto szacowa\u0107 jedne i drugie. Cho\u0107 ka\u017cdy rozs\u0105dny cz\u0142owiek wie, \u017ce korzy\u015bci s\u0105 znacznie wi\u0119ksze od koszt\u00f3w. Bardziej po\u017cyteczne b\u0119dzie spowodowa\u0107, by korzy\u015bci by\u0142y wi\u0119ksze, a koszty mniejsze. Tak rozwija\u0107 nasz\u0105 gospodark\u0119 i tak wp\u0142ywa\u0107 na UE by mozliwie mocno skorzysta\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Zw\u0142aszcza to drugie: wp\u0142ywanie na spos\u00f3b dzi\u0142ania UE jest wa\u017cne. Pa\u0144stwa j\u0105dra UE tak ustawiaj\u0105 regu\u0142y integracji by na nich jak najbardziej korzysta\u0107. A gdy my pomimo nier\u00f3wnych regu\u0142 korzystamy wi\u0119cej ni\u017c si\u0119 spodziewali to pa\u0144stwa j\u0105dra UE \u0142ami\u0105 regu\u0142y na kt\u00f3re si\u0119 um\u00f3wili\u015bmy.<\/p>\n
Naszym politykom i publicystom \u0142atwiej ok\u0142ada\u0107 si\u0119 retorycznie \u201epolexitem\u201d. Polexitowa dyskusja zacz\u0119\u0142a si\u0119 od tego, \u017ce opozycja, kt\u00f3ra jak nie mia\u0142a, tak nadal nie ma pomys\u0142u na Polsk\u0119 zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce w sonda\u017cach zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w popiera nasz\u0105 obecno\u015b\u0107 w UE. Zacz\u0119li wi\u0119c ok\u0142ada\u0107 PiS zarzutem \u201epolexitu\u201d jak pa\u0142k\u0105 i nasila\u0107 to retoryczne pa\u0142owanie wedle kalendarza politycznego:<\/p>\n
<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 obozu rz\u0105dz\u0105cego z zarzutu zrobi\u0142a pow\u00f3d do dumy. Zyskali\u015bmy tym sposobem polityczne i dziennikarskie perpetuum mobile: jedni zarzucaj\u0105 polexit, a drudzy s\u0105 z dumni z krzyczenia o polexit. Uczestnicy tego retorycznego pojedynku s\u0105 zadowoleni. \u0141atwiej im przerzuca\u0107 si\u0119 polexitem ni\u017c skutecznie walczy\u0107 o nasze interesy.<\/p>\n
Wymaga\u0107 jednak nale\u017cy od jednych i drugich odpowiedzi cho\u0107by na te pytania:<\/p>\n
To, \u017ce korzystamy na przyst\u0105pieniu do rynku UE jest oczywiste. Mniej oczywiste i ciekawsze jest: jak i dlaczego b\u0142\u0119dne my\u015blenie o gospodarczych kosztach i korzy\u015bciach tak cz\u0119sto i g\u0142o\u015bno si\u0119 utrzymuje.<\/p>\n
Nie jest to w pa\u0144stwach peryferium nowe zjawisko. W latach 1940-60ych latynoameryka\u0144scy ekonomi\u015bci odrzucali podstawowe za\u0142o\u017cenie ekonomii, jako niemaj\u0105ce zastosowania do ich specyficznych warunk\u00f3w. Na prawdziwej cho\u0107 ograniczonej podstawie faktycznej wyci\u0105gali fa\u0142szywe wnioski. A na tych fa\u0142szywych wnioskach nast\u0119pnie zbudowano programy polityczne, kt\u00f3re na dekady pogr\u0105\u017cy\u0142y latynoameryk\u0119 w biedzie.<\/p>\n
Obserwacje Ragnara Nurksea czy Arthura W. Lewisa o \u201erezerwowej armii bezrobotnych\u201d, kt\u00f3ra utrudnia wzrost p\u0142ac wraz z rozwojem przemys\u0142u w biednych a ludnych regionach mia\u0142y oparcie w badanich. Ugruntowane w empirii teoretyzowanie Alexandra Gerschenkrona, o tym \u017ce p\u00f3\u017ane uprzemys\u0142owienie r\u00f3\u017cni si\u0119 od pierwszego uprzemys\u0142owienia osta\u0142o si\u0119 do dzi\u015b dzie\u0144 w nauce ekonomii. Obserwacje Hansa Singera i Raula Prebischa, \u017ce relacje cen eksportu do cen importu dla Ameryki Po\u0142udniowej systematycznie si\u0119 pogarszaj\u0105 cho\u0107 okaza\u0142y si\u0119 ograniczone do okresu poddanemu obserwacji \u2013 nie by\u0142y zupe\u0142nie b\u0142\u0119dne<\/p>\n
Te pierwsze teksty o Latynoameryce by\u0142y hipotezami do sprawdzenia. A w p\u00f3\u017aniejszej praktyce sta\u0142y si\u0119 politycznymi m\u0142otami. Poprawne lub cz\u0119\u015bciowo poprawne obserwacje wycinka \u017cycia gospodarczego zosta\u0142y przekute w bardziej stanowcze wnioski typu, \u017ce handel biednego po\u0142udnia z bogat\u0105 p\u00f3\u0142noc\u0105 nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em rozwoju po\u0142udnia. Kapitalizm jako taki uznano za \u017ar\u00f3d\u0142o zap\u00f3\u017anienia rozwojowego Latynoameryki, a bur\u017cuazj\u0119 kompradorsk\u0105 uzale\u017cnion\u0105 od USA uznano za przeszkod\u0119 rozwoju, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy obali\u0107 na drodze rewolucji ludowej. Brzmi znajomo?<\/p>\n
Dzi\u015b wiemy, \u017ce gospodarcze interesy ameryka\u0144skich biznesmen\u00f3w i polityczne ameryka\u0144skiej w\u0142adzy bywa\u0142y sprzeczne z interesami latynoameryka\u0144skimi. Zw\u0142aszcza w mniejszych i s\u0142abszych pa\u0144stwach regionu. Dzi\u015b mamy w miar\u0119 pe\u0142ny obraz przemocy, przekupstwa i interwencji CIA, ameryka\u0144skiej w\u0142adzy i biznesu wobec pa\u0144stw po\u0142udnia.<\/p>\n
Rozumiemy te\u017c jak w \u015bwietle tych nacisk\u00f3w i interwencji hipotezy ekonomist\u00f3w o rozwoju zale\u017cnym sta\u0142y si\u0119 or\u0119\u017cem ideologicznym. U\u017cyte zosta\u0142y do mobilizowanie oporu. Jednak jako diagnoza i plan rozwoju by\u0142y pora\u017ck\u0105. U\u0142atwi\u0142y elicie i kontrelicie przywodzenie konfliktowi. Ale nie da\u0142y rozwoju spo\u0142ecze\u0144stwom Latynoameryki.<\/p>\n
Dla nas wniosek, \u017ce skutecznie walczy\u0107 o nasze interesy znaczy widzie\u0107 pe\u0142ni\u0119 zrealizowanych oraz mo\u017cliwych koszt\u00f3w i korzy\u015bci. Nie ucieka\u0107 w retoryczne wzmo\u017cenie, gdy s\u0105 konkretne interesy do za\u0142atwienia. Zamiast kibicowa\u0107 pa\u0142uj\u0105cym si\u0119 polexitem – pyta\u0107 kiedy nasi rolnicy b\u0119d\u0105 dostawa\u0107 dop\u0142aty na r\u00f3wnych zasadach z rolnikami zachodnimi? kiedy wolny przep\u0142yw us\u0142ug b\u0119dzie tak samo dobrze funkcjonowa\u0142 jak wolny przep\u0142yw towar\u00f3w? itd!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
O bilansie integracji z UE m\u00f3wi sie u nas zazwyczaj podkreslaj\u0105c albo koszty, albo korzy\u015bci. Czasem pojawiaj\u0105 si\u0119 bardziej akademickie g\u0142osy modeluj\u0105ce wp\u0142yw przyst\u0105pienia do UE na nasz PKB. Wszystki trzy sposoby patrzenia pomijaj\u0105 co najwa\u017cniejsze: jak bardziej skorzysta\u0107 na udziale w UE. K\u0142\u00f3tnia chwal\u0105cych korzy\u015bci i gani\u0105cych koszty UE przynosi tylko wi\u0119ksze uznanie k\u0142\u00f3c\u0105cym […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2490","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-europa-ale-jaka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2490"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2777,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2490\/revisions\/2777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}