![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/judiciary96.jpg\")
<\/p>\nRz\u0105dy PiS skatalizowa\u0142y zmiany w s\u0105downictwie, kt\u00f3re nabrzmiewa\u0142y od lat. Uruchomi\u0142 d\u0142ugotrwa\u0142y proces o nieznanym jeszcze skutku. Czekaj\u0105 nas lata, by\u0107 mo\u017ce dekady przepychanek stronnictw s\u0119dzi\u00f3w i wspieraj\u0105cych ich polityk\u00f3w o kszta\u0142t s\u0105d\u00f3w. Przepychanek, kt\u00f3re ustan\u0105, gdy zwalczaj\u0105ce si\u0119 frakcje b\u0119d\u0105 podobnie ba\u0142y si\u0119 zwyci\u0119stwa tych drugich i gdy podobnie strac\u0105 nadziej\u0119 na rozstrzygaj\u0105ce i nieodwracalne zwyci\u0119stwo.<\/p>\n
<\/p>\n
Niska opinia obywateli o s\u0105dach od lat prowokowa\u0142a polityk\u00f3w do szukania sposob\u00f3w naprawy s\u0105d\u00f3w. Pozytywne opinie (zielone linie) od p\u00f3\u0142torej dekady wynosz\u0105 oko\u0142o 30%. A negatywne opinie (czerwone linie) utrzymuj\u0105 si\u0119 na poziomie 40-50%:<\/p>\n
<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> KRS<\/p>\n Politycy odpowiadaj\u0105c na zapotrzebowanie obywateli usi\u0142owali przez ostatnie dwie dekady naprawi\u0107 s\u0105dy. Naprawi\u0107 g\u0142\u00f3wnie coraz intensywniejszym nadzorem administracyjno-politycznym. Intensyfikowanie nadzoru administracyjnego by\u0142o nieskuteczne. Nie stworzy\u0142o s\u0119dziom bod\u017ac\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci do stopniowego ulepszania s\u0105d\u00f3w. Rozbudowa\u0142y tylko sprawozdawczo\u015b\u0107. A t\u0119 s\u0119dziowie polscy potrafi\u0105 ogrywa\u0107.<\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w, zdaje si\u0119 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wspiera\u0142a pocz\u0105tkowo zmiany wdra\u017cane przez PiS. Polscy s\u0119dziowie teoretycznie niezale\u017cni w praktyce s\u0105 nadmiernie zale\u017cni od swoich korporacyjnych zwierzchnik\u00f3w. To jest zale\u017cni od prezes\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w funkcyjnych s\u0105d\u00f3w w kt\u00f3rych pracuj\u0105. Ponadto nadmiernie zale\u017cni od s\u0119dzi\u00f3w wy\u017cszych instancji. Prezesi s\u0105d\u00f3w, s\u0119dziowie funkcyjni oraz s\u0119dziowie s\u0105d\u00f3w wy\u017cszych instancji maj\u0105 nad szeregowymi s\u0119dziami za du\u017co w\u0142adzy i znacznie wi\u0119cej ni\u017c jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie norm\u0105 w Europie Zachodniej. W Europie zachodniej prezesi nad szeregowymi sedziami mieli tyle w\u0142adzy co u nas jaki\u015b wiek temu.<\/p>\n Jednak d\u0105\u017cenie PiS do przej\u0119cia tej nadmiernie skoncentrowanej w\u0142adzy nad s\u0119dziami na sw\u00f3j u\u017cytek obr\u00f3ci\u0142o znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w przeciw dobrej zmianie. Szeregowi s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy w du\u017cej cz\u0119\u015bci pocz\u0105tkowo z nadziej\u0105 przygl\u0105dali si\u0119 poczynaniom PiS teraz zdaj\u0105 si\u0119 ba\u0107 ich jeszcze bardziej ni\u017c zale\u017cno\u015bci od swoich korporacyjnych zwierzchnik\u00f3w.<\/p>\n Nadmierna w\u0142adza prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w o kt\u00f3r\u0105 jest konflikt mia\u0142a sw\u00f3j pocz\u0105tek w transformacji ustrojowej. Na prze\u0142omie lat 1980ych i 90ych s\u0119dziowie wyzwolili si\u0119 z pod kontroli w\u0142adzy wykonawczej. Ale uprawnienia ministra sprawiedliwo\u015bci do kontroli hierarchicznie zorganizowanego i rozliczanego korpusu s\u0119dzi\u00f3w przej\u0119\u0142a s\u0119dziowska wierchuszka. I dzier\u017cy s\u0105downictwo jak w\u0142asny folwark. Awansuje swoich. T\u0119pi niepokornych. Od dekad wida\u0107 towarzysko, uczelniano, regionalny klucz w karierach s\u0119dziowskich. Ustosunkowana mniejszo\u015bci dostaje awanse i uznanie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 trzymana jest w strachu lub nadziei na \u0142ask\u0119.<\/p>\n Prezesi s\u0105d\u00f3w oraz s\u0119dziowie wy\u017cszych instancji opr\u00f3cz nadmiernej w\u0142adzy nad s\u0119dziami s\u0105d\u00f3w rejonowych zdominowali r\u00f3wnie\u017c Krajow\u0105 Rad\u0119 S\u0105downictwa utworzon\u0105 pod koniec lat 1980ych. W\u0142adza prezes\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w wy\u017cszych instancji na szeregowymi s\u0119dziami wykonywana na co dzie\u0144 powi\u0119kszona o obsadzon\u0105 przez s\u0119dziowsk\u0105 wierchuszk\u0119 KRS domkn\u0119\u0142a trzymanie s\u0105downictwa. Doda\u0142a prezesom i s\u0119dziom wy\u017cszych instancji mechanizm awansowania i dyscyplinowania skumulowany w KRS.<\/p>\n Je\u015bli si\u0119 zastanawiasz dlaczego wielu s\u0119dzi\u00f3w mog\u0142o z nadziej\u0105 patrze\u0107 na pocz\u0105tek dobrej zmiany w s\u0105dach za ilustracj\u0119 obrazuj\u0105c\u0105 ich motywacje s\u0142u\u017cy poni\u017cszy wykres. Przedstawia on cz\u0142onk\u00f3w Krajowej Rady S\u0105downictwa wed\u0142ug ich statusu:<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> KRS<\/p>\n Skr\u00f3ty na powy\u017cszym wykresie oznaczaj\u0105:<\/p>\n Dobra zmiana rozhermetyzowa\u0142a zamkni\u0119te grono decydent\u00f3w s\u0105dowych. W 2018 w KRS pojawi\u0142o si\u0119 wi\u0119cej s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w rejonowych ni\u017c zasiada\u0142o ich tam przez ca\u0142e istnienie KRS. S\u0119dziowie s\u0105d\u00f3w rejonowych z Jaworzna, Bi\u0142goraju, Cz\u0119stochowy, Olsztyna czy Jaros\u0142awia zast\u0105pili w KRS s\u0119dzi\u00f3w s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych i apelacyjnych z Warszawy, Krakowa, Poznania czy Gda\u0144ska.<\/p>\n Podobnie rozhermetyzowana zosta\u0142a rekrutacja do S\u0105du Najwy\u017cszego. Przed dobr\u0105 zmian\u0105 SN sam decydowa\u0142 o swoim sk\u0142adzie! Prawem kaduka stworzy\u0142 obowi\u0105zek uzyskania opinii dotychczasowych s\u0119dzi\u00f3w SN dla kandydat\u00f3w na s\u0119dzi\u00f3w SN. Cho\u0107 nie ma o tym ani s\u0142owa w konstytucji to przy rekrutacji do SN obowi\u0105zywa\u0142a kooptacja. Nie by\u0142o to ani demokratyczne, ani praworz\u0105dne. Starzy s\u0119dziowie SN s\u0105 teraz na \u015bcie\u017cce wojennej z PiS. Zabrano im monopol na decydowanie, kto dostaje si\u0119 do SN.<\/p>\n W demokracji sp\u00f3r o granice pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi w\u0142adzami oraz przesuwanie granic pomi\u0119dzy w\u0142adzami jest normalne. Natomiast r\u00f3\u017cna mo\u017ce by\u0107 intensywno\u015b\u0107, czas trwania sporu oraz spos\u00f3b jego rozwi\u0105zania i ostateczne skutki takiego sporu ustrojowego.<\/p>\n Na przyk\u0142ad w USA konflikty na linii w\u0142adza wykonawcza a s\u0105dy bywaj\u0105 intensywne, ale raczej kr\u00f3tkotrwa\u0142e i zazwyczaj rozstrzygaj\u0105 si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce s\u0119dziowie stawiaj\u0105 na swoim co do zasady, ale odpuszczaj\u0105 w\u0142adzy wykonawczej w konkretnym konflikcie.<\/p>\n Najg\u0142o\u015bniejszy wsp\u00f3\u0142czesny konflikt w\u0142adzy wykonawczej i s\u0119dzi\u00f3w w USA to zderzenie Roosevelta z s\u0105dem najwy\u017cszym. Prezydent Roosevelt po zdecydowanym zwyci\u0119stwie wyborczym w 1936 wiedzia\u0142, \u017ce zderzy si\u0119 z obstrukcj\u0105 s\u0119dziowsk\u0105 wobec New Deal. Wiedzia\u0142 bo podczas pierwszej kadencji Roosevelta s\u0119dziowie s\u0105du najwy\u017cszego za niekonstytucyjne uznawali wszystkie ustawy socjalne typu wprowadzaj\u0105ce p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105.<\/p>\n Roosevelt zagrozi\u0142, \u017ce zwi\u0119kszy liczb\u0119 s\u0119dzi\u00f3w s\u0105du najwy\u017cszego i innych s\u0105d\u00f3w federalnych. Z\u0142o\u017cy\u0142 do Kongresu ustaw\u0119 zezwalaj\u0105c\u0105 prezydentowi nominowa\u0107 jednego nowego s\u0119dziego na ka\u017cdego s\u0119dziego w wieku powy\u017cej 70, kt\u00f3ry nie przejdzie na emerytur\u0119.<\/p>\n Przeciwnicy Roosevelta wyzywali go od Hitler\u00f3w, Stalin\u00f3w i Mussolinich. Lecz w kongresie demokraci mieli przewag\u0119 nad republikanami 4 do 1. Wszyscy spodziewali si\u0119, \u017ce ustawa przejdzie. Jednak s\u0105d najwy\u017cszy rozbroi\u0142 to zagro\u017cenie w ten spos\u00f3b, \u017ce zacz\u0105\u0142 we wszystkich swoich wyrokach stwierdza\u0107 konstytucyjno\u015b\u0107 ustaw wprowadzaj\u0105cych New Deal. Poparcie kongresmen\u00f3w i zwolennik\u00f3w Roosevelta do upchania nowych s\u0119dzi\u00f3w w s\u0105dach spad\u0142o. Ale za to od tamtej pory wszystkie ustawy Roosevelta wprowadzaj\u0105ce nowy porz\u0105dek spo\u0142eczny s\u0119dziowie uznawali za konstytucyjne.<\/p>\n U nas sp\u00f3r b\u0119dzie d\u0142u\u017cszy i bardziej bezkompromisowy. Stawki konfliktu s\u0105 wy\u017csze:<\/p>\n Po pierwsze, <\/strong> nasza konstytucja mniej precyzyjnie i mniej zdecydowanie nakre\u015bla granice pomi\u0119dzy w\u0142adzami. Granice wp\u0142yw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych w\u0142adz mo\u017cna dalej przesun\u0105\u0107 i skumulowa\u0107 w jednym r\u0119ku wi\u0119cej w\u0142adzy nie kontrwa\u017conej inn\u0105 w\u0142adz\u0105 ni\u017c w USA.<\/p>\n Po drugie, <\/strong> ustawy i zwyczaj w Polsce w r\u0119kach prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w wy\u017cszych instancji skupi\u0142y wi\u0119cej w\u0142adzy nad s\u0105downictwem, kt\u00f3ra kusi teraz strony konfliktu.<\/p>\n Po trzecie, <\/strong> w odr\u00f3\u017cnieniu od Amerykan\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 na siebie skazani w Polsce mo\u017cna odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do politycznych i prawnych czynnik\u00f3w zagranicznych. Jednej ze stron sporu daje to nadziej\u0119 na rozstrzygaj\u0105ce i nieodwracalne zwyci\u0119stwo z zewn\u0119trzn\u0105 pomoc\u0105. Drugiej za\u015b daje polityczny kapita\u0142 mobilizacyjny oburzenia na zagraniczn\u0105 interwencj\u0119.<\/p>\n Nikt nie wie jak i kiedy przepychanki o kszta\u0142t polskiego s\u0105downictwa si\u0119 sko\u0144cz\u0105. Ale s\u0142abn\u0105ce dobrozmianowe wychylenie wahad\u0142a nie zwiastuje trwa\u0142ego powrotu \u201e\u017ceby by\u0142o jak by\u0142o\u201d. Wahad\u0142o konfliktu wychyli si\u0119 w t\u0119 i we w t\u0119 jeszcze kilka razy. Nawet je\u015bli PiS mia\u0142by znikn\u0105\u0107 w nast\u0119pnych wyborach na zawsze. Politycy wr\u00f3c\u0105 do rozliczalno\u015bci du\u017cej i rosn\u0105cej w\u0142adzy s\u0119dzi\u00f3w. S\u0119dziowie, kt\u00f3rzy z dupy, bo nie z konstytucji znale\u017ali np. obowi\u0105zek respektowania przez TVP warto\u015bci katolickich maja zbyt du\u017co w\u0142adzy, by politycy pozostawili ich na d\u0142u\u017cej sobie samym. Obywatele dalej b\u0119d\u0105 wkurzeni na nadmierny formalizm w orzekaniu. A sami s\u0119dziowie dalej b\u0119d\u0105 podzieleni na pa\u0142acowych i tych od czarnej roboty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rz\u0105dy PiS skatalizowa\u0142y zmiany w s\u0105downictwie, kt\u00f3re nabrzmiewa\u0142y od lat. Uruchomi\u0142 d\u0142ugotrwa\u0142y proces o nieznanym jeszcze skutku. Czekaj\u0105 nas lata, by\u0107 mo\u017ce dekady przepychanek stronnictw s\u0119dzi\u00f3w i wspieraj\u0105cych ich polityk\u00f3w o kszta\u0142t s\u0105d\u00f3w. Przepychanek, kt\u00f3re ustan\u0105, gdy zwalczaj\u0105ce si\u0119 frakcje b\u0119d\u0105 podobnie ba\u0142y si\u0119 zwyci\u0119stwa tych drugich i gdy podobnie strac\u0105 nadziej\u0119 na rozstrzygaj\u0105ce i […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2485","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-sady-dlaczego-i-jak-naprawic"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2485"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2778,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2485\/revisions\/2778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/judiciary90.jpg\")
<\/p>\n SSR \u2013 s\u0119dziowie sad\u00f3w rejonowych<\/div>\n SSO \u2013 s\u0119dziowie s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych (oraz s\u0105d\u00f3w wojew\u00f3dzkich w okresie ich istnienia)<\/div>\n SSA \u2013 s\u0119dziowie s\u0105d\u00f3w apelacyjnych (oraz wojew\u00f3dzkich sad\u00f3w administracyjnych)<\/div>\n SN i NSA \u2013 s\u0119dziowie s\u0105du najwy\u017cszego i naczelnego s\u0105du administracyjnego<\/div>\n wyk \u2013 minister sprawiedliwo\u015bci i przedstawiciel prezydenta<\/div>\n praw \u2013 pos\u0142owie i senatorowie<\/div>\n