Kredyty walutowe nie powinny by\u0107 udzielane osobom fizycznym zarabiaj\u0105cym w z\u0142ot\u00f3wkach. Kursy walutowe zazwyczaj mocno si\u0119 zmieniaj\u0105 raz na kilka lat. A raz na dekad\u0119 czy dwie bardzo mocno. Ryzyko skokowego wzrostu d\u0142ugu obci\u0105\u017ca nie tylko kredytobiorc\u00f3w. Obci\u0105\u017ca r\u00f3wnie\u017c system finansowy i ca\u0142\u0105 gospodark\u0119. Trudno\u015bci ze sp\u0142at\u0105 wielu kredyt\u00f3w mog\u0105 uczyni\u0107 banki niewyp\u0142acalnymi, wymaga\u0107 dofinansowania bank\u00f3w przez podatnik\u00f3w i zmniejszy\u0107 na wiele lat dynamik\u0119 akcji kredytowej i rozw\u00f3j gospodarki.<\/p>\n
(2) W Polsce na razie nie mieli\u015bmy du\u017cego kryzysu bankowego z kredyt\u00f3w walutowych. Nie mieli\u015bmy z powodu: <\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/strong><\/strong><\/p>\n Polskie prawo upad\u0142o\u015bciowe jest tak skrzywione w stron\u0119 bank\u00f3w, \u017ce brak sp\u0142aty kredytu mieszkaniowego jeszcze do niedawna pozwala\u0142 nie tylko zabra\u0107 mieszkanie kupione za kredyt, ale r\u00f3wnie\u017c ca\u0142y maj\u0105tek kredytobiorcy oraz znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przysz\u0142ych dochod\u00f3w kredytobiorcy.<\/p>\n W Polsce kupno mieszkania w miejscowo\u015bci o atrakcyjnym rynku pracy potwierdza akces do wielkomiejskiej klasy \u015bredniej. Za\u015b utrata tego mieszkaniu jest widowiskow\u0105 deklasacj\u0105. Polacy potrafi\u0105 po\u017cycza\u0107 pieni\u0105dze od rodziny, byle sp\u0142aca\u0107 na czas raty kredytu mieszkaniowego. I cz\u0119sto sp\u0142acaj\u0105 te kredyty nawet je\u015bli wskutek os\u0142abienia z\u0142ot\u00f3wki pozosta\u0142o do sp\u0142aty wi\u0119cej ni\u017c rynkowa warto\u015b\u0107 mieszkania.<\/p>\n (3) Kredytobiorcy frankowi s\u0105 r\u00f3\u017cnorodnym gronem. Cz\u0119\u015bci kredyty walutowe si\u0119 op\u0142aci\u0142y. Cz\u0119\u015bci nie. Wszystko zale\u017ca\u0142o od momentu w kt\u00f3rym wzi\u0119li kredyt i kupili mieszkanie. <\/strong><\/p>\n Wzrost kursu franka wielu kredytobiorcom znacznie zwi\u0119kszy\u0142 kwoty do sp\u0142acenia. Wielu po dokonaniu sporych sp\u0142at nadal ma do sp\u0142acenia wi\u0119cej ni\u017c gdy zaci\u0105gn\u0119li kredyt. Niekt\u00f3rym wzrost warto\u015bci mieszkania, kt\u00f3re kupili na kredyt skompensowa\u0142 wzrost zobowi\u0105za\u0144 kredytowych. Ale niekt\u00f3rzy frankowicze stracili na kursie i niewiele zyskali na wzro\u015bcie warto\u015bci mieszka\u0144. Inni jeszcze nie mieli okazji skorzysta\u0107 ze wzrostu nieruchomo\u015bci. Nie ud\u017awign\u0119li wy\u017cszych rat lub \u017c\u0105da\u0144 bank\u00f3w o przedstawienie kolejnych zabezpiecze\u0144 w zwi\u0105zku ze wzrostem d\u0142ugu ze spadku warto\u015bci z\u0142otego. Banki zabra\u0142y im mieszkanie i zlicytowa\u0142y. A teraz dalej nasy\u0142aj\u0105 komornik\u00f3w.<\/p>\n (4) Nie wiemy w jakich proporcjach i jak bardzo frankowicze stracili czy zyskali. Te dane maj\u0105 tylko banki i nadz\u00f3r bankowy. <\/strong><\/p>\n Od czasu do czasu dostajemy jaki\u015b bardzo og\u00f3lny wyimek z tych danych. Na przyk\u0142ad w 2013 IMF poda\u0142, \u017ce w przypadku jednej czwartej kredyt\u00f3w walutowych warto\u015b\u0107 kredytu przekracza\u0142a warto\u015b\u0107 mieszkania o co najmniej 30%:<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> IMF, Republic of Poland: Financial System Stability Assessment, July 2013, Report No. 13\/221<\/p>\n (5) Poszkodowani kredytobiorcy frankowi od lat procesowali si\u0119 w s\u0105dach oraz prowadzili kampani\u0119 medialno-polityczn\u0105. W rezultacie tej kampanii s\u0119dziowie zacz\u0119li zmienia\u0107 lini\u0119 orzecznicz\u0105 na bardziej korzystn\u0105 dla frankowicz\u00f3w. <\/strong><\/p>\n Przez pierwszych kilka lat frankowicze raczej przegrywali w s\u0105dach. W 2019 coraz cz\u0119\u015bciej zacz\u0119li wygrywa\u0107. Zmiana wyrokowania s\u0119dzi\u00f3w nie opiera si\u0119 o analiz\u0119 ekonomiczn\u0105 strat i korzy\u015bci poszczeg\u00f3lnych kredytobiorc\u00f3w i bank\u00f3w. Opiera si\u0119 o zmian\u0119 opinii s\u0119dzi\u00f3w o formalnych zapisach w umowach. S\u0119dziowie zacz\u0119li uznawa\u0107, \u017ce umowy kredyt\u00f3w walutowych by\u0142y wadliwe lub wr\u0119cz niewa\u017cne w momencie podpisania. Wadliwe lub niewa\u017cne z samego faktu wyst\u0105pienia w umowie tych zapis\u00f3w, kt\u00f3re obecnie s\u0119dziowie uznaj\u0105 za u\u0142omne.<\/p>\n (6) Oparte o formu\u0142ki prawne oderwane od kalkulacji gospodarczej wyroki tworzy\u0107 mog\u0105 kolejne niesprawiedliwo\u015bci. <\/strong><\/p>\n Formalne zapisy uznawane ostatnio przez s\u0119dzi\u00f3w za wadliwe by\u0142y powszechne. Stosuj\u0105c coraz powszechniejsze interpretacje podwa\u017cy\u0107 mo\u017cna wi\u0119kszo\u015b\u0107 kredyt\u00f3w frankowych. Nawet je\u015bli do tego nie dojdzie jednym z mo\u017cliwych skutk\u00f3w interpretacji pozbawionej szacunku koszt\u00f3w i korzy\u015bci z konkretnego kredytu jest, \u017ce kredytobiorcy walutowi, kt\u00f3rzy do tej pory skorzystali ekonomicznie na kredytach walutowych teraz jeszcze bardziej skorzystaj\u0105. Bo s\u0119dziowie pod uwag\u0119 przy rozs\u0105dzaniu wa\u017c\u0105 nie sum\u0119 koszt\u00f3w i korzy\u015bci, a obecno\u015b\u0107 zapis\u00f3w, kt\u00f3re zacz\u0119li uznawa\u0107 za wadliwe czy niewa\u017cne.<\/p>\n (7) Banki nie ciesz\u0105 si\u0119 powszechn\u0105 sympati\u0105. Po cz\u0119\u015bci s\u0142usznie. Przez lata mia\u0142y w stosunku do kredytobiorc\u00f3w nadmiernie uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0119, kt\u00f3r\u0105 nadu\u017cywa\u0142y. <\/strong><\/p>\n Do 2016 banki mia\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 egzekucji na kredytobiorcach na podstawie tylko swoich wewn\u0119trznych dokument\u00f3w \u2013 nies\u0142awny Bankowy Tytu\u0142 Egzekucyjny. Przedstawia\u0142y s\u0119dziemu swoje wyliczenia, dostawa\u0142y z automatu piecz\u0105tk\u0119 i wysy\u0142a\u0142y komornika. BTE to rozwi\u0105zanie awaryjne. Dobre na czas transformacji od socjalizmu do kapitalizmu, gdy s\u0105dy w sprawach gospodarczych dzia\u0142a\u0142y jeszcze s\u0142abiej ni\u017c teraz, a banki by\u0142y nieskomputeryzowane. Ale co\u015b co mia\u0142o sens jako chwilowa proteza na pocz\u0105tku lat 1990ych uchylono dopiero w 2016!<\/p>\n Banki w wypadku pogorszenia sytuacji kredytobiorcy mia\u0142y prawo nie tylko zabra\u0107 kupione za kredyt mieszkanie. Mia\u0142y r\u00f3wnie\u017c prawo zabra\u0107 ca\u0142y pozosta\u0142y maj\u0105tek kredytobiorcy i do tego jeszcze tyle przysz\u0142ych dochod\u00f3w ile uzna\u0142y za potrzebne do wyr\u00f3wnania ich strat. Kredytobiorcy nie bardzo mieli si\u0119 jak broni\u0107 przed tym do\u017cywotnim \u015bciganiem za d\u0142ugi. Upad\u0142o\u015b\u0107 konsumencka, kt\u00f3ra w normalnym pa\u0144stwie daje szans\u0119 na nowy czysty pocz\u0105tek u nas by\u0142a przez lata instytucj\u0105 pozorn\u0105.<\/p>\n (8) Likwidacja bankowego tytu\u0142u egzekucyjnego oraz cz\u0119\u015bciowa liberalizacje prawa upad\u0142o\u015bciowego w ostatnich latach w niewielkim stopniu naprawi\u0142y asymetri\u0119 ustawowych relacji pomi\u0119dzy bankiem i kredytobiorc\u0105. <\/strong><\/p>\n Upad\u0142o\u015b\u0107 konsumencka z narz\u0119dzia pozornego sta\u0142a si\u0119 po pierwszej liberalizacji z 2014 realnym rozwi\u0105zaniem dla ma\u0142ej, ale rosn\u0105cej liczby konsument\u00f3w:<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci<\/p>\n Wi\u0119cej nie da\u0142o si\u0119 do tej pory naprawi\u0107. Gdy w latach 2012-14 pracowa\u0142em w rz\u0105dowym zespole ds. Nowelizacji Prawa Upad\u0142o\u015bciowego i Naprawczego proponowa\u0142em by lepiej wywa\u017cy\u0107 stosunki kredytobiorc\u00f3w i bank\u00f3w m.in. wprowadzaj\u0105c zasad\u0119, \u017ce oddanie bankowi mieszkania kupionego na kredyt zwalnia kredytobiorc\u0119 z wszystkich zobowi\u0105za\u0144 w stosunku do banku. Zesp\u00f3\u0142 nawet by\u0142 got\u00f3w rozwa\u017cy\u0107 t\u0119 propozycj\u0119. Ale dostali\u015bmy informacj\u0119, \u017ce banki zainterweniowa\u0142y w ministerstwie finans\u00f3w i je\u015bli chcemy by ustawa przesz\u0142a przez rz\u0105d t\u0119 propozycj\u0119 trzeba wycofa\u0107. Moj\u0105 propozycj\u0119 rozwodniono na zasad\u0119, kt\u00f3ra przesz\u0142a i dzi\u015b w prawie upad\u0142o\u015bciowym zapisana jest jako: z sumy uzyskanej z sprzeda\u017cy mieszkania wydziela si\u0119 upad\u0142emu kwot\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 przeci\u0119tnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub s\u0105siedniej miejscowo\u015bci za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesi\u0119cy.<\/p>\n (9) Niekt\u00f3rzy ekonomi\u015bci twierdz\u0105, \u017ce konsumenci mieli wystarczaj\u0105ca wiedz\u0119 by bra\u0107 kredyty walutowe a wolno\u015b\u0107 zawierania um\u00f3w pozwala\u0142a bankom oferowa\u0107 te kredyty. <\/strong><\/p>\n Nie przedstawiaj\u0105 przy tym dowod\u00f3w na t\u0119 wiedz\u0119. Czasem twierdz\u0105, \u017ce Polacy kupuj\u0105c waluty w PRL potrafili gra\u0107 na zmianach kurs\u00f3w walut. Tak potrafili. Kupuj\u0105c kilka dni wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej sumy typu 20 czy 200 dolar\u00f3w. Kombinowanie na kupnie drobnych sumek walut w PRL nie swiadczy o posiadania przez dzisiejszych konsument\u00f3w wiedzy o wp\u0142ywie zmienno\u015bci kurs\u00f3w walutowych przez dwie czy trzy dekady na zobowi\u0105zaniach liczonych w dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy frank\u00f3w.<\/p>\n Wymaganie przez banki o\u015bwiadcze\u0144 kredytobiorc\u00f3w, \u017ce posiadali wiedz\u0119 o zmienno\u015bci kurs\u00f3w walut jest raczej dowodem, na to, \u017ce banki wiedzia\u0142y w co pakuj\u0105 klient\u00f3w, a nie dowodem na wiedz\u0119 klient\u00f3w o ryzyku.<\/p>\n Inni ekonomi\u015bci broni\u0105 banki powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na swobod\u0119 um\u00f3w. Swoboda um\u00f3w to wa\u017cna zasada. Chroni nasz\u0105 wolno\u015b\u0107. Lecz w warunkach nadmiernego uprzywilejowania bank\u00f3w jest s\u0142abym argumentem. Do niedawna niewyp\u0142acalni Polscy konsumenci byli pozbawienie mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z nowego pocz\u0105tku poprzez redukcj\u0119 zad\u0142u\u017cenia w ramach upad\u0142o\u015bci konsumenckiej. Banki mog\u0142y zabra\u0107 konsumentowi mieszkanie kupione na kredyt, ca\u0142y maj\u0105tek oraz tyle przysz\u0142ych dochod\u00f3w ile uwa\u017ca\u0142y za potrzebne do wyr\u00f3wnania swoich strat. Zabezpieczenie bank\u00f3w na ca\u0142ym maj\u0105tku i wszystkich przysz\u0142ych dochodach konsumenta odbiera\u0142o bankom motywacj\u0119 do poprawnej oceny zdolno\u015bci konsumenta do sp\u0142aty kredytu przez ca\u0142y okres jego trwania.<\/p>\n (10) Teraz s\u0119dziowie by naprawi\u0107 szkod\u0119, kt\u00f3r\u0105 wyrz\u0105dzono cz\u0119\u015bci kredytobiorc\u00f3w walutowych czyni\u0105 inne szkody. <\/strong><\/p>\n Zmieniaj\u0105 istniej\u0105cy umowy kredytowe lub je anuluj\u0105 w spos\u00f3b przypadkowy bo niezwi\u0105zany z faktyczn\u0105 szkod\u0105. Kredytobiorcy frankowi s\u0105 r\u00f3\u017cni jedni stracili, inni zyskali. Ale s\u0119dziowie tego nie licz\u0105. Po prostu s\u0119dziowie uznali niekt\u00f3re formalne zapisy za z\u0142e. Je\u015bli podnosi\u0142e\u015b zarzuty o z\u0142ych zapisach w s\u0105dzie przed 2019 raczej przegrywa\u0142e\u015b. Je\u015bli sk\u0142ada\u0142e\u015b pozew w 2019 lub p\u00f3xniej prawie na pewno wygrywasz.<\/p>\n Po wielu latach egzekwowania niesprawiedliwie skrzywionego na korzy\u015b\u0107 bank\u00f3w prawa s\u0119dziowie nabrali ochoty jego reinterpretacji na podstawie kryteri\u00f3w formalnych niezwi\u0105zanych z faktycznymi korzy\u015bciami i stratami. Hurtowo uniewa\u017cniaj\u0105 lub uznaj\u0105 za wadliwe istniej\u0105ce umowy kredytowe. W pa\u0144stwie gdzie jest to mo\u017cliwe niczyj maj\u0105tek nie jest w pe\u0142ni bezpieczny.<\/p>\n (11) Jest lepszy spos\u00f3b. Nie trzeba ucieka\u0107 si\u0119 do nowych teorii interpretacji, kt\u00f3re hurtowo przekre\u015bl\u0105 istniej\u0105ce umowy o kredyty walutowe. Mo\u017cna naprawi\u0107 prawo o upad\u0142o\u015bci konsumenckiej. Zw\u0142aszcza mo\u017cna spowodowa\u0107, by kredytobiorca, kt\u00f3ry odda bankowi mieszkanie nabyte na kredyt by\u0142 zwolniony z jakichkolwiek dalszych roszcze\u0144 bank\u00f3w z tytu\u0142u tego kredytu. <\/strong><\/p>\n Z mo\u017cliwo\u015bci oddania mieszkania za uwolnienie si\u0119 od banku skorzystaj\u0105 najbardziej poszkodowani i zdesperowani. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 ta oznacza\u0107 b\u0119dzie utrat\u0119 statusu spo\u0142ecznego przypisywanego do posiadania mieszkania w du\u017cym mie\u015bcie. Ale w zamian kredytobiorcy b\u0119d\u0105 mieli jasn\u0105 \u015bcie\u017cka do nowego pocz\u0105tku \u2013 oddaj\u0105 mieszkanie i s\u0105 wolni od jakichkolwiek dalszych roszcze\u0144 bank\u00f3w. Zachowaj\u0105 pozosta\u0142e aktywa. A ich przysz\u0142e dochody b\u0119d\u0105 ich.<\/p>\n Taka zmiana prawa upad\u0142o\u015bciowego mo\u017cliwie sprawiedliwie roz\u0142o\u017cy koszty i korzy\u015bci. Kredytobiorcy, kt\u00f3rzy maj\u0105 wi\u0119cej kredytu do sp\u0142acenia ni\u017c warty jest dom czy mieszkanie b\u0119d\u0105 mogli je\u015bli zechc\u0105 uwolni\u0107 si\u0119 od dalszych roszcze\u0144 bank\u00f3w. Banki ponios\u0105 strat\u0119. Ale strat\u0119 rozs\u0105dnie ograniczon\u0105 w por\u00f3wnaniu do hurtowego przekre\u015blenia frankowych kredyt\u00f3w hipotecznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sp\u00f3\u017aniona zmiana interpretacji prawa przez s\u0119dzi\u00f3w jedn\u0105 niesprawiedliwo\u015b\u0107 b\u0119dzie naprawia\u0107 kolejnymi. Nota bene: dzi\u015b wpis dwa razy d\u0142u\u017cszy ni\u017c zwyczajowe 500-600 s\u0142\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,18],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2449","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-banki","7":"category-upadlosc"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2449"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2783,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2449\/revisions\/2783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/polskojezycznebanki29.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/upadlosc11.jpg\")
<\/p>\n