{"id":2413,"date":"2021-01-28T07:28:45","date_gmt":"2021-01-28T07:28:45","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2413"},"modified":"2021-01-28T08:53:14","modified_gmt":"2021-01-28T08:53:14","slug":"jawnosc-wyrokow-i-wszystkich-decyzji-sedziow-kluczem-rozwoju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2021\/01\/28\/jawnosc-wyrokow-i-wszystkich-decyzji-sedziow-kluczem-rozwoju\/","title":{"rendered":"Jawno\u015b\u0107 wyrok\u00f3w i wszystkich decyzji s\u0119dzi\u00f3w sposobem naprawy instytucji"},"content":{"rendered":"

Zalety jawno\u015bci jako narz\u0119dzia rozwoju Polski s\u0105 niedocenione. W dyskursie ekonomicznym og\u00f3lne poj\u0119cie \u201edobre instytucje wspieraj\u0105ce rozw\u00f3j\u201d zazwyczaj przek\u0142ada si\u0119 na r\u00f3wnie og\u00f3lne zalecenia jak \u201erozliczalno\u015b\u0107 w\u0142adzy\u201d. Gdy przychodzi do zaproponowania gotowych do wdro\u017cenia rozwi\u0105za\u0144 zapada cisza. <\/p>\n

<\/p>\n

Panel Ekonomist\u00f3w Polskich <\/a> da\u0142 ostatnio kilka pyta\u0144 o rol\u0119 jawno\u015bci w ulepszaniu naszych urz\u0105dze\u0144 spo\u0142eczno-gospodarczych. W tym da\u0142 m.in. pytanie o publikowanie w internecie wszystkie wyrok\u00f3w i decyzji s\u0119dzi\u00f3w wraz z oznaczeniem stron spraw. Typow\u0105 reakcj\u0119 na propozycj\u0119 zwi\u0119kszenia jawno\u015bci da\u0142 prof. Robert Gwiazdowski w komentarzu do wynik\u00f3w Panelu: <\/p>\n

<\/A><\/p>\n

Robert Gwiazdowski si\u0119 myli. Wymierzanie sprawiedliwo\u015bci nie jest spraw\u0105 prywatn\u0105. Interes og\u00f3\u0142u w zrozumieniu jak przest\u0119pcy i strony spor\u00f3w s\u0105 traktowani przez wymiar sprawiedliwo\u015bci i mo\u017cliwo\u015b\u0107 potwierdzenia s\u0105 wa\u017cniejsze od poczucia wstydu os\u00f3b \u0142ami\u0105cych prawo. <\/p>\n

Pijany kierowca mo\u017ce chcie\u0107 utrzyma\u0107 wiedz\u0119 o swym zachowaniu w \u015bcianach sali s\u0105dowej i w tajemnicy przed pracodawc\u0105, rodzin\u0105 i s\u0105siadami. Pocz\u0105tkuj\u0105cy aferzysta z wyrokami na koncie za swoje pierwsze przekr\u0119ty chce uchodzi\u0107 za przestrzegaj\u0105cego prawo przedsi\u0119biorc\u0119, by wspi\u0105\u0107 si\u0119 na wy\u017cyny swojego \u201efachu\u201d. Ale bezpiecze\u0144stwo obywateli jest wa\u017cniejsze od prywatno\u015bci przest\u0119pc\u00f3w. <\/p>\n

Marcin Plichta uprzednio skazany za przest\u0119pstwa gospodarcze za\u0142o\u017cy\u0142 Amber Gold i oszuka\u0142 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy obywateli. Gdyby wyroki skazuj\u0105ce Marcina Plicht\u0119 umieszczone by\u0142y w internecie z podaniem imienia, nazwiska i roku urodzenia potencjalni klienci Amber Gold oraz dziennikarze mogliby ustali\u0107, \u017ce Marcin Plichta by\u0142 ju\u017c skazany za przest\u0119pstwa. Uchroni\u0142oby to dziesi\u0105tki tysi\u0119cy Polak\u00f3w przed utrat\u0105 oszcz\u0119dno\u015bci \u017cycia. <\/p>\n

W samym Panelu<\/a> znany ekonomista Ignacy Morawski stwierdzi\u0142, \u017ce jawno\u015b\u0107 jest \u201eproblemem oboj\u0119tnym z punktu widzenia gospodarki\u201d: <\/p>\n

<\/A><\/p>\n

Jako\u015b\u0107 instytucji oboj\u0119tna dla gospodarki? W Polsce gdzie nie ma tr\u00f3jpodzialu w\u0142adz? Gdzie nie dzia\u0142a wzajemna kontrola w\u0142adz? Wi\u0119ksza jawno\u015b\u0107 jest jedynym skutecznym sposobem zwi\u0119kszenia rozliczalno\u015bci w\u0142adzy. Jest jedynym sposobem budowy zaufania do w\u0142adzy.<\/p>\n

Bardziej zniuansowan\u0105 krytyk\u0119 wi\u0119kszej jawno\u015bci przedstawia Monika Kosowska-Stamirowska ekonomistka i za\u0142o\u017cycielka pr\u0119\u017cnej i innowacyjnej firmy przetwarzaj\u0105cej dane geolokalizacyjne dla usprawniania logistyki: <\/p>\n

<\/A><\/p>\n

Tak owszem w Polsce przy obecnym prawie stanowi\u0105cym, \u017ce sprawy rodzinne s\u0105 niejawne publikacja wyrok\u00f3w s\u0105d\u00f3w rodzinnych jest niemo\u017cliwa. Ta tajno\u015b\u0107 spraw rodzinnych jest copy & paste z prawa niemieckiego. Bez zastanowienia si\u0119 czy ma sens w Polsce. <\/p>\n

Dost\u0119p do wiedzy o wyrokach, w tym wyrokach rozwodowych konieczny jest obywatelom do oceny sprawowanie w\u0142adzy przez s\u0119dzi\u00f3w. Gdy wyroki rozwodowe nie s\u0105 publikowane, nie mo\u017cemy np. mierzy\u0107 ile przecietnie trwaj\u0105 w Polsce sprawy rozwodowe. Gdyby by\u0142y publikowane, ale w formie zanonimizowanej, tj. bez podawania stron nie b\u0119dziemy mogli np. bada\u0107 podzia\u0142u maj\u0105tk\u00f3w w rozwodach wed\u0142ug p\u0142ci. <\/p>\n

To nie czcze teoretyczne dywagacje, a wiedza z \u017cycia. W Kanadzie naprawa prawa rozwodowego dyskryminuj\u0105cego kobiety zosta\u0142a podj\u0119ta po upubliczniu zawarto\u015bci skandalicznego wyroku Murdoch v Murdoch z 1973 oraz nieegzekwowanego Pettkus v Becker z 1980. Tam powszechnie si\u0119 uwa\u017ca, \u017ce gdyby nie pulikacja wyrok\u00f3w z oznaczeniem stron to ograniczenie dyskryminacji nadesz\u0142oby znancznie p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

W Polsce gdy Kwiatkowski p\u00f3jdzie po rozw\u00f3d to nie wiemy, \u017ce by\u0142a taka sprawa rozwodowa. Ale gdy ten sam Kwiatkowski p\u00f3jdzie do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka to czytamy o Zbigniewie Kwiatkowskim, kt\u00f3ry skar\u017cy si\u0119 na to, \u017ce jego sprawa rozwodowa trwa\u0142a zbyt d\u0142ugo (ponad 6 lat w pierwszej instancji!). <\/p>\n

Co do przedsi\u0119biorc\u00f3w, to argumenty przemawiaj\u0105 za jawno\u015bci\u0105. Rynki dzia\u0142aj\u0105 wydajniej gdy dost\u0119pne jest wi\u0119cej informacji. <\/p>\n

Damian Olko ekonomista i mened\u017cer w du\u017cej firmie konsultingowej staje na gruncie prawa do ochrony prywatno\u015bci: <\/p>\n

<\/A><\/p>\n

Ochrona prywatno\u015bci? S\u0105dy s\u0105 miejscem, gdzie publicznie oceniane s\u0105 uczynki i charaktery obywateli. Wi\u0119ksza dost\u0119pno\u015b\u0107 informacji z wyrok\u00f3w zwi\u0119ksza fizyczne bezpiecze\u0144stwo obywateli oraz bezpiecze\u0144stwo obrotu gospodarczego. Nazwy firm, co do kt\u00f3rych w s\u0105dzie ustalono, \u017ce tru\u0142y konsument\u00f3w, zanieczyszcza\u0142y rzeki i powietrze, wprowadza\u0142y na rynek niebezpieczne zabawki czy oszukiwa\u0142y klient\u00f3w nie s\u0105 tajemnic\u0105 handlow\u0105. S\u0105 to istotne informacje, kt\u00f3re dotycz\u0105 milion\u00f3w Polak\u00f3w. <\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce ma miejsce pewne nieporozumienie. Jawne nie znaczy publikowa\u0107 wszystkie informacji w nich zawarte. Tak wszystkie jawne wyroki i inne decyzje wszystkich polskich s\u0119dzi\u00f3w wraz z uzasadnieniami powinny by\u0107 publikowane w internecie. Publikowane w ca\u0142ej istotnej tre\u015bci. To jest razem z podaniem stron, ale za wy\u0142\u0105czeniem w\u0105sko rozumianych faktycznie wra\u017cliwych danych jak na przyk\u0142ad PESEL, dok\u0142adny adres zamieszkania, itp. <\/p>\n

Tyle dzi\u015b na temat jawno\u015bci, jako narz\u0119dzia naprawy naszych urz\u0105dze\u0144 spo\u0142eczno-gospodarczych. A niebawem dam d\u0142u\u017cszy tekst w tym temacie, kt\u00f3ry tu zalinkuj\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zalety jawno\u015bci jako narz\u0119dzia rozwoju Polski s\u0105 niedocenione. W dyskursie ekonomicznym og\u00f3lne poj\u0119cie \u201edobre instytucje wspieraj\u0105ce rozw\u00f3j\u201d zazwyczaj przek\u0142ada si\u0119 na r\u00f3wnie og\u00f3lne zalecenia jak \u201erozliczalno\u015b\u0107 w\u0142adzy\u201d. Gdy przychodzi do zaproponowania gotowych do wdro\u017cenia rozwi\u0105za\u0144 zapada cisza.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,6],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2413","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-gonic-cywilizacyjny-rdzen","7":"category-mam-prawo-wiedziec"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2413"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2422,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2413\/revisions\/2422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}