{"id":2184,"date":"2019-03-24T17:38:37","date_gmt":"2019-03-24T17:38:37","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=2184"},"modified":"2019-03-24T17:45:02","modified_gmt":"2019-03-24T17:45:02","slug":"przywrocic-kolegia-ds-wykroczen-zeby-brzmialo-lepiej-mozna-nazwac-sedziami-pokoju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2019\/03\/24\/przywrocic-kolegia-ds-wykroczen-zeby-brzmialo-lepiej-mozna-nazwac-sedziami-pokoju\/","title":{"rendered":"Przywr\u00f3ci\u0107 kolegia ds. wykrocze\u0144 (\u017ceby brzmia\u0142o lepiej mo\u017cna nazwa\u0107 s\u0119dziami pokoju)"},"content":{"rendered":"

Zbrodnie typu obszczany mur czy zak\u0142\u00f3canie ciszy nocnej powinny by\u0107 w pierwszej instancji s\u0105dzone w s\u0105dach obsadzonych zwyk\u0142ymi obywatelami. Ten rozs\u0105dny pomys\u0142 od dw\u00f3ch dekad regularnie wraca pod has\u0142em powo\u0142ania s\u0119dzi\u00f3w pokoju. Od kilkunastu dni znowu jest obecny w mediach za spraw\u0105 przedwyborczych enuncjacji ministerstwa sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3re zarysowa\u0142o za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce \u201es\u0119dzi\u00f3w pokoju\u201d. <\/p>\n

<\/p>\n

Z drugiej strony, pian\u0119 ju\u017c toczy kasta prawnicza do furii wtr\u0105cona my\u015bl\u0105, \u017ce nieprawnicy mogliby obj\u0105\u0107 funkcje dotychczas dla kasty zarezerwowane. A s\u0119dziowska frakcja kasty obawia si\u0119, by\u0107 mo\u017ce s\u0142usznie, mo\u017cliwych zmian w s\u0105dach towarzysz\u0105cych wprowadzeniu s\u0119dzi\u00f3w niezawodowych. Zmmiany te mog\u0142y by by\u0107 pretekstem, do usuni\u0119cia s\u0119dzi\u00f3w niewygodnych dla w\u0142adzy wykonawczej. Bowiem zgodnie z konstytucj\u0105, w przypadku zmiany ustroju s\u0105d\u00f3w, a wprowadzenie s\u0119dzi\u00f3w pokoj\u00f3w tak\u0105 zmian\u0105 b\u0119dzie, s\u0119dziego s\u0105du kt\u00f3ry dotka zmiana ustroju mo\u017cna przenie\u015b\u0107 do innego s\u0105du.<\/p>\n

S\u0105dy w Polsce borykaj\u0105 si\u0119 od trzech dekad z dynamicznym wzrostem spraw. Wzrost spraw ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w trzech zjawiskach: <\/p>\n

(i) liczba spraw naturalnie wzros\u0142a wraz z nastaniem demokracji i rynku, <\/div>\n
(ii) s\u0119dziowie, w oporze do rosn\u0105cych pr\u00f3b rozliczenia ich wydajno\u015bci, generuj\u0105 wzrost liczby spraw, np. odrzucaj\u0105c sprawy z powod\u00f3w formalnych, by za chwil\u0119 ten sam sp\u00f3r lub czynno\u015b\u0107 obrabia\u0107 jako kolejn\u0105 spraw\u0119, <\/div>\n
(iii) likwidacji kolegi\u00f3w ds. wykrocze\u0144 po 1989. <\/div>\n

<\/p>\n

Likwidacja kolegi\u00f3w ds. wykrocze\u0144 po upadku PRL by\u0142a b\u0142\u0119dem. B\u0142\u0119dem, kt\u00f3ry mia\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142o w zapotrzebowaniu politycznym oraz nieznajomo\u015bci praktyki s\u0105downictwa demokratycznego w\u015br\u00f3d naszych po\u017cal si\u0119 bo\u017ce autorytet\u00f3w prawnych. <\/p>\n

W ka\u017cdym kolegium zazwyczaj by\u0142 jaki\u015b emerytowany milicjant czy sbek, kt\u00f3ry pilnowa\u0142, aby opozycjonista za rozrzucanie ulotek dosta\u0142 grzywn\u0119 z paragrafu za \u015bmiecenie. Nale\u017ca\u0142o w miejsce ludzi wiernych PRL zrekrutowa\u0107 szeroki przekr\u00f3j obywateli. A kognicj\u0119 kolegi\u00f3w wr\u0119cz rozszerzy\u0107 z rozwojem rynku i wycofywaniem si\u0119 wszechw\u0142adnego pa\u0144stwa. Jednak nasze autorytety prawne nie rozumia\u0142y roli s\u0119dzi\u00f3w niezawodowych w zachodnich s\u0105dach oraz nadmiernie formalistycznie interpretowa\u0142y prawo do s\u0105du jako prawo do os\u0105dzenia przez zawodowego prawnika. <\/p>\n

Stanowisko kasty prawniczej jest takie, \u017ce gdy chodzi o egzekwowanie od nas zachowa\u0144 zgodnych z prawem zak\u0142ada si\u0119, \u017ce ka\u017cdy zna i rozumie prawo. Ale gdy, proponuje si\u0119 s\u0119dzi\u00f3w bez dyplomu prawnika, to prawnicy nagle twierdz\u0105, \u017ce my obywatele nie potrafimy zrozumie\u0107 prawa. Tak uj\u0119te domniemanie powszechnej znajomo\u015bci prawa jawi si\u0119 narz\u0119dziem hegemoni prawnik\u00f3w nad obywatelami. Wyci\u0105gaj\u0105, gdy przydatne. Skrz\u0119tnie chowaj\u0105, gdy grozi ich supremacji i \u017ar\u00f3d\u0142om zarobkowania. <\/p>\n

W rezultacie zawodowi s\u0119dziowie cokwartalnie rozstrzygaj\u0105 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy spraw, kt\u00f3rymi nie powinni si\u0119 zajmowa\u0107. W s\u0119dziowskim socjolekcie tzw. sprawy o obszczany mur. O trzy gruszki, kt\u00f3re spad\u0142y lub zerwa\u0142 z ga\u0142\u0119zi s\u0105siad. O mandat za przekroczenie pr\u0119dko\u015bci, itp. <\/p>\n

Jedyny skuteczny spos\u00f3b, zmniejszenia kognicji s\u0119dzi\u00f3w zawodowych, bez naruszenia prawa do obrony, jest przekazanie do przywr\u00f3conych kolegi\u00f3w spraw mniejszej wagi prawnej, a istotnych dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, jak: kary za naruszanie ciszy nocnej, odwo\u0142ania od mandat\u00f3w za przekraczanie ogranicze\u0144 pr\u0119dko\u015bci, itp. \u017beby brzmia\u0142o lepiej, uto\u017csamian\u0105 z PRL nazw\u0119 kolegia ds. wykrocze\u0144, mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 nazw\u0105 s\u0119dziowie pokoju. <\/p>\n

Kolegia mog\u0105 orzeka\u0107 w salach udost\u0119pnionych przez urz\u0119dy gmin. Cz\u0142onkowie kolegi\u00f3w\/s\u0119dziowie pokoju mog\u0105 by\u0107 wybierani przez obywateli, przy okazji wybor\u00f3w samorz\u0105dowych. Powinni otrzymywa\u0107 pewne, ale nie za wysokie wynagrodzenie. Tyle dobre pomys\u0142y. <\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci ministerstwo sprawiedliwo\u015bci na kilka miesi\u0119cy przed wyborami \u0142udzi nas og\u00f3lnymi za\u0142o\u017ceniami o wprowadzenia niezawodowych s\u0119dzi\u00f3w. Bo jeszcze na pocz\u0105tku obecnej kadencji twierdzi\u0142o, \u017ce nie jest to mo\u017cliwe bez zmiany konstytucji: <\/p>\n

\"\" <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci, Za\u0142o\u017cenia planowanej reformy s\u0105downictwa, 2017-01-20\n <\/p>\n

Z drugiej strony jawnie wroga s\u0119dziom pokoju prawnicza kasta toczy pian\u0119, gdy tylko s\u0142yszy \u201es\u0119dzia pokoju\u201d: <\/p>\n

\"\" <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> OKO Press, s\u0119dzia Hermeli\u0144ski <\/p>\n

Prawnicy pytaj\u0105: dlaczego s\u0119dziami pokoju maj\u0105 by\u0107 ludzie bez wykszta\u0142cenia prawniczego, skoro mamy ca\u0142e rzesze bezrobotnych ale wykszta\u0142conych prawnik\u00f3w? Serio, oni tak my\u015bl\u0105 i publicznie pytaj\u0105! <\/p>\n

Wi\u0119c im odpowiem: prawo do s\u0105du nie jest obowi\u0105zkiem nominowania prawnika na s\u0119dziego, zw\u0142aszcza w sprawach mniej zawi\u0142ych \u2013 s\u0119dzia ma by\u0107 sprawiedliwy i bezstronny. To strony sporu mog\u0105 wzmacnia\u0107 swe argumenty osob\u0105 prawnika. Listonosz, drwal i lokalny emeryt cz\u0119sto maj\u0105 lepsze rozeznanie ni\u017c zawodowy s\u0119dzia w tym, na kt\u00f3rej ulicy notorycznie niebezpiecznie przekracza si\u0119 pr\u0119dko\u015b\u0107 czy gdzie si\u0119 kulturalnie pije na powietrzu, a gdzie odbywaj\u0105 si\u0119 pijackie burdy. A gdyby, ci demokratycznie wybrani s\u0119dziowie pokoju okazali si\u0119 nie rozumie\u0107 spo\u0142ecznej wra\u017cliwo\u015bci, mog\u0105 by\u0107 odwo\u0142ani w kolejnych wyborach. Ponadto prawnicy to te\u017c obywatele. Mogliby kandydowa\u0107 na cz\u0142onk\u00f3w kolegium ds. wykrocze\u0144\/s\u0119dziego pokoju jak ka\u017cdy z nas. <\/p>\n

Niestety obecna dyskusja o s\u0119dziach pokoju to zwyczajowa wojna na miny. Ministerstwo obiecuje wprowadzi\u0107 sady ograniczonej jurysdykcji obsadzone s\u0119dziami, kt\u00f3rzy nie musz\u0105 by\u0107 prawnikami. A kasta straszy, \u017ce to si\u0119 sko\u0144czy strasznnyyymmmmiiiii konsekwencjami. Cho\u0107 poza jednym wyj\u0105tkiem nie potrafi sprecyzowa\u0107 tych konsekwencji. My natomiast mo\u017cemy jedynie mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce kt\u00f3rego\u015b nieodleg\u0142ego dnia wr\u00f3c\u0105 kolegia ds. wykrocze\u0144. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zbrodnie typu obszczany mur czy zak\u0142\u00f3canie ciszy nocnej powinny by\u0107 w pierwszej instancji s\u0105dzone w s\u0105dach obsadzonych zwyk\u0142ymi obywatelami. Ten rozs\u0105dny pomys\u0142 od dw\u00f3ch dekad regularnie wraca pod has\u0142em powo\u0142ania s\u0119dzi\u00f3w pokoju. Od kilkunastu dni znowu jest obecny w mediach za spraw\u0105 przedwyborczych enuncjacji ministerstwa sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3re zarysowa\u0142o za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce \u201es\u0119dzi\u00f3w pokoju\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,13],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2184","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-inteligencka-hegemonia","7":"category-sady-dlaczego-i-jak-naprawic"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2184"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2187,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184\/revisions\/2187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}