Kontrola s\u0105downictwa, przez uk\u0142ady i pozosta\u0142e w\u0142adze jest niemo\u017cliwa bez kolaboracji cz\u0119\u015bci s\u0119dzi\u00f3w. A t\u0119 w Polsce do\u015b\u0107 \u0142atwo uzyska\u0107 nominuj\u0105c swoich prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w. Dlatego w PRL prezesi s\u0105d\u00f3w bez wyj\u0105tku, byli cz\u0142onkami PZPR. Wystarczy\u0142o mie\u0107 w ka\u017cdym s\u0105dzie swojego prezesa i jednego czy dw\u00f3ch swoich s\u0119dzi\u00f3w, by ka\u017cdy s\u0105d w ca\u0142ej Polsce by\u0142 powolny dyktatom i zachciankom PZPR. <\/p>\n
<\/p>\n
PRL upad\u0142, ale prezesi s\u0105d\u00f3w nadal maj\u0105 gro\u017any nadmiar w\u0142adzy nad innymi s\u0119dziami. Gdy pozbawimy prezes\u00f3w sad\u00f3w tego nadmiaru w\u0142adzy, to wp\u0142ywanie na s\u0105downictwo b\u0119dzie trudniejsze. Wymaga\u0107 b\u0119dzie obsadzenia wi\u0119kszo\u015bci s\u0119dziowskich sto\u0142k\u00f3w swoimi. A tego nie potrafili przez kilka lat nawet komuni\u015bci po drugiej wojnie \u015bwiatowej. Zaj\u0119\u0142o im to dobrych kilkana\u015bcie lat. <\/p>\n
Prezes s\u0105du w Polsce ma wiele przywilej\u00f3w i w\u0142adzy. Jest w\u0142adny decydowa\u0107 o wielu drobnych sprawach, kt\u00f3re w sumie przes\u0105dzaj\u0105 o dobrobycie i karierze szeregowych s\u0119dzi\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 tego w\u0142adztwa wynika z litery prawa, cz\u0119\u015b\u0107 z ususu. Decyzje z zakresu rozliczania s\u0119dzi\u00f3w typu nominowanie s\u0119dzi\u00f3w funkcyjnych, przydzielanie spraw s\u0119dziom, inicjowanie postepowa\u0144 dyscyplinarnych, procedowanie (lub nie) skarg stron spraw, zarz\u0105dzanie wizytacji s\u0105 de jure lub de facto pod kontrol\u0105 prezes\u00f3w. Je\u015bli chce si\u0119 uwali\u0107 s\u0119dziego, nic prostszego ni\u017c da\u0107 mu wi\u0119cej bardziej skomplikowanych spraw oraz spraw z poza zakresu jego faktycznej specjalizacji. A potem zrobi\u0107 mu kontrol\u0119 i wykaza\u0107, \u017ce radzi sobie gorzej ni\u017c inni s\u0119dziowie. <\/p>\n
Prezes ma sporo innych decyzji, kt\u00f3rymi mo\u017ce uprzykrzy\u0107 lub u\u0142atwi\u0107 \u017cycie s\u0119dziom, typu wydawanie zgody na zarobkowanie s\u0119dziego poza s\u0105dem, przydzia\u0142 s\u0119dzi\u00f3w do wydzia\u0142\u00f3w, ustalanie planu dy\u017cur\u00f3w oraz zast\u0119pstw s\u0119dzi\u00f3w, kontrolowanie wykorzystania zwolnie\u0144 lekarskich, wydawanie zgody na mieszkanie w innej miejscowo\u015bci ni\u017c ta w kt\u00f3rej siedzib\u0119 ma s\u0105d. <\/p>\n
Wszelkie pr\u00f3by ograniczenia tej w\u0142adzy prezes\u00f3w dotychczas spe\u0142z\u0142y na niczym. Na przyk\u0142ad losowy przydzia\u0142 spraw, o kt\u00f3rym ostatnio zn\u00f3w g\u0142o\u015bno usi\u0142uje si\u0119 wprowadzi\u0107 od d\u0142u\u017cszego czasu. Jak\u0105\u015b dekad\u0119 temu, przy olejnej z pr\u00f3b spyta\u0142em jednego prezesa jak dzia\u0142a ten losowy przydzia\u0142. Powiedzia\u0142: \u017ce nowe sprawy zbieraj\u0105 si\u0119 w sekretariacie, a potem s\u0105 przydzielane s\u0119dziom w kolejno\u015bci alfabetycznej do poszczeg\u00f3lnych s\u0119dzi\u00f3w. Po czym doda\u0142, \u017ce panie w sekretariacie zbieraj\u0105 sprawy, a on przychodzi uk\u0142ada akta, tak by sprawy przypad\u0142y tym kt\u00f3rym maj\u0105 wed\u0142ug niego przypa\u015b\u0107 i potem \u201elosowo\u201d s\u0105 przydzielane w kolejno\u015bci alfabetycznej. Uzasadnia\u0142 to tym, \u017ce ka\u017cdy s\u0105d ma swoj\u0105 specyfik\u0119 nap\u0142ywu spraw oraz s\u0119dzi\u00f3w o r\u00f3\u017cnym do\u015bwiadczeniu i specjalizacji. <\/p>\n
Ten nadmiar w\u0142adzy prezes\u00f3w nie jest polskim wynalazkiem. Na pocz\u0105tku XX wieku w hierarchiczno-urz\u0119dniczych systemach s\u0105downiczych obecny w pa\u0144stwach prawa cywilno-kontynentalnego by\u0142 norm\u0105. Jednak od tego czasu we wszystkich pa\u0144stwach Europy zachodniej imperium prezes\u00f3w sad\u00f3w zmniejszono. W Polsce i innych pa\u0144stwach obozu socjalistycznego nadmiar w\u0142adzy prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w, w tym czasie wr\u0119cz zwi\u0119kszono. <\/p>\n
Chcemy dzi\u015b zabezpieczy\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w? Chcemy zwalczaj\u0105cym si\u0119 stronnictwom zabra\u0107 powody do walki o obsadzenia prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w? Umniejszmy w\u0142adz\u0119 prezes\u00f3w. Niech na przyk\u0142ad og\u00f3ln\u0105 wytyczn\u0105 o losowym przydziale spraw, w konkretnym s\u0105dzie realizuje og\u00f3\u0142 s\u0119dzi\u00f3w danego s\u0105du, g\u0142osuj\u0105c je\u015bli trzeba, a nie jego prezes. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kontrola s\u0105downictwa, przez uk\u0142ady i pozosta\u0142e w\u0142adze jest niemo\u017cliwa bez kolaboracji cz\u0119\u015bci s\u0119dzi\u00f3w. A t\u0119 w Polsce do\u015b\u0107 \u0142atwo uzyska\u0107 nominuj\u0105c swoich prezes\u00f3w s\u0105d\u00f3w. Dlatego w PRL prezesi s\u0105d\u00f3w bez wyj\u0105tku, byli cz\u0142onkami PZPR. Wystarczy\u0142o mie\u0107 w ka\u017cdym s\u0105dzie swojego prezesa i jednego czy dw\u00f3ch swoich s\u0119dzi\u00f3w, by ka\u017cdy s\u0105d w ca\u0142ej Polsce by\u0142 powolny […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2181","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-sady-dlaczego-i-jak-naprawic"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2181"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2182,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2181\/revisions\/2182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}