{"id":203,"date":"2009-03-30T18:45:12","date_gmt":"2009-03-30T18:45:12","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2009\/03\/30\/dekada-niepewnosci-2\/"},"modified":"2009-03-30T18:45:12","modified_gmt":"2009-03-30T18:45:12","slug":"dekada-niepewnosci-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2009\/03\/30\/dekada-niepewnosci-2\/","title":{"rendered":"Dekada niepewno\u015bci &#8211; 2"},"content":{"rendered":"<p><!--[if gte mso 9]><xml>  <w:WordDocument>   <w:View>Normal<\/w:View>   <w:Zoom>0<\/w:Zoom>   <w:PunctuationKerning\/>   <w:ValidateAgainstSchemas\/>   <w:SaveIfXMLInvalid>false<\/w:SaveIfXMLInvalid>   <w:IgnoreMixedContent>false<\/w:IgnoreMixedContent>   <w:AlwaysShowPlaceholderText>false<\/w:AlwaysShowPlaceholderText>   <w:Compatibility>    <w:BreakWrappedTables\/>    <w:SnapToGridInCell\/>    <w:WrapTextWithPunct\/>    <w:UseAsianBreakRules\/>    <w:DontGrowAutofit\/>   <\/w:Compatibility>   <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4<\/w:BrowserLevel>  <\/w:WordDocument> <\/xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>  <w:LatentStyles DefLockedState=\"false\" LatentStyleCount=\"156\">  <\/w:LatentStyles> <\/xml><![endif]--><\/p>\n<div align=\"justify\"><strong>Kryzys jako mi\u0119dzynarodowa przepychanka polityczna<\/strong><\/div>\n<div align=\"justify\">&nbsp;<\/div>\n<div align=\"justify\">Ka\u017cdy kryzys nadmiernego zad\u0142u\u017cenia rozwi\u0105zuje si\u0119 dziel\u0105c strat\u0119 z niesp\u0142aconych d\u0142ug&oacute;w pomi\u0119dzy kredytodawc&oacute;w i kredytobiorc&oacute;w. Jednak nie ma tu prostej matematyki. Si\u0142a jednych i drugich wzajemnie na siebie oddzia\u0142ywuje, by ustali\u0107 ile d\u0142ug&oacute;w si\u0119 umorzy, ile sp\u0142aci i kiedy. Dzi\u015b jest to oddzia\u0142ywanie si\u0142y politycznej. Historycznie czesto stosowano zwyczajn\u0105 przemoc, lub jej gro\u017ab\u0119. Sprawa dodatkowo si\u0119 komplikuje, gdy kredytodawcy i kredytobiorcy mieszcz\u0105 si\u0119 w r&oacute;\u017cnych krajach.<\/div>\n<div align=\"justify\">&nbsp;<\/div>\n<div align=\"justify\"><span>Oznaki stabilizacji, o kt&oacute;rych pisa\u0142em w cyklu Koniec Kryzysiku s\u0105 li tylko oznakami stabilizacji. Po nich przyjdzie czas na podzia\u0142 straty z p\u0119kni\u0119cia ba\u0144ki na gie\u0142dach i nieruchomo\u015bciach zachodnich gospodarek, oraz jej odzwierciedlenie w zachowaniach obywateli ca\u0142ego \u015bwiata.<\/span><\/div>\n<p><!--more--><br \/>\n<span>    <\/p>\n<div align=\"justify\">  <\/div>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\"><span>Ale zacznijmy od pocz\u0105tku. Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 obecny kryzys? Za po\u017cyczon\u0105 got&oacute;wk\u0119 wywindowano ceny aktyw do nierealnych poziom&oacute;w. \u0141atwo i tanio po\u017cyczano, wi\u0119c kupowano aktywa po zawy\u017conych cenach. Cena aktyw ros\u0142a, wi\u0119c ros\u0142a ich warto\u015b\u0107 jako zabezpieczenia pod kolejne po\u017cyczki. Wi\u0119c \u0142atwo i tanio kupowano aktywa, itd, itp.<\/span><\/p>\n<div align=\"justify\">      <\/div>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\"><span>Teraz wiele gospodarek zachodnich jest zad\u0142u\u017conych powy\u017cej ich zdolno\u015bci sp\u0142aty. Oznacza to, na przyk\u0142ad, \u017ce ludzie mieszkaj\u0105 w domach kupionych za kredyt na kt&oacute;ry ich nie sta\u0107. <br \/><\/span><\/p>\n<div align=\"justify\">  <\/div>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\"><span>Naros\u0142y problem nadmiernego d\u0142ugu mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 po obydwu stronach bilansu. Mo\u017cna zabra\u0107 dom w kt&oacute;rym mieszkaj\u0105 nadmiernie zad\u0142u\u017cenie kredytobiorcy. Lub te\u017c mo\u017cna sp\u0142aci\u0107 zobowi\u0105zania um&oacute;wion\u0105 ilo\u015bci\u0105 pieni\u0119dzy, kt&oacute;re jednak w mi\u0119dzy czasie strac\u0105 na warto\u015bci. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\"><span><span>Stany Zjednoczone maj\u0105 zamiar za\u0142atwi\u0107 problem nadmiernego zad\u0142u\u017cenia i zwi\u0105zanej z nim niewyp\u0142acalno\u015bci bank&oacute;w poprzez inflacj\u0119. <\/span>Inflacja obni\u017cy warto\u015b\u0107 zad\u0142u\u017cenie zar&oacute;wno bank&oacute;w jak i obywateli. Obni\u017canie zad\u0142u\u017cenia to nie jest nowe rozwi\u0105zanie.<span>&nbsp; <\/span>Ju\u017c w staro\u017cytnym Izraelu, gdzie obowi\u0105zywa\u0142 pieni\u0105dz kruszcowy wi\u0119c inflacja mo\u017cliwa by\u0142a tylko wtedy, gdy odkryto nowe \u017ar&oacute;d\u0142a z\u0142ota lub srebra, czyli w praktyce bardzo rzadko, a przy rosn\u0105cej gospodarce na og&oacute;\u0142 panowa\u0142a deflacja, <a title=\"Rok Jubileuszowy\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/home.clara.net\/arlev\/jubilee.htm\">wszystkie d\u0142ugi na mocy prawa religijnego kasowano co 7 lat<\/a>. Skutek by\u0142 podobny do inflacji. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\">Takie cywilizowane rozwi\u0105zania jednak nie s\u0105 norm\u0105. W<span> \u015bredniowiecznej Europie co jaki\u015b czas urz\u0105dzano pogromy, kt&oacute;re eliminuj\u0105c po\u017cyczaj\u0105cych mia\u0142y ten sam efekt, co inflacja, czyli uwolnienie d\u0142u\u017cnik&oacute;w od d\u0142ug&oacute;w. Upadek Republiki Waimarskiej i doj\u015bcie Hitlera do w\u0142adzy by\u0142o m.in. skutkiem bankructwa Niemiec spowodowanego na\u0142o\u017ceniem kontrybucji przez aliant&oacute;w po pierwszej wojnie \u015bwiatowej.<br \/><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\"><span>Wracaj\u0105 do wsp&oacute;\u0142czesno\u015bci: poniewa\u017c ponad po\u0142owa kredytodawc&oacute;w finansuj\u0105cych Ameryk\u0119 jest z zagranicy, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 kredytobiorc&oacute;w jest w Ameryce nie trzeba geniusza, by wiedzie\u0107 co zrobi\u0105 Amerykanie. Na zabieranie g\u0142osuj\u0105cym d\u0142u\u017cnikom i oddawanie finansuj\u0105cym, z kt&oacute;rych ponad po\u0142owa jest zagranic\u0105 nie ma jak to si\u0119 u nas m&oacute;wi spo\u0142ecznego przyzwolenia.<\/span><\/p>\n<div align=\"justify\"><span>Amerykanie ju\u017c to zaczeli robi\u0107.&nbsp; Fed, ameryka\u0144ski bank centralny po\u017cycaj\u0105c ka\u017cdej ch\u0119tnej instytucji finansowej ogrom pieni\u0119dzy podwoi\u0142 w zesz\u0142ym roku sw&oacute;j bilans z 800 miliard&oacute;w do 1,5 biliona dolar&oacute;w:<\/span><br \/><span \/><\/div>\n<p class=\"MsoNormal\"><span> <!--[if !supportLineBreakNewLine]--><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"340\" border=\"0\" width=\"460\" src=\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/kryzystodopierobedzie01.jpg\" \/><br \/><\/span><\/p>\n<p align=\"center\" class=\"MsoNormal\"><strong>\u0179r&oacute;d\u0142o:<\/strong> <a title=\"BOGAMBNS\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/research.stlouisfed.org\/fred2\/series\/BOGAMBNS\">Federal Reserve<\/a> <\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\"><span>Na razie nie ma inflacji, bo instytucje finansowe, kt&oacute;re dosta\u0142y t\u0119 kas\u0119 trzymaj\u0105 j\u0105 na rachunku w Fed. Na razie. Jednak w pewnym momencie mog\u0119 t\u0119 kas\u0119 zacz\u0105\u0107 pozycza\u0107 ludziom i firmom. Fed co prawda obiecuje, \u017ce w odpodowiednim momencie cofnie te kredyty. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\"><span>Ale jako\u015b dziwnie im nie wierz\u0119, bo wiem co chc\u0105 ameryka\u0144scy politycy. Tym bardziej, \u017ce numer z inflacj\u0105 Amerykanie ju\u017c zrobili na prze\u0142omie lat 70-ych i 80-ych. Najpierw na pocz\u0105tku lat 70-ych Arabowie znacjonalizowali przemys\u0142 naftowy i podwy\u017cszyli ceny ropy &ndash; wi\u0119c mieli du\u017co dolar&oacute;w. Potem Amerykanie dodrukowali pieni\u0119dzy i <a title=\"Inflacja w USA\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/research.stlouisfed.org\/fred2\/fredgraph?chart_type=line&amp;s[1][id]=CPIAUCNS&amp;s[1][transformation]=pc1\">przez kilka lat mieli inflacj\u0119 powy\u017cej 10%<\/a>. Wi\u0119c na koniec Arabowie mieli ca\u0142y czas du\u017co dolar&oacute;w, kt&oacute;re jednak by\u0142y ju\u017c o wiele mniej warte. Teraz Chinczycy s\u0105dz\u0105, \u017ce maj\u0105 du\u017co dolar&oacute;w, a reszta \u015bwiata te\u017c udaje, \u017ce wierzy, \u017ce Amerykanie s\u0105 im winni wiele pieni\u0119dzy. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\">Europejczycy jednak ciesz\u0105 si\u0119 przedwcze\u015bnie je\u015bli s\u0105dz\u0105, \u017ce jest to problem wy\u0142\u0105cznie ameryka\u0144ski. W sytuacji wysokiego wywindowania warto\u015bci aktyw za pomoc\u0105 po\u017cyczonych pieni\u0119dzy (= ba\u0144ka spekulacyjna) jest jeszcze kilka innych kraj&oacute;w zachodnich takich jak Hiszpania, Irlandia, Wielka Brytania, oraz niekt&oacute;re kraje Europy Wschodniej. Co gorsza banki w Europie maj\u0105 mniej kapita\u0142u w stosunku do zobowi\u0105za\u0144 ni\u017c banki w Ameryce, co czyni je jeszcze bardzie wra\u017cliwymi na p\u0119kni\u0119cie spekulacyjnej ba\u0144ki ni\u017c banki ameryka\u0144skie. <\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\">A\u017c kusi \u017ceby ten problem rozwi\u0105za\u0107 za pomoc\u0105 inflacji. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj&oacute;w europejskich nie rozwi\u0105\u017ce problemu nadmiernego zad\u0142u\u017cenia za pomoc\u0105 inflacji poniewa\u017c za walut\u0119 ma Euro, lub te\u017c warto\u015b\u0107 swej waluty opar\u0142a o Euro. A Niemcy na razie opieraj\u0105 si\u0119 przed skorzystaniem z inflacji w celu zmniejszenia warto\u015bci zad\u0142u\u017cenia, bo sami&nbsp; a\u017c w takim stopniu si\u0119 nie zad\u0142u\u017cali. <\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\">Co ciekawsze sporo du\u017cych bank&oacute;w Europejskich ma w swych portfelach aktywa ameryka\u0144skie, wi\u0119c ich banki i w\u0142adze s\u0105 jak najbardziej zainteresowane w tym, by Amerykanie sp\u0142acili swe zobowi\u0105zania, nawet je\u015bli robi\u0105 to pieni\u0119dzmi za chwil\u0119 mniej warto\u015bciowymi. Z ostatniej rundy dotacji do ameryka\u0144skiego ubezpieczyciela AIG <a title=\"Dekada Niepewno\u015bci\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.nytimes.com\/2009\/03\/16\/business\/16rescue.html\">europejskie banki zgran\u0119\u0142y jakie\u015b 37 miliard&oacute;w dolar&oacute;w<\/a>.<\/p>\n<p align=\"justify\" class=\"MsoNormal\">Obni\u017canie nadmiernego zad\u0142u\u017cenia nigdy nie jest proste.&nbsp; Strat\u0119 trzeba podzieli\u0107 pomi\u0119dzy kredytodawc&oacute;w i kredytobiorc&oacute;w &#8211; chocia\u017c wcze\u015bniej zak\u0142adano pe\u0142n\u0105 sp\u0142at\u0119. Brak pe\u0142nej sp\u0142aty wp\u0142ywa na kredytodawc&oacute;w, kt&oacute;rzy opr&oacute;cz poniesienia straty mniej po\u017cyczaj\u0105. We wsp&oacute;\u0142czesnym zglobalizowanym \u015bwiecie, gdzie kredytobiorcy i kredytodawcy znajduj\u0105 si\u0119 w r&oacute;\u017cnych krajach polityczny kompromis, kt&oacute;ry zmieni za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej sp\u0142aty i roz\u0142o\u017cy strat\u0119 pomi\u0119dzy kredytobiorc&oacute;w i kredytodawc&oacute;w jest szczeg&oacute;lnie trudny. Amerykanie ju\u017c powiedzieli co zrobi\u0105. Europejczycy na razie przepychaj\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy sob\u0105. Na przyk\u0142ad Niemcy nie uratuj\u0105 Irlandii dop&oacute;ki ta nie podwyszy swych podatk&oacute;w. Zobaczymy jak wp\u0142ynie to na reszt\u0119 \u015bwiata i co ona z tym zrobi. Oczekujcie, \u017ce czwartkowy szczyt G-20 nie przyniesie \u017cadnych rozwi\u0105za\u0144. Wi\u0119c proces delewarowania (zmniejszania zad\u0142u\u017cenia) zachodnich bank&oacute;w, firm i gospodarstw domowych oraz podzia\u0142u straty z p\u0119kni\u0119cia ba\u0144ki b\u0119dzie przebiega\u0142 w skutek dzia\u0142a\u0144 jednostronnych. <\/p>\n<p><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kryzys jako mi\u0119dzynarodowa przepychanka polityczna &nbsp; Ka\u017cdy kryzys nadmiernego zad\u0142u\u017cenia rozwi\u0105zuje si\u0119 dziel\u0105c strat\u0119 z niesp\u0142aconych d\u0142ug&oacute;w pomi\u0119dzy kredytodawc&oacute;w i kredytobiorc&oacute;w. Jednak nie ma tu prostej matematyki. Si\u0142a jednych i drugich wzajemnie na siebie oddzia\u0142ywuje, by ustali\u0107 ile d\u0142ug&oacute;w si\u0119 umorzy, ile sp\u0142aci i kiedy. Dzi\u015b jest to oddzia\u0142ywanie si\u0142y politycznej. Historycznie czesto stosowano zwyczajn\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-203","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-uncategorized"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}