{"id":1978,"date":"2018-06-18T05:28:49","date_gmt":"2018-06-18T05:28:49","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/?p=1978"},"modified":"2018-08-02T15:16:55","modified_gmt":"2018-08-02T15:16:55","slug":"skomplikowany-i-niesprawiedliwy-polski-system-podatkowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2018\/06\/18\/skomplikowany-i-niesprawiedliwy-polski-system-podatkowy\/","title":{"rendered":"Skomplikowany i niesprawiedliwy! Polski system podatkowy\u2026"},"content":{"rendered":"

Cz\u0119sto powtarzanym b\u0142\u0119dem jest, \u017ce sprawiedliwy system podatkowy musi by\u0107 skomplikowany. Sprawiedliwo\u015b\u0107 nie wyklucza uproszczenia podatk\u00f3w! A je\u015bli u nas w Polsce celem komplikowania podatk\u00f3w by\u0142o zwi\u0119kszenie ich redystrybutywno\u015bci to ponie\u015bli\u015bmy pora\u017ck\u0119. Mamy zar\u00f3wno skomplikowany<\/a> jak i ma\u0142o redystrybutywny system podatkowy. <\/p>\n

<\/p>\n

Poni\u017cej przybli\u017cone pogl\u0105dowe zobrazowanie redystrybutywno\u015bci podatk\u00f3w dochodowych (razem z tzw sk\u0142adkami) w pa\u0144stwach OECD na przyk\u0142adzie, r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy opodatkowaniem najbogatszych i najbiedniejszych (czy mnniejsze zr\u00f3\u017cnicowanie, tym mniejszy s\u0142upek): <\/p>\n

\"\" <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> OECD Tax Database, dane za 2017, <\/p>\n

dost\u0119pne pod: http:\/\/stats.oecd.org\/Index.aspx?DataSetCode=AWCOMP<\/p>\n

Powy\u017csze uj\u0119cie jest uproszczone, abstrahuje m.in. od czynnika skuteczno\u015bci redystrybucji oraz temporalnego: <\/p>\n

– <\/strong> Wysokie transfery nie zawsze oznaczaj\u0105 wysok\u0105 redystrybucj\u0119, mo\u017cna dystrybuowa\u0107 ma\u0142o, ale dobrze adresowa\u0107 transfery do biedniejszych, <\/div>\n
– <\/strong> Redystrybucj\u0119 mo\u017cna liczy\u0107 na dat\u0119 lub w cyklu \u017cycia przeci\u0119tnego obywatela, co dla wielu pa\u0144stw da rozbie\u017cne wyniki. <\/div>\n

<\/p>\n

Ponadto, by dok\u0142adniej oszacowa\u0107 \u0142\u0105czn\u0105 redystrybutywno\u015b\u0107 systemu podatkowego i socjalnego nale\u017cy dysponowa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owymi danymi lub poczyni\u0107 liczne za\u0142o\u017cenia, m.in. o: <\/p>\n

– <\/strong> kto i ile zarabia, w tym zw\u0142aszcza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pracy w wymiarze kr\u00f3tszym ni\u017c pe\u0142ny, <\/div>\n
– <\/strong> kto i jak jest opodatkowany, <\/div>\n
– <\/strong> kto i jak otrzymuje transfery, zw\u0142aszcza kompozycja i rozmiar gospodarstwa domowego, <\/div>\n
– <\/strong> szacunek otrzymywanych transfer\u00f3w w naturze ( w tym zw\u0142aszcza publiczna o\u015bwiata i us\u0142ugi medyczne) oraz kto i jak je otrzymuje. <\/div>\n

<\/p>\n

Traktuj wi\u0119c powy\u017cszy wykres jako przybli\u017cony szacunek redystrbutywno\u015bci PIT. Ale spokojnie mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce nasz PIT jest przy wszystkich jego komplikacjach, bardziej liniowy ni\u017c PIT w pozosta\u0142ych pa\u0144stwach OECD. <\/p>\n

Redystrybutywno\u015bc podatk\u00f3w mo\u017cna te\u017c mierzy\u0107 dla podatku VAT. W Polsce VAT jest bardziej regresywny ni\u017c w wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw UE. Nie jest tak bardzo regresywny jak w pa\u0144stwach typu W\u0142ochy, \u0141otwa, ale nie jest tak wyr\u00f3wnany jak w Cyprze czy Finlandii. <\/p>\n

Poni\u017cej obrazuj\u0119 rozk\u0142ad VAT w\u015br\u00f3d i pomi\u0119dzy kwintylami dochodowymi w pa\u0144stwach UE; t.j. p\u0142acony przez gospodarstwa domowe jako procent ich dochod\u00f3w brutto w podziale na kwintyle. W ramach kwintyl\u00f3w ilustruj\u0119 pierwszy kwartyl (zaznaczony k\u00f3\u0142kiem), median\u0119 (zaznaczon\u0105 warto\u015bci\u0105 mediany) oraz trzeci kwartyl (zacznaczony rombem). <\/p>\n

W pa\u0144stwach typu Cypr, czy Finlandia, najbiedniejsze i najbogatsze 20% obywateli (kwintyl), p\u0142ac\u0105 podobny VAT (poszczg\u00f3lne kolumny uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na mniej wi\u0119cej jednej linii): <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Eurostat, eksperymentalne statystyki za rok 2010, [icw_tax_03] <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Eurostat, eksperymentalne statystyki za rok 2010, [icw_tax_03] <\/p>\n

W pa\u0144stwach typu \u0141otwa czy W\u0142ochy, biedniejsze cz\u0119\u015bci obywatel p\u0142aca wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swych dochod\u00f3w w podatku VAT, ni\u017c bogatsze (linia wytyczona pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi kolumnami spada od lewa do prawa, od najbiedniejszych, do najbogatszych): <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Eurostat, eksperymentalne statystyki za rok 2010, [icw_tax_03] <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Eurostat, eksperymentalne statystyki za rok 2010, [icw_tax_03] <\/p>\n

Na tle UE nasz polski VAT jest ponad przeci\u0119tnie regresywny (cho\u0107 nie a\u017c tak, jak we W\u0142oszech czy w \u0141otwie). Mediana p\u0142aconego VAT dla kwintyla o najniszych zarobkach to 15,4%, a mediana dla kwintyla o najwy\u017cszych zarobkach to 6,9%: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Eurostat, eksperymentalne statystyki za rok 2010, [icw_tax_03] <\/p>\n

Prawdziwy odjazd z komplikowaniem systemu podatkowego, zaczyna si\u0119 w ulgach podatkowych. Rzekomo komplikujemy podatki, by pom\u00f3c ubo\u017cszym Polakom. W realu zamiast redystrybucji tworzymy socjal dla bogatych. W przypadku wsp\u00f3lnego rozliczenia ma\u0142\u017ce\u0144stw 60% korzy\u015bci (1,8 mld z\u0142) przypada na 0,4 mln ma\u0142\u017ce\u0144stw o najwy\u017cszych dochodach, czyli 0,8 mln podatnik\u00f3w spo\u015br\u00f3d 24,8 mln podatnik\u00f3w (3%). W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w korzy\u015b\u0107 wynosi pomi\u0119dzy 500 a 600 z\u0142. Dopiero dla trzech decyli o najwi\u0119kszych zarobkach (30% najlepiej zarabiaj\u0105cych podatnik\u00f3w) korzy\u015b\u0107 z ulgi si\u0119ga od 1000 do 5000 z\u0142otych: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Ministerstwo Finans\u00f3w<\/p>\n

W przypadku ulgi na dzieci, by da\u0107 decylowi pierwszemu decylowi (temu o najni\u017cszych zarobkach) 319 mln z\u0142 dajemy decylowi o najwy\u017cszych zarobkach 953 mln z\u0142. A by da\u0107 1szemu i 2giemy decylowi 852 mln z\u0142 dajemy decylowi 8memu i 9temu 1.769 mln z\u0142: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Ministerstwo Finans\u00f3w <\/p>\n

W przypadku rozliczenia samotnego rodzica korzy\u015b\u0107 ze wsp\u00f3lnego rozliczenia os\u00f3b samotnych z dzieckiem osi\u0105ga 0,33 mln podatnik\u00f3w (1%). Ale 55% korzy\u015bci (0,18 mld z\u0142) przypada na 0,03 mln najbogatszych podatnik\u00f3w (0,1% wszystkich podatnik\u00f3w) o dochodach powy\u017cej 85.528 z\u0142\/rok. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w korzy\u015b\u0107 wynosi w granicach 500 z\u0142. Dopiero dla najbogatszego decyla korzy\u015b\u0107 ro\u015bnie: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong> Ministerstwo Finans\u00f3w<\/p>\n

Owszem, \u017ceby podatki pobiera\u0107 \u201esprawiedliwie\u201d, np. wi\u0119ksz\u0105 proporcj\u0119 dochod\u00f3w lepiej zarabiaj\u0105cych trzeba troch\u0119 skomplikowa\u0107 podatki. Ale u nas udajemy, \u017ce mamy progresywny system podatkowy. W rzeczywisto\u015bci polski system podatkowy wygl\u0105da bardziej na liniowy, a momentami regresywny. Czyli mamy komplikacje, bez rzekomych korzy\u015bci, w postaci redystrybucji. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cz\u0119sto powtarzanym b\u0142\u0119dem jest, \u017ce sprawiedliwy system podatkowy musi by\u0107 skomplikowany. Sprawiedliwo\u015b\u0107 nie wyklucza uproszczenia podatk\u00f3w! A je\u015bli u nas w Polsce celem komplikowania podatk\u00f3w by\u0142o zwi\u0119kszenie ich redystrybutywno\u015bci to ponie\u015bli\u015bmy pora\u017ck\u0119. Mamy zar\u00f3wno skomplikowany jak i ma\u0142o redystrybutywny system podatkowy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1978","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-podatki"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1978"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2060,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1978\/revisions\/2060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}