<\/p>\n
Wspólna waluta lepsza dla USA ni\u017c dla Eurolandu <\/strong><\/p>\n Po ostatnim wpisie w temacie Euro dosta\u0142em pytanie: „a dlaczego mówisz, \u017ce Euro ma by\u0107 szkodliwe dla Hiszpanów, a korzystne dla Niemców – nigdy nie s\u0142ysza\u0142am, by dolar by\u0142 szkodliwy dla Florydy, a dobry dla Nowego Jorku?”<\/span><\/p>\n Dobre pytanie! <\/span><\/p>\n Zanim odpowiem to sam spytam i odpowiem na inne pytanie: a dlaczego Francuzi i Irlandczycy piekl\u0105 si\u0119, \u017ce Brytyjczycy pozwalaj\u0105 na spadek warto\u015bci funta? S\u0142abszy funt to wi\u0119kszy eksport z Wielkiej Brytanii. Co nie w smak Francuzom i Irlandczykom, którzy te\u017c szukaj\u0105 pomys\u0142ów na stymulowanie swoich gospodarek, ale nie mog\u0105 obni\u017cy\u0107 warto\u015bci Euro, bo Niemcy nie chc\u0105 si\u0119 na to zgodzi\u0107.<\/span><\/p>\n A odpowied\u017a na pytanie kole\u017canki równie\u017c jest prosta: poniewa\u017c gospodarka USA lepiej sobie radzi z nagatywnymi zjawiskami, które w asymetryczny sposób dotykaj\u0105 ró\u017cne regiony i przemys\u0142y USA to posiadanie jednej waluty niesie mniej kosztów dla USA. <\/span><\/p>\n U podstaw tej ro\u017cnicy pomi\u0119dzy Eurolandem a USA s\u0105 trzy zjawiska:<\/span><\/p>\n (1) <\/span><\/span><\/span>Wi\u0119ksza elastyczno\u015b\u0107 p\u0142ac w USA<\/span><\/strong>. W Eurolandzie p\u0142ace \u015bci\u015ble reguluj\u0105 prawo, pilnuja silne zwi\u0105zki zawodowe, oraz przyzwyczajenia do rosn\u0105cych p\u0142ac. Podczas krysysu p\u0142ace europejskie reaguj\u0105 z opó\u017anieniem i w mniejszym stopniu. Natomiast w USA p\u0142ace w czasie kryzysu spadaj\u0105 szybciej i g\u0142\u0119biej. Tam ludzie s\u0105 przyzwyczajenie, \u017ce ich zarobki mog\u0105 spa\u015b\u0107. Cz\u0119\u015bciej p\u0142aceni s\u0105 akordowo lub od przepracowanych godzin. Bardziej gotowi s\u0105 znie\u015b\u0107 ni\u017csze p\u0142ace, by utrzyma\u0107 prac\u0119. Znaj\u0105 s\u0105siadów, którzy w czasie recesji poszli szuka\u0107 nowej mniej p\u0142atnej pracy, zamiast jak w Eurolandzie latami korzysta\u0107 z chojno\u015bci podatników. W konsekwencji, gdy nadchodzi recesja w USA mniej ludzi traci prac\u0119, bo zarobki szybciej i pe\u0142niej dostosowuj\u0105 si\u0119 do sytuacji gospodarczej. Recesja w USA jest mniej traumatycznym prze\u017cyciem – ni\u017csze jest bezrobocie. Wi\u0119c jest te\u017c mniej nacisku na lokalnych i federalnych polityków, by co\u015b robili z recesj\u0105, która dotyka jedne regiony iprzemys\u0142 bardziej, a drugie mniej lub wcale.<\/span><\/p>\n (2) <\/span><\/span>Wi\u0119ksza mobilno\u015b\u0107 pracowników.<\/strong> Ameryk\u0119 za\u0142o\u017cyli imigranci. A gdy <\/span>ju\u017c si\u0119 tam znale\u017cli to przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 historii Ameryki jej obywatele migrowali ze wschodniego wybrze\u017ca na po\u0142udnie i zachód kraju. Amerykanie s\u0105 przyzwyczajeni, \u017ce w poszukiwaniu pracy zmieniaj\u0105 miejsce zamieszkania. Europejczycy (poza Polakamia i Irlandczykami) nie s\u0105 przyzwyczajeni do migracji za prac\u0105. A ze wzgl\u0119du na ró\u017cnice j\u0119zykowe, prawne i kulturowe cz\u0119sto nie maj\u0105 tej mo\u017cliwo\u015bci. Gdy recesja dotyka jaki\u015b stan USA ludzie znajduj\u0105 prac\u0119 w innym stanie i si\u0119 tam wyprowadzaj\u0105.<\/span><\/p>\n (3) <\/span><\/span>Brak <\/span>kontrcyklicznej redystrybucji dochodów w Eurolandzie.<\/span><\/strong> W USA zasi\u0142ki dla bezrobotnych wyp\u0142aca federalne pa\u0144stwo z podatków zebranych na ca\u0142ym jego obszarze. W czasie ostrej recesji w Hiszpani zasi\u0142ki dla bezrobotnych Hiszpanów p\u0142ac\u0105 pozostali borykaj\u0105cy si\u0119 z ostr\u0105 recesj\u0105 Hiszpanie. <\/span>W USA w czasie recesji jeden stan zrzuca si\u0119 na zasi\u0142ki dla bezrobotnych, oraz ich leczenie w innym stanie. Co jest o tyle \u0142atwe, \u017ce rzadko ca\u0142y tak du\u017cy obszar gospodarczy jak USA jest dotkni\u0119ty recesj\u0105 w tym samym stopniu. Sfinansowanie tych wydatków, jest \u0142atwiejsze.<\/span><\/p>\n Bez powy\u017cszych mechanizmów wspó\u0142na waluta dla ca\u0142ego Eurolandu oznacza g\u0142\u0119bszy realny spadek gospodarki poszczegó\u0142nych regionów\/pa\u0144stw. W czasach kiedy ka\u017cde pa\u0144stwo mia\u0142a w\u0142asn\u0105 walut\u0119 zwasze mog\u0142o, gdy by\u0142o mocniej dotkni\u0119te recesj\u0105 obni\u017cy\u0107 kurs swej waluty, by zwi\u0119kszy\u0107 swój eksport. Teraz pa\u0144stwa eurolandu nie maj\u0105 takiej mo\u017cliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n <\/p>\n Inne wpisy o Euro:<\/p>\n \n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Euro 10 – Suwerenno\u015b\u0107 w strefie euro<\/a> – <\/strong>6 kwietnia 2010 – <\/strong> Na przyk\u0142adzie Grecji Unia Europejska \u0107wiczy sposób zmuszania suwerennych pa\u0144stw do podejmowania decyzji, ktorych same by nie podj\u0119\u0142y. Choroba grecka polegaj\u0105ca na rosn\u0105cym zad\u0142u\u017cenie i spadaj\u0105cej konkurencyjno\u015bci spowodowana jest przez Greków. Natomiast kryzys grecki, którego do\u015bwiadczyli\u015bmy pomi\u0119dzy styczniem a marcem zosta\u0142 zarówno zdetonowany jak i przyt\u0142umiony przez Europejski Bank Centralny (EBC).<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Euro 9 — Nierostrzygni\u0119ty konflikt<\/a><\/strong> – 25 lutego 2010 – Gdy za\u0142o\u017cono USA nie ustalono czy gospodark\u0105 rz\u0105dzi\u0107 b\u0119d\u0105 regu\u0142y reolniczego po\u0142udnia, czy przemys\u0142owej pó\u0142nocy. Podobny konflikt tkwi teraz w urz\u0105dzeniach politycznych Unii: czy regu\u0142y okre\u015bla\u0107 b\u0119d\u0105 nam zdyscyplinowani Niemcy i kraje pó\u0142nocy, czy rozrzutni Grecy i kraje po\u0142udnia.<\/p>\n <\/p>\n Euro 8 — Jak Alexander Hamilton stworzy\u0142 dolara oraz USA<\/a><\/strong> – 5 marca 2009 – Po zwyci\u0119stwie ameryka\u0144skich rewolucjonistów nad Anglikami nie by\u0142o pewnym czy rzeczywista w\u0142adza jest w stanach czy rz\u0105dzie federalnym, czy pa\u0144stwo b\u0119dzie demokracj\u0105 czy republik\u0105, oraz w czyim interesie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 rz\u0105d. O stworzeniu pa\u0144stwa federalnego, które jest republik\u0105 i dzia\u0142aniu w imieniu interesów przemys\u0142owych przes\u0105dzi\u0142 sekretarz skarbu Alexander Hamilton poprzez emisj\u0119 papierów warto\u015bciowych, które sta\u0142y si\u0119 dolarem. <\/p>\n <\/p>\n Euro 7 — Euro na ratunek bankom<\/strong> <\/a>– 27 lutego 2009 – Polskie gospodarstwa domowe i firmy znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kredytów maj\u0105 w Euro. Je\u015bli warto\u015b\u0107 z\u0142otówki obni\u017cy si\u0119 jeszcze bradziej to przestan\u0105 sp\u0142aca\u0107 kredyty, a nasze banki oka\u017c\u0105 si\u0119 niewyp\u0142acalne.<\/p>\n <\/p>\n Euro 6 – Wspólna waluta lepsza dla USA ni\u017c dla Eurolandu<\/a> – 1 lutego 2009 – Poniewa\u017c gospodarka USA lepiej sobie radzi z nagatywnymi zjawiskami, które w asymetryczny sposób dotykaj\u0105 ró\u017cne regiony i przemys\u0142y USA to posiadanie jednej waluty niesie mniej kosztów dla USA. <\/p>\n Euro 5 – Brak w\u0142asnej waluty = brak w\u0142asnej kontrcyklicznej polityki pieni\u0119\u017cnej<\/a> – 27 stycznia 2009 – Ze wzgl\u0119du na spore ró\u017cnice w rozwoju pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a zachodem Europy my potrzbujem innej polityki pieni\u0119\u017cnej ni\u017c zachód Europy. Na razie wi\u0119c obiecujmy, \u017ce do Euro przyst\u0105pimy, ale wcale si\u0119 tam nie spieszmy. <\/p>\n Euro 4 – Dzi\u0119kujemy nie, czyli tak.<\/a> – 9 grudnia 2008 – Najlepiej tworzy\u0107 wra\u017cenie, \u017ce ju\u017c nied\u0142ugo przy\u0142\u0105czymy si\u0119 do Euro, jednocze\u015bcnie postuluj\u0105c i czekajac na napraw\u0119 Euro.<\/p>\n