{"id":171,"date":"2009-01-10T17:55:23","date_gmt":"2009-01-10T17:55:23","guid":{"rendered":"http:\/\/dobrowol.org\/blog\/2009\/01\/10\/konsumeryzm\/"},"modified":"2009-01-10T17:55:23","modified_gmt":"2009-01-10T17:55:23","slug":"konsumeryzm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/2009\/01\/10\/konsumeryzm\/","title":{"rendered":"Konsumeryzm"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

<\/strong><\/p>\n

Ludzie szukaj\u0105cy lewicowych pomys\u0142ów na rzeczywisto\u015b\u0107 potrzebuj\u0105 intelektualnych argumentów przeciw gospodarce rynkowej. Jednym z tych argumentów jest konsumeryzm, zarzut nadmiernej konsumpcji prowadz\u0105cej do wyzysku, zatracenia warto\u015bci, oraz degradacji \u015brodowiska naturalnego. Powstaje on poprzez <\/span>zbijanie obserwacji typu wo\u0142owina na stole, degradacja \u015brodowiska i obwinieniu za nie kapitalizmu. Ten sposób my\u015blenia pozwala tworzy\u0107 pozorne argumenty, które jednak maj\u0105 t\u0119 u\u0142omno\u015b\u0107, \u017ce unikaj\u0105 mechanizmów rz\u0105dz\u0105cych zachowaniami ludzi. Poni\u017cej spisuje sobie i tobie kilka przemy\u015ble\u0144 po wczorajszej imprezie mojego kolegi, któr\u0105 zacz\u0119li\u015bmy od dyskusji o konsumpcji i konsumeryzmie.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Konsumpcja to nic z\u0142ego. Jest to wr\u0119cz konieczno\u015b\u0107. Jete\u015bmy biologicznie uwarunkowani do konsumpcji. Zwierze, które nie zaspokaja swoich potrzeb ginie. Zwierze stadne, które nie prowadzi drogiej w nabyciu konsumpcji wystawnej stoi nisko w hierachi spo\u0142ecznej. Tylko kosztowne w nabyciu wyznaczniki pozycji spo\u0142ecznej s\u0105 miarodajne co do rzeczywistej pozycji spo\u0142ecznej. <\/span><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Zaspakajanie nie tylko podstawowych potrzeb, ale równie\u017c presti\u017cowych to nic z\u0142ego. Wprost przeciwnie. To zachowania dobre i konieczne. Hierachia i zwi\u0105zane z ni\u0105 nierówno\u015bci  stanowi\u0105 si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 cywilizacji. Nierówno\u015bci motywuj\u0105 tych stoj\u0105cych w ni\u017cszych warstwach do przebijania si\u0119 do warstw wy\u017cszych. W dobrze urz\u0105dzonych spo\u0142eczno\u015bciach talent i praca pozwala si\u0119 pi\u0105\u0107 po drabinie spo\u0142ecznej i nie wymaga pokonywania zbytecznych barier spo\u0142ecznych na tej drodze.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Jednak czujemy podskórnie, \u017ce z wystawn\u0105 konsumpcj\u0105 jest czasem co\u015b nie tak. Luksus ma dwoist\u0105 natur\u0119. Stanowi zarówno nagrod\u0119 za wspi\u0119cie si\u0119 po drabinie spo\u0142ecznej jak i narz\u0119dzie do polepszenia pozycji spo\u0142ecznej i wyznaczenia innym ich miejsca w szeregu.  <\/span>Publiczne prowadzenie konsumpcji wystawnej zwi\u0119ksza status spo\u0142eczny jednostki dokonuj\u0105cej konsumpcji, zw\u0142aszcza je\u017celi dopuszcza sw\u0105 grup\u0119 wsparcia do wspó\u0142uczestniczenia w klimacie luksusu. Nie chodzi tu tylko o \u015bredniowiecznego wodza, który zaprasza\u0142 na wystawne uczty i obadrowywa\u0142 sw\u0105 dru\u017cyn\u0119 drogimi prezentami, cementuj\u0105c w ten sposób sw\u0105 jakby\u015bmy to wspó\u0142cze\u015bnie okre\u015blili grup\u0119 trzymaj\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119, ale równie\u017c o nas. Gdy samochód staje si\u0119 nie tylko \u015brodkiem przemieszczania (co samo w sobie jest luksusem), ale równie\u017c pokazania gorzej uposa\u017conym miejsca w szeregu my\u015blimy o barierach odgradzaj\u0105ych jedne warstwy od drugich oraz cementuj\u0105cych przyja\u017anie ludzi o podobnym poziomie konsumpcji. Dopóki s\u0105 to bariery poparte li tylko zwyczajem towrzyskim, a nie wynikaj\u0105 z si\u0142y prawa lub \u015brodków przyznawanych przez pa\u0144stwo dopóty w wi\u0119kszo\u015bci nie ma si\u0119 o co burzy\u0107 (cho\u0107 warto si\u0119 czasem \u015bmia\u0107). Talent i praca przedr\u0105 si\u0119 z czasem. <\/span><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Konsumpcja to nie jest te\u017c z\u0142owroga autonomiczna si\u0142a. Konsumowa\u0107 mo\u017cna g\u0142upio lub m\u0105drze. Od Ciebie zale\u017cy co i jak konsumujesz. Wolno\u015b\u0107 to konsumpcja poni\u017cej twoich mo\u017cliwo\u015bci. B\u0119d\u0105c w takiej sytuacji zawsze je\u015bli zechcesz mo\u017cesz konsumowa\u0107 wi\u0119cej. W wypadku kryzysu, przednówka lub innej suszy masz rezerwy, nie wchodzisz w zale\u017cno\u015bci, które obni\u017caj\u0105 twój status, lub nie prze\u017cywasz stresów zwi\u0105zanych z niezap\u0142aconymi rachunkami. Konsumuj\u0105c mo\u017cesz sobie szkodzi\u0107. Nie tylko fizycznie, jak w przypadku zbyt du\u017cej ilo\u015bci alkocholu, ale równie\u017c spo\u0142ecznie.  <\/span>Ró\u017cne spo\u0142ecze\u0144stwa i grupy spo\u0142eczne maj\u0105 ró\u017cne normy dotycz\u0105ce po\u017c\u0105danej konsumpcji. Chc\u0105c czy nie chc\u0105c konsumuj\u0105c okre\u015blamy si\u0119 spo\u0142ecznie, towarzysko i ideologicznie. <\/span><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n

Kanony po\u017c\u0105danej konsumpcji wystawnej zmieniaj\u0105 si\u0119 z czasem.  <\/span>Kiedy\u015b w\u015bród arystokracji modnym by\u0142o mie\u0107 w\u0142asne obserwatorium, lub przynjamniej gabinet skamielin, albo ryci\u0144, napisa\u0107 lub sili\u0107 si\u0119 na napisanie pracy naukowej. Dzi\u015b w Polsce jeste\u015bmy chyba na etapie willi podkre\u015blaj\u0105cej nasz\u0105 maj\u0119tno\u015b\u0107 i wyj\u0105tkowo\u015b\u0107, luksusowej bryki natychmiast i codzie\u0144 odró\u017cniaj\u0105cej nas od plebsu, dzieci w prywatnej szkole, czym udowadniamy, \u017ce cenimy warto\u015bci wy\u017csze, oraz zagranicznych wakacji pokazuj\u0105cych nasze obycie. Ka\u017cdy czas ma swój duch. Polacy po latach biedy staraj\u0105 si\u0119 na\u015bladowa\u0107 swych zachodnich odpowiedników. Wyrafinowana i luksusowa konsumpcja to jest to!
<\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Mo\u017cemy tworzy\u0107 grupy towarzyskie o odmiennych kanonach warto\u015bci, gdzie wstydem jest pokaza\u0107 si\u0119 w markowym ubraniu, zegarku za 60 tysi\u0119cy lub wi\u0119cej Euro, itp. Ale cho\u0107 b\u0119d\u0105 to cenne próby kontestacji, tworzy\u0107 jednak b\u0119d\u0105 tylko niszowe, alternatywne hierarchie warto\u015bci.  <\/span>Sprzedawcy dóbr i us\u0142ug buduj\u0105 w nas przekonanie, \u017ce konsumuj\u0105c ich towary i us\u0142ugi nie tylko konsumujemy, ale stajemy si\u0119 kim\u015b innym zarówno pod wzgl\u0119dem autopercepcji jak i w odbiorze spo\u0142ecznym. Maj\u0105 racj\u0119. Facet w gumofilach z jabolem w r\u0119ku, oraz facet w drogim samochodzie z pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0105 to nie jest jad\u0142ospis, lecz klasyfikacja spo\u0142eczna ugruntowana w najg\u0142ebszych bilogicznych podstawach ludzkich zachowa\u0144. <\/span><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Ale konsumpacja nie ma pe\u0142nego automatyzmu w okre\u015blaniu autowizerunku, oraz pozycji spo\u0142ecznej. Ty i ja mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, wi\u0119c to od nas w pewnym zakresie zale\u017cy autowizerunek, oraz jak budujemy nasze relacje ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Je\u015bli nasza umiej\u0119tno\u015b\u0107 konstrukcji siebie organiczona jest tylko do nabywania najdro\u017cszych mainstreamowych produktów i us\u0142ug to \u017ale wykorzystujemy posiadane zasoby materialne, oraz w niewielkim stopniu korzystamy z w\u0142asnej inteligencji.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ludzie szukaj\u0105cy lewicowych pomys\u0142ów na rzeczywisto\u015b\u0107 potrzebuj\u0105 intelektualnych argumentów przeciw gospodarce rynkowej. Jednym z tych argumentów jest konsumeryzm, zarzut nadmiernej konsumpcji prowadz\u0105cej do wyzysku, zatracenia warto\u015bci, oraz degradacji \u015brodowiska naturalnego. Powstaje on poprzez zbijanie obserwacji typu wo\u0142owina na stole, degradacja \u015brodowiska i obwinieniu za nie kapitalizmu. Ten sposób my\u015blenia pozwala tworzy\u0107 pozorne argumenty, które jednak […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-171","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-uncategorized"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=171"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}