<\/p>\n
<\/p>\n
10. Druga Fala<\/span><\/strong> Najgorsze przed nami. <\/span>Na nasz piaskowy zamek spad\u0142a pierwsza fala kryzysu. Ku uciesze i zdziwieniu fala si\u0119 cofn\u0119\u0142a, a zamek nadal stoi. Rado\u015b\u0107 jest przedwczesna. Za chwil\u0119 b\u0119dzie druga fala.<\/span><\/p>\n Pierwsza fala kryzysu mia\u0142a posta\u0107 zaniku p\u0142ynno\u015bci (dost\u0119pno\u015bci finansowania). Obawy o p\u0142ynno\u015b\u0107 i wyp\u0142acalno\u015b\u0107 instytucji finansowych wywo\u0142a\u0142y zanik p\u0142ynno\u015bci, oraz spowodowa\u0142y d\u0142ugo oczekiwane delewarowanie (sp\u0142acanie d\u0142ugu) ameryka\u0144skich konsumentów i firm. P\u0119k\u0142y ba\u0144ki na nieruchomo\u015bciach, surowcach i papierach warto\u015bciowych. Taniej\u0105 wyprzedawane aktywa. Nawet dobre firmy i wyp\u0142acalni konsumenci maj\u0105 problem z pozyskaniem kredytu. Nasi politycy i dziennikarze t\u0142umacz\u0105, \u017ce p\u0142acimy za cudze grzechy, ale generalnie jest dobrze. Bzdura. \u017byjemy na kredyt. Od ponad 30 lat Polacy wydaj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c zarabiaj\u0105. Wi\u0119c nie dziwmy si\u0119, \u017ce gdy \u015bwiatowa poda\u017c pieni\u0105dza maleje, to kredytodawcy pytaj\u0105, czy Polsce nadal po\u017cycza\u0107. Nie dziwmy si\u0119 te\u017c, \u017ce za po\u017cyczone pieni\u0105dze musimy p\u0142aci\u0107 wi\u0119cej. Jak ka\u017cdy d\u0142u\u017cnik zale\u017cymy od kredytodawców. A nied\u0142ugo ci b\u0119d\u0105 jeszcze mniej \u0142askawi.<\/span><\/p>\n Szykujmy si\u0119 na drug\u0105 fal\u0119. Spadek wzrostu gospodarczego w USA, a nast\u0119pnie w Europie Zachodniej dotknie nas szybciej i bole\u015bniej ni\u017c nam si\u0119 wydaje. W USA zacz\u0119\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie najbardziej dotkliwa od 20 lub 30 lat recesja. W trzecim kwartale bie\u017c\u0105cego roku wydatki ameryka\u0144skich konsumentów spad\u0142y o 3,1%. Jest to najwi\u0119kszy spadek od roku 1980. Jest tym bardziej niepokoj\u0105cy, \u017ce podczas dwóch ostatnich recesji wydatki ameryka\u0144skich konsumentów nie spada\u0142y. Chyba Amerykanie si\u0119 przestraszyli i stracili apetyt do dalszego zad\u0142u\u017cania si\u0119. A pami\u0119tajmy, \u017ce upadek Lehmana i spadki na gie\u0142dach mia\u0142y miejsce dopiero w ko\u0144cu tego kwarta\u0142u, wi\u0119c zostan\u0105 odzwierciedlone w zachowaniu konsumentów i producentów dopiero w bi\u0119\u017c\u0105cym kwartale… Co gorsza ca\u0142y czas nie wiemy ile jest strat na papierach warto\u015bciowych opartych o po\u017cyczki dla Amerykanów o obni\u017conej zdolno\u015bci kredytowej, oraz w których instytucjach ulokowane s\u0105 te straty. <\/span>Takie AIG wyda\u0142o ju\u017c 90 z 123 miliardów dolarów, które uzyska\u0142o od rz\u0105du i nikt (poza AIG) na rynku nie wie na co posz\u0142y te pieni\u0105dze.<\/span><\/p>\n Co si\u0119 stanie, gdy Zachód zacznie od nas mniej kupowa\u0107 i b\u0119dzie po\u017cycza\u0107 nam jeszcze mniej ch\u0119tnie ni\u017c obecnie? Nasz wzrost gospodarczy spadnie w 2009 do 2-3% PKB. Jest te\u017c rosn\u0105ce ryzyko wydarzenie kryzysowego, które mo\u017ce przybra\u0107 posta\u0107 kryzysu naszych instytucji finansowych, lub kryzysu braku waluty na pokrycie naszych zagranicznych zobowi\u0105za\u0144. Najbardziej zagro\u017cone instytucje to banki i towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Poniewa\u017c ju\u017c kilku znajomych opieprzy\u0142o mnie pytaniem „co siejesz panik\u0119” ogranicz\u0119 si\u0119 do zacytowania pa\u017adziernikowego „Przegl\u0105du Stabilno\u015bci Systemu Finansowego” autorstwa NBP:<\/span><\/p>\n „Ryzyko nieodnawiania krótkoterminowego finansowania wzrasta w niektórych ma\u0142ych i \u015brednich bankch pozyskuj\u0105cych finansowanie g\u0142ównie od innych instytucji finansowych. Utrzymuje si\u0119 nadwy\u017cka jednomiesi\u0119cznych zobowi\u0105za\u0144 nad aktywami z terminem zapadalno\u015bci do jednego miesi\u0105ca.”<\/span><\/p>\n Co si\u0119 za\u015b tyczy towarzystw funduszy inwestycyjnych to ludzie wyci\u0105gaj\u0105 z nich pieni\u0105dze w ilo\u015bci gro\u017c\u0105cej zawieszeniem wymiany jednostek uczestnictwa w funduszach na gotówk\u0119. Fundusze w trzech kwarta\u0142ach tego roku sprzeda\u0142y jednostek za 65 miliardów z\u0142otych, a umorzy\u0142y jednostek za 91 miliardów z\u0142otych. Czyli w sumie z funduszy uby\u0142o 26 miliardów z\u0142otych. Od wiewiórek rynkowych wiem, \u017ce w ostatnich dwóch tygodniach, by\u0142o jeszcze gorzej. Po spadkach na gie\u0142dzie kolejna fala inwestorów rzuci\u0142a si\u0119 umarza\u0107 jednostki i oma\u0142o nie doprowadzi\u0142a do zwieszenia wymiany jednostek na gotówk\u0119. Pierwsze g\u0142o\u015bno upublicznione k\u0142opoty polskiego banku lub funduszu mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 panik\u0119. W takiej sytuacji liczy si\u0119 szybka i adekwatna do sytuacji reakcja nadzoru finansowego, banku centralnego i rz\u0105du. Chcia\u0142bym si\u0119 myli\u0107, ale je\u015bli b\u0119dziemy mieli ten k\u0142opot to trudno liczy\u0107 na szybk\u0105 i adekwatn\u0105 rekacj\u0119 naszych mi\u0142osciwie panuj\u0105cych. Kluza szef Komisji Nadzoru Finansowego w szczycie kryzysu wys\u0142a\u0142 list do TFI z zapytaniem czy zamierzaj\u0105 zawiesi\u0107 wymian\u0119 jednostek na gotówk\u0119 – dobrze, \u017ce list ten nie dosta\u0142 si\u0119 do gazet tydzie\u0144, dwa temu, gdy ludzie wyp\u0142acali du\u017c\u0105 kas\u0119 z TFI – nadzorca naszych isntytucji finansowych móg\u0142 sam wywo\u0142a\u0107 panik\u0119. Skrzypek prezes NBP jest taki jak ka\u017cdy widzi, nie b\u0119d\u0119 si\u0119 nad nim pastwi\u0142, zauwa\u017c\u0119 tylko, \u017ce jego wypowiedzi o oddalaniu w czasie przyst\u0105pienia do Euro, oraz zwalnianie w NBP ludzi odpowiedzialnych za przygotowanie wprowadzania Euro podwy\u017cszaj\u0105 ryzyko, \u017ce zagraniczni po\u017cyczkodawcy mog\u0105 si\u0119 odwróci\u0107 od Polski. A nasz rz\u0105d? Biedaki ostatnio dyskutowali o tym, \u017ce gdyby by\u0142a prawdziwa panika i pa\u0144stwo musia\u0142o postawi\u0107 pa\u0144stwowy system rozlicze\u0144 mi\u0119dzybankowych to zaj\u0119\u0142oby im to ponad pó\u0142 roku, bo szybciej nie s\u0105 w stanie zamówi\u0107 komputerów – jakby by\u0142a taka koniczno\u015b\u0107 to taki system nale\u017cy postawi\u0107 w jeden weekend, po pó\u0142 roku to ju\u017c nie b\u0119dzie banków.<\/span><\/p>\n Na szcz\u0119\u015bcie inspirowana przez Balcerowicza zamordystyczna polityka nadzoru instytucji finansowych, restrykcyjna polityka pieni\u0119\u017cna, oraz ma\u0142y w porównaniu do naszych s\u0105siadów deficyt bud\u017cetowy powoduj\u0105, \u017ce pierwsza fala nie zmy\u0142a naszego zamku piaskowego znad brzegu morza, i stoi w ca\u0142kiem dobrym stanie.<\/span><\/p>\n Niestety w czasach prosperity mieli\u015bmy deficyt bud\u017cetowy. Wi\u0119c teraz zamiast oszcz\u0119dno\u015bci mamy d\u0142ugi, które musimy zrefinansowa\u0107. A co gorsza rz\u0105d w czasie takiego kryzysu powinien zwi\u0119kszy\u0107 swoje wydatki, które z braku oszcz\u0119dno\u015bci trzeba finansowa\u0107 zwi\u0119kszonym po\u017cyczaniem, które w\u0142a\u015bnie jest dro\u017csze i trudniej dost\u0119pne.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 10. Druga Fala Najgorsze przed nami. Na nasz piaskowy zamek spad\u0142a pierwsza fala kryzysu. Ku uciesze i zdziwieniu fala si\u0119 cofn\u0119\u0142a, a zamek nadal stoi. Rado\u015b\u0107 jest przedwczesna. Za chwil\u0119 b\u0119dzie druga fala. Pierwsza fala kryzysu mia\u0142a posta\u0107 zaniku p\u0142ynno\u015bci (dost\u0119pno\u015bci finansowania). Obawy o p\u0142ynno\u015b\u0107 i wyp\u0142acalno\u015b\u0107 instytucji finansowych wywo\u0142a\u0142y zanik p\u0142ynno\u015bci, oraz spowodowa\u0142y d\u0142ugo […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-156","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-uncategorized"},"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=156"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowol.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/span><\/p>\n
<\/span><\/p>\n
<\/span><\/p>\n
<\/span><\/p>\n
<\/span><\/p>\n