![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/ekonomiapolityczna040.jpg\")
\nInaczej ni\u017c III RP, nowopowsta\u0142a II RP ustawami ograniczy\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 rewindykacji maj\u0105tku skonfiskowanego przez poprzednie w\u0142adze z obcego nadania. <\/p>\n
Zanim jeszcze Polska w pe\u0142ni odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 pierwsza rodzima w\u0142adza, tj. Rada Regencyjna w dniu 4 listopada 1918 wyda\u0142a dekret, w kt\u00f3rym przewidywa\u0142a, \u017ce dobra skonfiskowane przez zaborc\u00f3w i rozdane wiernym im ludziom (tzw. dobra donacyjne), nie wr\u00f3c\u0105 do powsta\u0144c\u00f3w itp. os\u00f3b, kt\u00f3rym je skonfiskowano, ale zostan\u0105 wykorzystane do nagradzania zas\u0142u\u017conych oraz wspierania potrzebuj\u0105cych: <\/p>\n
<\/p>\n\n
Rada regencyjna \u017cy\u0142a kr\u00f3tko, idee odrodzenia kr\u00f3lestwa pod przyw\u00f3dztwem arystokracji i konserwatyst\u00f3w nie pasowa\u0142a do nowych demokratycznych czas\u00f3w, nie zd\u0105\u017cy\u0142a wprowadzi\u0107 w \u017cycie swoich plan\u00f3w. <\/p>\n
Ale nowy bardziej reprezentatywny dla spo\u0142ecze\u0144stwa rz\u0105d, ju\u017c w lipcu 1919 przes\u0142a\u0142 do Sejmu projekt ustawy o przywr\u00f3ceniu praw skazanym za przest\u0119pstwa polityczne i wojskowe. Ustawa ta ograniczy\u0142a roszczenia maj\u0105tkowe powsta\u0144c\u00f3w i innych poszkodowanych do 30 lat wstecz: <\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/ekonomiapolityczna041.jpg\")
\n
Przy czym restytucja nie mog\u0142a narusza\u0107 praw os\u00f3b trzecich (czyli je\u015bli kto\u015b uczciwie kupi\u0142 taki maj\u0105tek, to nie mo\u017cna by\u0142o mu go zabra\u0107). Zobowi\u0105zani do oddania maj\u0105tku byli jedynie ci kt\u00f3rzy nabyli maj\u0105tek od zaborcy oraz ci kt\u00f3rzy po nich dziedziczyli lub dostali od nich w darowi\u017anie: <\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/ekonomiapolityczna042.jpg\")
\n
Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej w maju 1920 Sejm wyda\u0142 uchwa\u0142\u0119, kt\u00f3ra uznawa\u0142a zaborcze konfiskaty za \u201eakty gwa\u0142tu i bezprawia\u201d oraz zobowi\u0105zywa\u0142a rz\u0105d do wpracowania sposobu udzielania rekompensatach dla powsta\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy utracili maj\u0105tki wcze\u015bniej ni\u017c 30 lat wstecz. W\u00f3wczas zak\u0142adano, \u017ce konfiskat maj\u0105tk\u00f3w z powsta\u0144 1831 i 1863 rozwi\u0105zane zostan\u0105 na drodze porozumie\u0144 pomi\u0119dzy Polska a Rosj\u0105 lub w odr\u0119bnych ustawach. <\/p>\n
Ofensywa sowiecka rozpocz\u0119ta w kwietniu 1920 oraz traktat Ryski ko\u0144cz\u0105cy wojn\u0119 z sowietami rozwia\u0142y jakiekolwiek nadzieje na rekompensat\u0119 ze strony Rosji. Po ofensywie zmieni\u0142a si\u0119 te\u017c sytuacja polityczna. Uchwalona 17 marca 1921 konstytucja roku zakazywa\u0142a w art. 6 zbywania maj\u0105tku pa\u0144stwowego bez ustawy. A w lipcu 1921 upad\u0142 projekt ustawy zg\u0142oszony przez konserwatyst\u00f3w przewiduj\u0105cy zwrot maj\u0105tku powsta\u0144com z 1831 i 1863. <\/p>\n
Jednak\u017ce przeciw skarbowi pa\u0144stwa wszcz\u0119to z pocz\u0105tku nieliczne, z czasem mno\u017c\u0105ce si\u0119 pozwy o wydanie maj\u0105tku skonfiskowanego przez zaborc\u00f3w, a b\u0119d\u0105cego w posiadaniu Skarbu. S\u0105dy w obliczu braku realizacji uchwa\u0142y z 1920 oraz ze wzgl\u0119du na uznanie przez Sejm w tej uchwale zaborczych konfiskat za bezprawne, na og\u00f3\u0142 przychyla\u0142y si\u0119 do roszcze\u0144 powod\u00f3w. <\/p>\n
By po\u0142o\u017cy\u0107 kres narastaj\u0105cej fali pozw\u00f3w uchwalono ustaw\u0119 z dnia 18 marca 1932 r. o dobrach skonfiskowanych przez by\u0142e rz\u0105dy zaborcze uczestnikom walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Na mocy tej ustawy odzyska\u0107 mo\u017cna by\u0142o jedynie dobra pozostaj\u0105ce w r\u0119kach Skarbu Pa\u0144stwa: <\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/ekonomiapolityczna043.jpg\")
\n
Artyku\u0142 7 ustawy zawiesza\u0142 post\u0119powania s\u0105dowe w przedmiocie zwrotu maj\u0105tk\u00f3w:<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/ekonomiapolityczna044.jpg\")
\n
Ustawa ta w warstwie j\u0119zykowej dotyczy\u0142a zwrotu skonfiskowanych maj\u0105tk\u00f3w. Natomiast w praktyce zwrot ten mia\u0142a utrudnia\u0107. Po pierwsze zg\u0142aszanie roszcze\u0144 maj\u0105tkowych by\u0142o ograniczone czasowo. W przypadku dawnego zaboru rosyjskiego dochodzi\u0107 mo\u017cna by\u0142o maj\u0105tk\u00f3w je\u015bli sprawy wytoczono przed 15 stycznia 1931, a w pozosta\u0142ych zaborach terminem granicznym by\u0142 9 marca 1932. <\/p>\n
Po drugie osoby uprawnione mia\u0142y zg\u0142osi\u0107 swoje roszczenia do ministerstwa skarbu w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy. <\/p>\n
Po trzecie zwrot maj\u0105tku wymaga\u0142o wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania i decyzji samorz\u0105du oraz trzech ministr\u00f3w: skarbu, sprawiedliwo\u015bci oraz rolnictwa lub rob\u00f3t publicznych. <\/p>\n
Po czwarte, majtek wydawano po zap\u0142acie podatku wahaj\u0105cego si\u0119 od 4% do 30% warto\u015b\u0107 przekazywanych d\u00f3br: <\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/ekonomiapolityczna045.jpg\")
\n
W 1937 Sejm uchwali\u0142 dodatkow\u0105 ustaw\u0119 o dobrach skonfiskowanych dotycz\u0105c\u0105 maj\u0105tk\u00f3w w posiadaniu samorz\u0105d\u00f3w: <\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.dobrowol.org\/drobiazgi\/ekonomiapolityczna046.jpg\")
\n
Ustaw\u0119 uchwalono w reakcji na orzeczenie S\u0105du Najwy\u017cszego z 1934, kt\u00f3re stwierdza\u0142o, \u017ce ustawa z 1932 nie stosuje si\u0119 do maj\u0105tk\u00f3w gmin miejskich. Ustawa mia\u0142a konstrukcj\u0119 analogiczn\u0105 do tej z 1932, i po prostu rozci\u0105ga\u0142a analogiczne postanowienia na maj\u0105tki gmin miejskich. <\/p>\n