Wirtualna Szuflada

Brak własnej waluty = brak własnej kontrcyklicznej polityki pieniężnej

Ponieważ świat wierzy, że Polska przystąpi do Euro pożyczamy taniej, niż gdybyśmy nie obiecali przystąpić do Euro. W czasie obecnego kryzysu na rynkach finansowych ta obietnica może nawet w ogóle umożliwia nam pożyczanie. Rynki finansowe wiedzą, że musimy zachować minimum odpowiedzialności gospodarczej jeśli chcemy przystąpić do Euro i za bardzo nie boją się nam pożyczać.

Jednak zwolennicy Euro przesadzają. Twierdzą ostatnio, że gdybyśmy zamiast złotówki mieli Euro to bylibyśmy zabezpieczeni przed skutkami obecnego kryzysu gospodarczego, lub odczuwalibyśmy je w mniejszym stopniu.  Ta wiara w zbawczą moc Euro jest naiwna. Euro może przynosić w różnych momentach zarówno więcej korzyści jak i więcej szkód. Jest dziś wiele państw Unii, które ponieważ za walutę mają Euro przeżyją dłuższy i głębszy kryzys. Jest to na przykład  Hiszpania.

A wręcz tak się składa, że obecnie Polska akurat korzysta z pozycji  państwa, które obiecało przystąpić do Euro (pożyczamy i robimy to taniej!), a jednocześnie korzysta z 40% spadku wartości złotówki, który czyni nasze produkty i usługi bardziej atrakcyjnymi w okresie globalnego spadku popytu. Gdybyśmy za walutę mieli Euro to polscy eksporterzy właśnie zwalniali by dziesiątki tysięcy pracowników.

Dlaczego jednak Hiszpania tak traci obecnie na Euro? Hiszpania cierpi na spory spadek produkcji (ok 12% w ostatnim roku),  pogłębiony jeszcze przez pęknięcie bańki na hiszpańskim rynku nieruchomości, oraz duży i rosnący deficyt w handlu zagranicznym. W rezultacie bezrobocie w Hiszpani sięga 13%. W takiej sytuacji racjonalnym rozwiązaniem mogło by być chwilow zwiększenie państwowych wydatków, lub/i dewaluacja rodzimej waluty. Jednak Hiszpanie zdewaluować waluty nie mogą, bo ta decyzja od momentu przystąpienia do Euro już nie należy do Hiszpanów. Natomiast wydatków, choć jak na Europę są tylko średnio zadłużonym krajem (dług publiczny do PKB 40%) też za bardzo nie mogą zwiększyć, bo zakazuje im tego Pakt Stabilności i Wzrostu, który deficyt budżetu ogranicza na 3% PKB bez względu na sytuację gospodarczą.

Jest jeszcze jeden powód: Niemcy. Niemiecka produkcja spadła tylko o 4%. Niemieckie bezrobocie wynosi dopiero 7%. A w handlu zagranicznym Niemcy mają nadwyżkę. Obniżenie wartości Euro nie jest im potrzebne. A bez ich zgody takiego obniżenia wartości Euro nie będzie. Sorry, Hiszpanie. W prowadzeinu wspólnej polityki pieniężnej są kraje ważne i ważniejsze.

Państwo, które ma własną walutę możę starać sie w okresie recesji stymulować gospodarkę zwiększonymi chwilowymi wydatkami budżetowymi by pobudzić popyt krajowy, oraz zmniejszając wartość własnej waluty by pobudzić eksport. Jednak państwo, które przystępuje do Euro traci pierwszą możliwość częściowo, a drugą całkowicie.

Pamiętajmy więc, żę Euro to zarówno koszty jak i korzyści. Pamiętajmy, że ze względu na spore różnice w rozwoju pomiędzy Polską a zachodem Europy my potrzbujem innej polityki pieniężnej niż zachód Europy. Na razie więc obiecujmy, że do Euro przystąpimy, ale wcale się tam nie spieszmy.

Inne wpisy na tym blogu w temacie Euro

Euro 4 – Dziękujemy nie, czyli tak.

Euro 3 – Wada Euro: brak fiskalnego Eurolandu

Euro 1 – Euroland: Klub państw ponadprzeciętnie zadłużonych